Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Ούτε βήμα πίσω δεν κάνουν οι αγρότες, που συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις και εμφανίζονται αποφασισμένοι να μην υποχωρήσουν έως ότου γίνουν δεκτά τα αιτήματά τους
Ούτε βήμα πίσω δεν κάνουν οι αγρότες, που συνεχίζουν τις κινητοποιήσεις και εμφανίζονται αποφασισμένοι να μην υποχωρήσουν έως ότου γίνουν δεκτά τα αιτήματά τους. Πάντως, δηλώνουν πως θα διευκολύνουν τις μετακινήσεις των πολιτών τις μέρες των εορτών, ενώ να σημειωθεί πως οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η πλειοψηφία των ερωτηθέντων στηρίζει τα αιτήματα των αγροτών.
Από την κυβέρνηση λένε «ναι» στον διάλογο για την ικανοποίηση δίκαιων αιτημάτων αλλά σημειώνουν πως δεν μπορούν να γίνουν δεκτές μαξιμαλιστικές θέσεις και επιλογές που είναι εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου. Στο κυβερνών κόμμα περίμεναν πως θα είχε υπάρξει κάποια πρόοδος πριν από τις γιορτές, ωστόσο αυτό δεν κατέστη εφικτό και αναζητείται τρόπος για να αρθεί το αδιέξοδο.
Στο μεταξύ στο στρατόπεδο της ΝΔ διαβάζουν με προσοχή τα ευρήματα των δημοσκοπήσεων που δείχνουν πως τα «γαλάζια» ποσοστά είναι κάτω από το ψυχολογικό όριο του 30% στην εκτίμηση ψήφου (κυμαίνονται από 27% έως 29.2%). Η απόσταση από το ΠΑΣΟΚ παραμένει μεγάλη, ωστόσο δεν επικρατεί εφησυχασμός.
Η προσοχή του κυβερνώντος κόμματος είναι εστιασμένη κυρίως στην περιφέρεια, όπου το κλίμα έχει βαρύνει μετά και τις τελευταίες αγροτικές κινητοποιήσεις. Το πρόβλημα είναι εντονότερο κυρίως σε νομούς της Βόρειας Ελλάδας, όπου κόμματα που κινούνται στα δεξιά της ΝΔ καταγράφουν υψηλότερα ποσοστά σε σχέση με την υπόλοιπη χώρα.
Παράλληλα στην κυβέρνηση δεν περνά απαρατήρητο πως ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης αντιμετωπίζει με απαισιοδοξία την επόμενη ημέρα. Για παράδειγμα, με βάση την MRB το 65,2% δηλώνει ότι η χώρα βρίσκεται «σίγουρα/μάλλον σε πορεία κρίσης και αβεβαιότητας», ενώ το 31,2% απαντά πως η χώρα βρίσκεται «σίγουρα/μάλλον σε πορεία προόδου και σταθερότητας».
Την ίδια στιγμή με βάση την Metron Analysis σχεδόν ένας στους δύο θεωρεί ότι η προσωπική του κατάσταση θα είναι χειρότερη το 2026 σε σχέση με φέτος, ενώ αισιόδοξο πως θα είναι καλύτερη είναι το 36% των ερωτηθέντων. Με βάση την ίδια μέτρηση το 71% πιστεύει ότι η χώρα πάει σε λάθος κατεύθυνση, ποσοστά που είναι το υψηλότερο το τελευταίο εξάμηνο.
Τι λέει η κυβέρνηση για το αγροτικό
«Η κυβέρνηση παραμένει ανοιχτή σε διάλογο. Λέμε "ναι" στον διάλογο, λέμε "όχι", όμως -και το λέμε με κάθε τρόπο και τόνο-, στην αχρείαστη ταλαιπωρία της ελληνικής κοινωνίας και στις επιπτώσεις που ένα ενδεχόμενο παρατεταμένο μπλόκο θα έχει στη λειτουργία της οικονομίας» σημείωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Όπως επεσήμανε «η κυβέρνηση έχει σκύψει με προσοχή πάνω στα προβλήματα των αγροτών. Θεωρεί ότι έχει αντιμετωπίσει πολλά από τα δικαιολογημένα αιτήματα, αλλά προφανώς δεν πρόκειται να ενδώσουμε σε κανέναν, θα έλεγα, μαξιμαλισμό, ο οποίος να μας βγάζει από το ευρωπαϊκό πλαίσιο, το οποίο είναι πάρα πολύ καθορισμένο, και να μας οδηγεί τελικά σε λύσεις οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτές ούτε από την κυβέρνηση αλλά ούτε από την Ευρώπη».
