Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Από την κυβερνητική πλευρά τονίζεται πως η Ελλάδα είναι μία χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στρατηγική σχέση όμως με τις Ηνωμένες Πολιτείες
«Οι διατλαντικές σχέσεις γίνονται όλο και πιο περίπλοκες. Πρέπει να τις διαχειριστούμε με διαφορετικό τρόπο» ήταν η χαρακτηριστική αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, που προσέθεσε πως η Ευρώπη πρέπει να υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Στην Αθήνα αναγνωρίζεται πως πλέον διαμορφώνεται ένα εξαιρετικά σύνθετο τοπίο, καθώς οι ευρωατλαντικές σχέσεις τον τελευταίο χρόνο έχουν περάσει από περιόδους αναταράξεων. Κρίσιμο θεωρείται οι σχέσεις αυτές να διατηρηθούν σε λειτουργικό επίπεδο, χωρίς να υπάρχουν συμπεριφορές οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε εξελίξεις οι οποίες δεν θα είναι εύκολο να διορθωθούν στη συνέχεια.
Θετικά αποτιμάται ότι τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα (σε σχέση το κλίμα που επικράτησε στις αρχές της εβδομάδας), καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ αποσαφήνισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που υποστήριξαν ανοιχτά την Γροιλανδία και δεν σκοπεύει να χρησιμοποιήσει στρατιωτική δύναμη για να καταλάβει έδαφος το οποίο ανήκει στο βασίλειο της Δανίας. Οι εξελίξεις αυτές συζητήθηκαν την Πέμπτη στη Σύνοδο Κορυφής των ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να σημειώνει σε δηλώσεις του πως είναι πολύ θετικό το γεγονός ότι η Ευρώπη στάθηκε ενωμένη, με μία ίσως εξαίρεση, για να υπερασπιστεί τη Δανία και τη Γροιλανδία (σημείωση : η εξαίρεση είναι η Ουγγαρία).
Από την κυβερνητική πλευρά τονίζεται πως η Ελλάδα είναι μία χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στρατηγική σχέση όμως με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Επομένως έχει κάθε λόγο να επιδιώκει οι όποιες αναταράξεις -που ήταν αρκετές- να είναι πρόσκαιρες και να βρεθούν λύσεις οι οποίες θα είναι προς το συμφέρον όλων.
Αυτό που υπογραμμίζεται εμφατικά είναι πως η Ελλάδα είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι μία χώρα η οποία αυτή τη στιγμή είναι μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, δεσμεύεται από το πλαίσιο της πολυμέρειας και του Διεθνούς Δικαίου που έχει καθορίσει τις διεθνείς σχέσεις εδώ και 70 και πλέον χρόνια.
Όσον αφορά στην επόμενη ημέρα κυβερνητικές πηγές λένε χαρακτηριστικά πως «μπορούμε να δούμε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο» και εστιάζουν στο γεγονός πως η συζήτηση για τη στρατηγική αυτονομία κερδίζει έδαφος. Άλλωστε η Αθήνα έχει απ’ την αρχή υποστηρίξει την άποψη ότι πρέπει να επενδυθούν περισσότερα στην κοινή ευρωπαΐκή άμυνα.
Τι θα γίνει με την πρόταση Τραμπ για το «Συμβούλιο Ειρήνης»
Σε ό,τι αφορά το Συμβούλιο Ειρήνης που προωθεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ, το κλίμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο (πλην ελαχίστων εξαιρέσεων) είναι πως όσα έχει ανακοινώσει ο Ντόναλντ Τραμπ υπερβαίνουν κατά πολύ την εντολή του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Να σημειωθεί πως η συγκεκριμένη πρόταση έχει προκαλέσει τον έντονο προβληματισμό για δύο κομβικής σημασίας λόγους: Είναι μία πρόταση, η οποία δεν αφορά μόνο την Γάζα, αλλά γενικά τις διενέξεις (επομένως μπορεί να αφορά μια σειρά θεμάτων). Επίσης έχει και μόνιμα χαρακτηριστικά, καθώς δεν προβλέπεται συγκεκριμένος χρονικός ορίζοντας για το συγκεκριμένο «Συμβούλιο».
Απαντώντας σε σχετική ερώτηση ο πρωθυπουργός είπε «αυτό που έχει διαμορφωθεί είναι κάτι στο οποίο οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες δεν μπορούν να συμμετάσχουν. Ωστόσο, θα θέλαμε να είμαστε μέρος μιας συμφωνίας για την αντιμετώπιση του ζητήματος της Γάζας». Προσέθεσε πως αν υπάρχει τρόπος να συνεργαστούμε με τις ΗΠΑ, αλλά αποκλειστικά για τη Γάζα και για περιορισμένο χρονικό διάστημα, η Ελλάδα θα ήταν βεβαίως ιδιαίτερα πρόθυμη να αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στην αναζήτηση συναίνεσης προς αυτή την κατεύθυνση.
Τι λέει η Αθήνα για την Γροιλανδία
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε έτι «οι κόκκινες γραμμές είναι πάρα πολύ ξεκάθαρες. Δεν τίθεται ζήτημα αμφισβήτησης της εδαφικής ακεραιότητας και της κυριαρχίας της Γροιλανδίας και τελικά μόνο η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας μπορούν να αποφασίσουν για την τύχη της Γροιλανδίας». Σημείωσε ακόμα πως «εάν το ζήτημα είναι η προστασία της Αρκτικής, δικαιολογημένα οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ανησυχία για το θέμα αυτό» . Όπως είχε « υπάρχουν τρόποι, και μέσα από το ΝΑΤΟ και μέσα από την υφιστάμενη διμερή συμφωνία ΗΠΑ - Δανίας από το 1951, να αντιμετωπιστεί το ζήτημα αυτό, στο πλαίσιο όμως της προστασίας και της διασφάλισης της ανεξαρτησίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Δανίας και της Γροιλανδίας».
Μικρό καλάθι στα ελληνοτουρκικά
Μέσα σε αυτό το πολύπλοκο σκηνικό παραμένει χαμηλά ο πήχης των προσδοκιών στα ελληνοτουρκικά, καθώς δεν αναμένεται να υπάρξει πρόοδος στη λεγόμενη βαριά ατζέντα. Το Φεβρουάριο αναμένεται να πραγματοποιηθεί το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, το οποίο με βάση τον αρχικό προγραμματισμό θα γινόταν πέρυσι.
Στην Αθήνα δεν υπάρχουν αυταπάτες και αναγνωρίζεται πως δεν υπάρχει το έδαφος για να σημειωθεί ουσιαστική πρόοδος στον ελληνοτουρκικό διάλογο. Στόχος είναι να μείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας, προκειμένου οι όποιες διαφορές υπάρχουν να μην παράγουν αυτόματα εντάσεις. Παράλληλα θα επιχειρηθεί να καταγραφεί πρόοδος στα λεγόμενα «εύκολα» θέματα (π.χ. συνεργασία στην οικονομία στον τουρισμό) και να μπει μπροστά μια θετική ατζέντα.
Από την κυβέρνηση υπογραμμίζεται πως το μόνο θέμα, που μπορεί να συζητηθεί και το οποίο μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, είναι ο καθορισμός της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης, η οριοθέτηση των θαλασσίων αυτών ζωνών. Την ίδια στιγμή η Άγκυρα με μια σειρά κινήσεων δείχνει πως δεν ξεχνά το αναθεωρητικό της αφήγημα (όπως φάνηκε και από πρόσφατες NAVTEX με διετή μάλιστα διάρκεια) και επιχειρεί να ανοίξει την «βεντάλια» των θεμάτων.
