Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Οι κινήσεις της Αθήνας στη γεωπολιτική σκακιέρα
Τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί στη γεωπολιτική σκηνή διαβάζει με προσοχή η Αθήνα και στόχος είναι να γίνουν προσεκτικές κινήσεις
Τα νέα δεδομένα που έχουν δημιουργηθεί στη γεωπολιτική σκηνή διαβάζει με προσοχή η Αθήνα και στόχος είναι να γίνουν προσεκτικές κινήσεις. Την ανάγκη οι ευρωατλαντικές σχέσεις να διατηρηθούν σε «λειτουργικό» επίπεδο υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Σε δηλώσεις του ο κ. Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα», καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία και δε σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος το οποίο ανήκει στο βασίλειο της Δανίας. Σημείωσε δε, πως «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους» και «πρέπει να υπάρχει ένα πλαίσιο συνεννόησης, όπου όλοι να γνωρίζουμε ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια».
Από την κυβερνητική πλευρά τονίζεται πως η Ελλάδα είναι μία χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στρατηγική σχέση όμως με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επομένως, έχει κάθε λόγο να επιδιώκει οι όποιες αναταράξεις - που ήταν αρκετές - να είναι πρόσκαιρες και να βρεθούν λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων.
Μέσα σε ένα σύνθετο περιβάλλον από την Αθήνα επισημαίνεται πως πάγια ελληνική θέση είναι η απόλυτη προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς πολυμέρειας και του Διεθνούς Δικαίου. Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν επίσης πως η όλη αναταραχή η οποία υφίσταται με αυτή τη βίαιη προσαρμογή στο διεθνές περιβάλλον, αποκαλύπτει και ορισμένες εγγενείς αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και ορισμένες επαμφοτερίζουσες στάσεις τις οποίες είχαμε κατά περιόδους. Προσθέτουν ότι είναι η στιγμή η Ευρώπη να κάνει την αυτοκριτική της, αλλά να κάνει και ορισμένα γενναία βήματα μπροστά και προς τη στρατηγική της αυτονομία, αλλά και προς μία γενικότερη κατανόηση του γεωπολιτικού ρόλου που αναπτύσσεται στην Ευρώπη.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε και χθες πως μόνο η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για την τύχη της Γροιλανδίας. Σημείωσε ακόμα πως «εάν το ζήτημα είναι η προστασία της Αρκτικής, δικαιολογημένα οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ανησυχία για το θέμα αυτό» και είπε πως είναι ένα μείζον ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας. «Υπάρχουν τρόποι, και μέσα από το ΝΑΤΟ και μέσα από την υφιστάμενη διμερή συμφωνία ΗΠΑ - Δανίας από το 1951, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό, στο πλαίσιο όμως της προστασίας και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ποια πρόταση κατέθεσε η Αθήνα
Στην ελληνική πρόταση «οι 13 χώρες οι οποίες έχουν προσκληθεί να συμμετέχουν στο Συμβούλιο της Ειρήνης να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους, μόνο όμως για το ζήτημα το οποίο αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και για όσο χρόνο αυτό απαιτεί» αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Μετά το πέρας της συνεδρίασης επεσήμανε πως «και η Καγιά Κάλλας αλλά και πολλές άλλες χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνήσουμε αν όχι την ανοιχτή συμμετοχή μας, γιατί αυτό νομικά μπορεί να είναι δύσκολο, αλλά την με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό».
Να σημειωθεί πως η πρόταση του Ντ. Τραμπ για το «Συμβούλιο Ειρήνης» δεν αφορά μόνο την Γάζα (αλλά γενικότερα τις διενέξεις οι οποίες εμφανίζονται) ενώ έχει και μόνιμα χαρακτηριστικά. Άρα, υπάρχει απόσταση μεταξύ του ψηφίσματος που υπήρξε και του «Συμβουλίου Ειρήνης» και γι’ αυτό το λόγο υπάρχει ένας σοβαρός προβληματισμός σχεδόν από το σύνολο των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για το θέμα αυτό κυβερνητικά στελέχη είχαν εξαρχής υπογραμμίσει πως η Ελλάδα χωρίς να αγνοεί την πραγματικότητα, όπως διαμορφώνεται, θα τηρήσει μια στάση αρχής, θα συνταχθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και θα φέρει τη θέση εκείνη που είναι συμβατή απολύτως με το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή πολυμέρεια, ιδίως στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.
