Μαίρη Λαμπαδίτη
Αναμένεται ρεκόρ αιτήσεων συνταξιοδότησης το 2026, ξεπερνώντας τις 225.800 του 2025. Ο ρόλος των baby boomers, η εργασία χωρίς πέναλτι και ο φόβος για τα όρια ηλικίας.
Κάθε προηγούμενο ρεκόρ αναμένεται να «σπάσει» ο αριθμός αιτήσεων συνταξιοδότησης για το 2026, ξεπερνώντας το 2025 όπου αριθμός των αιτήσεων έφτασε τις 225.800.
Το προηγούμενο ρεκόρ σημειώθηκε το 2021 όπου υποβλήθηκαν 212.151 αιτήσεις έναντι 211.135 το 2022 και 190.368 το 2023.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η αυξημένη ροή συνταξιοδοτήσεων θα συνεχιστεί έως το 2027 όταν υπολογίζεται ότι θα έχει αποχωρήσει από την αγορά εργασίας η γενιά των baby boomers, δηλαδή συνολικά θα υπάρξουν πάνω από 800.000 αποχωρήσεις από το 2023.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ», τον Μάρτιο που μας πέρασε, υποβλήθηκαν 21.214 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, καταγράφοντας την υψηλότερη μηνιαία επίδοση για το τρέχον έτος. Πρόκειται για αύξηση κατά 2.851 αιτήσεις σε σχέση με τον Φεβρουάριο και κατά 5.405 σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2025, γεγονός που επιβεβαιώνει τη σταθερά ανοδική πορεία τόσο σε μηνιαία, όσο και σε ετήσια βάση.
Μάλιστα κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026 καταγράφηκαν συνολικά 58.213 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός που συνιστά ρεκόρ από το 2017, έτος έναρξης λειτουργίας του e-ΕΦΚΑ.
Το προηγούμενο έτος οι περισσότερες αιτήσεις καταγράφηκαν τον Σεπτέμβριο, μήνα που υποβάλλουν αιτήσεις οι εκπαιδευτικοί ενώ ακολουθήσαν ο Ιούλιος και ο Ιανουάριος 2025, μήνα που προτιμούν οι μισθωτοί καθώς δικαιούνται και ένα μέρος του δώρου Χριστουγέννων της επόμενης χρονιάς.
Οι υπηρεσίες του Φορέα πάντως καταφέρνουν να ανταποκριθούν στις αυξημένες αιτήσεις. Τον Μάρτιο ολοκληρώθηκαν 22.380 αιτήσεις, εκ των οποίων 17.011 εγκρίθηκαν, 1.501 απορρίφθηκαν, ενώ 3.868 παρέμειναν σε εκκρεμότητα λόγω ελλιπών δικαιολογητικών. Σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2025, οι ολοκληρωμένες αιτήσεις είναι αυξημένες κατά 5.816.
Αν όμως συνεχιστούν να αυξάνονται, μήνα με το μήνα, οι νέες αιτήσεις απονομής, τότε η πίεση θα ενταθεί.
Συνολικά, οι εκκρεμείς αιτήσεις για απονομή κύριας σύνταξης ανήλθαν στις 33.859, επίπεδο οριακά αυξημένο σε σχέση με τον Φεβρουάριο, αλλά μειωμένο κατά 2.393 αιτήσεις σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2025. Στον αριθμό αυτό δεν περιλαμβάνονται οι διεθνείς συντάξεις, που υπολογίζονται σε επιπλέον 5.000 έως 7.000 περιπτώσεις, ούτε οι εκκρεμότητες για επικουρικές συντάξεις και εφάπαξ, οι οποίες διαμορφώνονται περίπου στις 30.000 και 5.000 αντίστοιχα.
Ας δούμε όμως αναλυτικά τους λόγους που ωθούν για άλλη μια χρονιά μαζικά τους ασφαλισμένους στην έξοδο από την εργασία τους.
1. Ωρίμανση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος της γενιάς των baby boomers. Η εν λόγω γενιά που χαρακτηρίζεται από έκρηξη του αριθμού των γεννήσεων αναπτύχθηκε στην Ελλάδα μεταξύ 1960 και 1965, πολύ αργότερα από την υπόλοιπη Δυτική Ευρώπη και τις ΗΠΑ καθώς οι Έλληνες για να αρχίσουν να γεννούν έπρεπε να αφήσουν πρώτα πίσω τις πληγές του Εμφυλίου και τη φτωχική δεκαετία του 1950. Σε εκείνη την πενταετία καταγράφονταν 170.000 γεννήσεις το χρόνο, τη στιγμή που σήμερα οι γεννήσεις δεν ξεπερνούν τις 90.000 το χρόνο.