Από την κυβέρνηση σημειώνουν πως από τον κατάλογο με τα 27 αιτήματα των αγροτών τα 16 ήδη έχουν ικανοποιηθεί ή αντιμετωπίζονται θετικά, 4 βρίσκονται υπό επεξεργασία ή συζήτηση προκειμένου να βρεθεί λύση και μόνο 7 δεν μπορούν να επιλυθούν, είτε γιατί προσκρούουν σε βασικούς ευρωπαϊκούς κανόνες και στη λειτουργία της ΚΑΠ είτε γιατί είναι ανέφικτα δημοσιονομικά. Υπενθυμίζουν ακόμα πως φέτος έχουν ήδη καταβληθεί 3,2 δισ. ευρώ και επίκειται εκταμίευση ακόμα 600 εκ. έως το τέλος του έτους. Προσθέτουν πως υπάρχει μία αύξηση των επιδοτήσεων κατά 700 εκατ. ευρώ σε σχέση με πέρυσι, τα οποία θα στηρίξουν τους πραγματικούς αγρότες.
Τι δείχνουν οι μετρήσεις
Τη στήριξη ενός μεγάλου μέρους της κοινής γνώμης στα αιτήματα των αγροτών δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.
Οκτώ στους 10 ερωτηθέντες -σύμφωνα με την MRB- απαντάνε πως είναι («σίγουρα» ή «μάλλον») δίκαια τα αιτήματα των αγροτών, ενώ το 71,2% χαρακτηρίζει («σίγουρα» ή «μάλλον») δικαιολογημένες τις κινητοποιήσεις.
Αλλά και σύμφωνα με την Metron Analysis οκτώ στους 10 λένε πως είναι «δίκαια» τα αιτήματα των αγροτών, ενώ το 63% λέει πως «είναι δικαιολογημένη» η μορφή κινητοποιήσεων που έχουν επιλέξει οι αγρότες, δηλαδή το κλείσιμο των δρόμων.
Η κυβέρνηση λέει «όχι» σε επτά αιτήματα - «Είναι ανέφικτα»
Η διαρροή από την κυβέρνηση σχετικά με τα αιτήματα των αγροτών - Ποια δρομολογούνται και ποια δεν πρόκειται να ικανοποιηθούν
Αγεφύρωτο είναι το χάσμα μεταξύ Μαξίμου και αγροτών καθώς η κυβέρνηση ξεκαθαρίζει ότι δεν πρόκειται να ικανοποιήσει βασικά τους αιτήματα επειδή όπως υποστηρίζει, είναι ανέφικτα δημοσιονομικά.
«Από τον κατάλογο με τα 27 αιτήματα των αγροτών τα 16 ήδη έχουν ικανοποιηθεί ή αντιμετωπίζονται θετικά, 4 βρίσκονται υπό επεξεργασία ή συζήτηση προκειμένου να βρεθεί λύση και μόνο 7 δεν μπορούν να επιλυθούν είτε γιατί προσκρούουν σε βασικούς ευρωπαϊκούς κανόνες και στη λειτουργία της ΚΑΠ είτε γιατί είναι ανέφικτα δημοσιονομικά» διαρρέουν από την κυβέρνηση.