Μητσοτάκης στο Euronews: Οι διατλαντικές σχέσεις γίνονται περίπλοκες - Η Ευρώπη να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της
«Θα θέλαμε να συμμετάσχουμε σε μια συμφωνία για την αντιμετώπιση του ζητήματος της Γάζας» ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο πρωθυπουργός στη συνέντευξή του
Σε συνέντευξή του στο Euronews και σε ερώτηση για το τι συζητήθηκε στη σύνοδο κορυφής και το αν η εξάντληση των Ευρωπαίων ηγετών οφειλόταν στην κούραση ή στον Ντόναλντ Τραμπ, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απάντησε ότι αυτές οι σύνοδοι είναι περίπλοκες επειδή οι ηγέτες είναι «27» και χρειάζεται χρόνος για να πάρουν το λόγο. Τόνισε ότι «έγινε μια πολύ καλή συζήτηση, παρά την ανησυχία για την ανάγκη η Ευρώπη να αναλάβει δράση. Η διατλαντική σχέση γίνεται όλο και πιο περίπλοκη και πρέπει να τη διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο.
Η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της», τόνισε αλλά είναι καλό που ο Αμερικανός Πρόεδρος έκανε σαφές ότι επιθυμεί αποκλιμάκωση στη Γροιλανδία. «Θεωρώ ότι είναι πολύ θετικό που η Ευρώπη στάθηκε ενωμένη, με μια εξαίρεση -αυτή της Ουγγαρίας- για να υπερασπιστεί τη Δανία και τη Γροιλανδία». Σχολίασε μάλιστα για τη στάση της Ουγγαρίας ότι είναι κάτι που συμβαίνει τον τελευταίο χρόνο και δεν αποτελεί έκπληξη, αλλά βρέθηκε τρόπος να παρακαμφθεί το πρόβλημα.
Σχετικά με τη στάση που τήρησε ο Φίτσο στη σύνοδο, αναφέροντας ότι πρόκειται για χάσιμο χρόνου, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι μπορούμε να βλέπουμε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο. «Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι όλη η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία κερδίζει έδαφος. Ήμουν από τους πρώτους που είπαν ότι πρέπει να επενδύσουμε περισσότερο στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα και να λύσουμε τα ζητήματα ανταγωνιστικότητας.
Πρέπει όλοι να είμαστε εγκάρδιοι και με σεβασμό. Κι αυτό ισχύει και για τις σχέσεις Ευρώπης-ΗΠΑ κάτι που αντικατοπτρίστηκε και στις δηλώσεις του Αντόνιο Κόστα. Νομίζω ότι είμαστε όλοι πολύ ειλικρινείς σε αυτές τις συζητήσεις και ο κόσμος πρέπει να καταλάβει ότι είμαστε μόνοι μας, χωρίς συμβούλους, χωρίς τηλέφωνα και στη συγκεκριμένη περίπτωση χωρίς συμπεράσματα, κάτι που διευκολύνει το να είμαστε πιο ανοιχτοί και κατά περίπτωση πιο ωμοί στην έκφραση των απόψεών μας».
Για το Συμβούλιο Ειρήνης που προωθεί ο Ντόναλντ Τραμπ και στο σε τι αφορούσε η χθεσινοβραδινή συναίνεση, ο πρωθυπουργός απάντησε ότι «η συναίνεση αφορά στο ότι αυτό που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ υπερβαίνει κατά πολύ την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Πιστεύω ότι είναι σημαντικό που οι Ηνωμένες Πολιτείες συμμετέχουν στην ανοικοδόμηση της Γάζας. Δεν νομίζω ότι θα είχαμε εκεχειρία χωρίς την εμπλοκή του Ντόναλντ Τραμπ».
Ανέφερε στο σημείο αυτό ότι «θα θέλαμε να συμμετάσχουμε σε μια συμφωνία για την αντιμετώπιση του ζητήματος της Γάζας. Εάν υπάρχει τρόπος να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ αλλά μόνο για τη Γάζα και για περιορισμένο χρονικό διάστημα η Ελλάδα θα γινόταν να αναλάβει πρωτοβουλία για την επίτευξη συναίνεσης». Εξήγησε ότι δεν μπορούμε να συμμετάσχουμε σε αυτό που έχει παρουσιαστεί αλλά πρέπει να διασφαλίσουμε την ευρωπαϊκή παρουσία στο μέλλον της Γάζας.
Ερωτηθείς για το θέμα της Mercosur και τις διαφωνίες των αγροτών, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι υπάρχουν περισσότερα οφέλη παρά μειονεκτήματα από αυτές τις μεγάλες διεθνείς εμπορικές συμφωνίες. Ανέφερε ότι η πρόεδρος της Επιτροπής και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου θα επισκεφθούν την Ινδία και ο ίδιος θα πάει στην Ινδία και πρέπει να συνάψουμε σχέσεις με άλλες χώρες ή ομάδες χωρών. Είμαστε μεσαίου μεγέθους ανοιχτή οικονομία, είμαστε οι ηγέτες στην παγκόσμια ναυτιλία κι έχουμε συμφέρον να διασφαλίσουμε μια διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες που ευνοεί το ελεύθερο εμπόριο.