Όπως τονίζουν, τα παρακάτω επτά αιτήματα δεν πρόκειται να γίνουν αποδεκτά:
- Να μην μεταφερθεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ
- Κατώτατες εγγυημένες τιμές
- Κατάργηση Χρηματιστηρίου Ενέργειας
- Αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος για προϊόντα σε τιμές κάτω του κόστους
- Να σταματήσουν οι εισαγωγές
- Άμεσος διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων
- Εμβολιασμός κατά της ευλογιάς
Αναλυτικά τα αιτήματα των αγροτών και τι ισχύει σύμφωνα με τις πηγές της κυβέρνησης
1. Κατώτατες εγγυημένες τιμές
Η παρέμβαση αυτή δεν μπορεί να γίνει, δεν υφίσταται στην ελεύθερη αγορά. 'Αλλωστε τον ρόλο αυτό επιτελούν οι ενισχύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2. Να μη μεταφερθεί ο ΟΠΕΚΕΠΕ σε ΑΑΔΕ
Αυτό το αίτημα είναι μη διαπραγματεύσιμο για την κυβέρνηση. Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ, σε μία ανεξάρτητη αρχή δηλαδή, διασφαλίζει την αξιοπιστία στο σύστημα των αγροτικών επιδοτήσεων
3. Καταβολή των εκκρεμών ενισχύσεων
Οι πληρωμές συνεχίζονται «εν κινήσει», δηλαδή ενώ υλοποιείται η μεταρρύθμιση του μηχανισμού κατανομής επιδοτήσεων. Ήδη καταβληθεί 3,2 δισ. ευρώ για το 2025, επίκειται εκταμίευση ακόμα 600 εκ. έως το τέλος του έτους, ενώ πέρυσι καταβλήθηκαν συνολικά 3,1 δισ. Αυτό σημαίνει περισσότερα χρήματα για τους πραγματικούς και έντιμους γεωργούς και κτηνοτρόφους
4. Επιστροφή των ποσών που υπεξαιρέθηκαν στους πραγματικούς παραγωγούς
Ναι, είναι δεδομένη η κυβερνητική δέσμευση για επιστροφή όλων των ποσών στους πραγματικούς παραγωγούς. Αναμένονται οι δικαστικές αποφάσεις να τελεσιδικήσουν προκειμένου να οριστικοποιηθούν τα ποσά
5. Μείωση τιμής του αγροτικού ρεύματος στα 7 λεπτά
Το αίτημα για φθηνότερο αγροτικό ρεύμα είναι υπό επεξεργασία από την ΔΕΗ προκειμένου να υπάρξει η καλύτερη δυνατή τιμή για τους παραγωγούς μας.
6. Μέτρα μείωσης κόστους παραγωγής
Έχουν ήδη ληφθεί αποφάσεις μείωσης επιβαρύνσεων και ενίσχυσης ρευστότητας, όπως για παράδειγμα η μείωση της φορολογίας σε λιπάσματα και αγροτικά μηχανήματα ενώ και οι νέες μειώσεις φόρων εισοδήματος, που ανακοινώθηκαν στην ΔΕΘ και έχουν ψηφισθεί, αφορούν και τους αγρότες. Η κυβέρνηση συζητάει πάντα ρεαλιστικές προτάσεις.
7. Κατάργηση Χρηματιστηρίου Ενέργειας
Το Χρηματιστήριο Ενέργειας υπάρχει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης
8. Επιστροφή του Ειδικού Φόρου Καυσίμων στην αντλία.
ΑΑΔΕ και υπ. Οικονομικών επεξεργάζονται εφαρμογή του μέτρου με ψηφιακά μέσα ώστε η επιστροφή να μπορεί να γίνεται στην αντλία.
9. Αναπλήρωση χαμένου εισοδήματος για το 2025 στα προϊόντα που πωλούνται σε τιμές κάτω του κόστους:
Η αναπλήρωση εισοδήματος για φαινόμενα που ο Πυλώνας Ι ήδη καλύπτει εισοδηματικά, μετατρέπει τον «κίνδυνο αγοράς» σε αποζημιώσιμη ζημία, και υπονομεύει τη βασική αρχή της ΚΑΠ: στήριξη εισοδήματος χωρίς εγγύηση τιμών. Τυχόν γενική αναπλήρωση «χαμένου εισοδήματος» για χαμηλές τιμές θα οδηγούσε, επιπλέον, σε διπλή εισοδηματική στήριξη για τον ίδιο σκοπό, καθώς το ίδιο εισοδηματικό έλλειμμα ήδη καλύπτεται μέσω των άμεσων ενισχύσεων του Πυλώνα Ι. Μια τέτοια προσέγγιση δεν είναι νομικά επιτρεπτή και θα δημιουργούσε σοβαρούς δημοσιονομικούς και ελεγκτικούς κινδύνους για τη χώρα.
Η κυβέρνηση προχωρεί σε παρεμβάσεις που δεν δημιουργούν πρόβλημα για τη χώρα, όπως το Μέτρο 23, ύψους 178 εκατ. ευρώ, το οποίο ουσιαστικά στηρίζει τους γεωργούς και καλύπτει απώλεια παραγωγής. Αντίστοιχες ρυθμίσεις για το 2025 είναι υπό εξέταση. Η κυβέρνηση ήδη ανακοίνωσε την ανακατανομή 160 εκατ. ευρώ (80 εκατ. για κτηνοτρόφους και 80 εκατ. για παραγωγούς σίτου και βάμβακος).
10. Ολοκλήρωση αναγκαίων έργων υποδομής στην ύπαιθρο
Βρίσκονται σε εξέλιξη προγράμματα της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ και είναι σε ισχύ το πρόγραμμα ΥΔΩΡ 2.0, μέσω του οποίου χρηματοδοτούνται έργα υποδομής όπως Ταυρωπού, Υπερείων Νέστου κλπ
11. Αποζημίωση 100% από τον ΕΛΓΑ
Προωθείται άμεση αλλαγή στον κανονισμό για ικανοποίηση του αιτήματος για κάλυψη κατά 100% της ασφαλιζόμενης ζημιάς και αύξηση ορίου αποζημίωσης. Υπενθυμίζεται ότι από το 2019 έως σήμερα ο ΕΛΓΑ έχει καταβάλλει 1,8 δισ. ευρώ για αποζημιώσεις, εκ των οποίων μόνο το ήμισυ προέρχεται από ασφαλιστικές εισφορές των παραγωγών. Επίσης προς διευκόλυνση των αγροτών με ειδική ρύθμιση παρατείνεται κατ' εξαίρεση η προθεσμία καταβολής της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς υπέρ ΕΛ.Γ.Α. για το έτος 2025 έως 30.6.2026 και παρέχεται δυνατότητα χορήγησης προκαταβολών αποζημιώσεων έως 80% για ζημίες του 2025, ακόμη και με οφειλές για το 2025, υπό την προϋπόθεση εξόφλησης των εισφορών 2023-2024.
12. Σύνδεση επιδότησης με παραγωγή και ζωικό κεφάλαιο
Είναι βασικό αίτημα της Ελλάδας στη νέα ΚΑΠ. Μείζον θέμα για το οποίο η Ελλάδα έχει αναλάβει πρωτοβουλία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσησ
13. Κατάργηση ΑΤΑΚ - ΚΑΕΚ σε χωράφια κάτω των 20 στρεμμάτων
Ανακοινώθηκε σχετική ρύθμιση για την επίλυση του προβλήματος. Οι κάτοχοι αγροτεμαχίων πληρώνονται κανονικά.
14. Να σταματήσουν οι ελληνοποιήσεις
Εντατικοποιούνται οι έλεγχοι για τις παράνομες ελληνοποιήσεις.
15. Να σταματήσουν οι αθρόες εισαγωγές.
Οι εισαγωγές ρυθμίζονται από την αγορά και τον κανόνα «προσφοράς - ζήτησης».
16. Πάγωμα οφειλών σε ασφαλιστικούς οργανισμούς, ΚΕΑΟ, ΔΟΥ, τράπεζες, ΔΕΗ και ρύθμιση αποπληρωμών με δόσεις
Ισχύει για όσους έχουν πληγεί από φυσικές καταστροφές και ζωονόσους
17. Να μη μειωθούν οι πόροι της νέας ΚΑΠ
Σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση στην Ε.Ε. Η Ελλάδα, όπως συνέβη και με τη διαπραγμάτευση για τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, όπου η χώρα μας έλαβε το μεγαλύτερο ποσό αναλογικά με το ΑΕΠ, θα πετύχει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.
18. Κατάργηση ηλεκτρονικού δελτίου αποστολής στο χωράφι
Ψηφιοποιείται η υποχρέωση έγχαρτου δελτίου που υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια. Είναι διαθέσιμη η δωρεάν εφαρμογή myDATAapp.
Υπάρχει αναστολή για τους ελαιοπαραγωγούς μέχρι 1ης Μαΐου. Στη διάθεση των αγροτών να συζητηθούν λύσεις αυτοματοποίησης που θα κάνουν ακόμα πιο φιλική την εφαρμογή.
19. Άμεσος διπλασιασμός των αγροτικών συντάξεων
Δεν είναι εφικτά δημοσιονομικά το μέτρο, το κόστος ανέρχεται σε 3,6 δισ. ευρώ και θα έπρεπε να καλυφθεί με ισόποση αύξηση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
20. Διαχείριση ευλογιάς με εμβολιασμό και όχι με θανατώσεις
Προϋπόθεση για εμβολιασμό είναι η ύπαρξη εγκεκριμένου εμβολίου από την ΕΕ και η άρση συνεπειών για τα γαλακτοκομικά προϊόντα, ιδίως για τις εξαγωγές φέτας. Θέση της κυβέρνησης είναι: Ό,τι ορίζει η ΕΕ και η επιστημονική κοινότητα η οποία σήμερα αντιτίθεται.
21. Πλήρης αποζημίωση για θανατώσεις ζώων λόγω εμβολιάς.
Η αποζημίωση για θανατωθέντα ζώα είναι έως 250 Euro, όταν η υψηλότερη σε άλλες χώρες της ΕΕ είναι 90 Euro
22. Μέτρα στήριξης για ανασύσταση κοπαδιών
Υπάρχει δέσμευση της κυβέρνησης για πλήρη ανασύσταση των κοπαδιών μόλις επιτευχθεί η εκρίζωση της ευλογιάς, καθώς αν γίνει σήμερα υπάρχει κίνδυνος να αρρωστήσουν και πάλι.
23. Πάγωμα πληρωμών σε ΔΕΚΟ και ασφαλιστικά ταμεία όσο διαρκεί η ζωονόσος
Ισχύει η αναστολή πληρωμών. Συγκεκριμένα η αναστολή Μέτρων Αναγκαστικής Εκτέλεσης λόγω της επιζωοτίας της ευλογιάς" (ψηφίσθηκε 18-12-25 στο Ν/Σ της μετάβασης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ), με την οποία αναστέλλονται για τους κτηνοτρόφους που θανάτωσαν ζώα όλες οι πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης έως την 31η Δεκεμβρίου 2026 .
24. Άμεση πληρωμή κτηνοτρόφων
Έχουν διατεθεί μέχρι σήμερα 187 εκατ. Euro για στήριξη κτηνοτρόφων τα ζώα των οποίων επλήγησαν από την ευλογιά και ανακοινώθηκε η χορήγηση ακόμα 80 εκατ. Euro από την εφαρμογή κανόνων διαφάνειας στον ΟΠΕΚΕΠΕ στην καταβολή της Βασικής Ενίσχυσης.
25. Ένταξη μελισσοκομίας στα επενδυτικά προγράμματα
Στην προδημοσίευση των Σχεδίων Βελτίωσης εντάσσουμε τους μελισσοκόμους στην ίδια προτεραιότητα με τη ζωική παραγωγή. Ο κλάδος έχει ενταχθεί στα προγράμματα νέων αγροτών και συμμετέχει σε επενδυτικά προγράμματα του ΣΣ ΚΑΠ. Για πρώτη φορά προβλέφθηκε συμμετοχή της βιολογικής μελισσοκομίας στο ΣΣΚΑΠ. Συμπεριλήφθηκε και στο 5.2 για ανασύσταση κυψελών μετά τον Daniel.
26. Ηλεκτρονικό μητρώο μελισσοκομίας
Υφίσταται ήδη.
27. Αναπλήρωση εισοδήματος με 20 ευρώ/κυψέλη στους μελισσοκόμους
Έχει εγκριθεί χρηματοδότηση 11,8 εκατ. ευρώ για τη μελισσοκομία το 2025 - Θα γίνει ανακατανομή ποσών άνω των 21 εκατομμυρίων ευρώ ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το τομεακό πρόγραμμα για κυψέλες με κινητή βάση.