2. Ανησυχία για πιθανή αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027. Tο θέμα της αύξησης των ορίων ηλικίας στη χώρα μας θα τεθεί στο τραπέζι τέλη του 2026 – αρχές 2027 με βάση τη μελέτη της Αναλογιστικής Αρχής η οποία εκπονείται κάθε τρία χρόνια και θα αποτυπώσει, όπως προβλέπουν οι ειδικοί αύξηση του προσδόκιμου ζωής το οποίο σήμερα αντιστοιχεί σε 81.5 έτη, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο για αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Πάντως η υπουργός Εργασίας Νικη Κεραμέως έχει διαβεβαιώσει ότι «δεν υπάρχει καμία συζήτηση για αλλαγή στα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης».
3. Η θετική επίδοση του ΕΦΚΑ στη γρήγορη έκδοση των συντάξεων παρά την αυξημένη ροή των αιτήσεων. Ο ασφαλισμένος δεν ταλαιπωρείται όπως τα προηγούμενα χρόνια, εκτός αν εμπίπτει στις δύσκολες περιπτώσεις (διαδοχική, οφειλές, διεθνείς συντάξεις).
4. Η αιτία που έχει αυξήσει τη μαζική συνταξιοδότηση τα τελευταία χρόνια είναι η δυνατότητα που έχει πλέον ο ασφαλισμένος να συνταξιοδοτείται χωρίς να διακόπτει την εργασία, αξιοποιώντας το νέο καθεστώς όπου η σύνταξη καταβάλλεται στο ακέραιο στους εργαζόμενους συνταξιούχους. Ειδικά στον κλάδο των ελεύθερων επαγγελματικών και αυτοαπασχολούμενων επιστημόνων, 4 στους 5 που συνταξιοδοτούνται συνεχίζουν να εργάζονται. Οι εισφορές και ο πόρος του 10% που καταβάλλουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι ενισχύει τα έσοδα του ΕΦΚΑ. Την ίδια ώρα όμως αυξημένες είναι και οι δαπάνες καθώς οι συντάξεις καταβάλλονται χωρίς το πέναλτι του 30%.
Εκπτωση φόρου 50% για 7 χρόνια: Tα νέα κίνητρα για επιστροφή επιστημόνων στο Ελληνικό Δημόσιο
Θανάσης Παπαδής
Με διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων, το υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να προσελκύσει επιστήμονες του εξωτερικού στο Δημόσιο, εντάσσοντας και τη δημόσια απασχόληση στο πλαίσιο επαναπατρισμού, με στόχο την ενίσχυση ανθρώπινου δυναμικού.
Σε μια προσπάθεια να ενισχυθεί η επιστροφή εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού από το εξωτερικό, το υπουργείο Οικονομικών και η ΑΑΔΕ απευθύνουν πρόσκληση προς Έλληνες επιστήμονες που εργάζονται εκτός χώρας, προκειμένου να εξετάσουν το ενδεχόμενο επαναπατρισμού και απασχόλησης στο Δημόσιο. Η κίνηση εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική αντιμετώπισης του λεγόμενου brain drain, που χαρακτήρισε τα χρόνια της οικονομικής κρίσης.
Η βασική αλλαγή αφορά τη διεύρυνση του πλαισίου φορολογικών κινήτρων, το οποίο μέχρι σήμερα ίσχυε κυρίως για όσους επέστρεφαν για να εργαστούν στον ιδιωτικό τομέα. Πλέον, με απόφαση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου και της ΑΑΔΕ, τα ίδια κίνητρα επεκτείνονται και σε όσους επιλέξουν να απασχοληθούν ως μισθωτοί στο Ελληνικό Δημόσιο.
Η παρέμβαση βασίζεται στην επέκταση του άρθρου 5Γ του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και αφορά τόσο νέες αιτήσεις όσο και παλαιότερες που βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Συγκεκριμένα, το νέο καθεστώς εφαρμόζεται σε αιτήσεις που θα υποβληθούν μετά τη δημοσίευση της σχετικής απόφασης, αλλά και σε αιτήσεις που έχουν ήδη κατατεθεί από τα τέλη Ιουλίου 2025, καθώς και σε εκείνες που δεν έχουν ακόμη εξεταστεί από τη φορολογική διοίκηση.
Το βασικό δέλεαρ για όσους εξετάζουν την επιστροφή τους είναι η σημαντική φορολογική ελάφρυνση. Για περίοδο επτά ετών, οι δικαιούχοι θα φορολογούνται για το 50% του εισοδήματος που αποκτούν από μισθωτή εργασία στην Ελλάδα, μειώνοντας αισθητά τη συνολική επιβάρυνση. Παράλληλα, προβλέπεται απαλλαγή από τα τεκμήρια διαβίωσης για κύρια κατοικία και οχήματα, κάτι που διευκολύνει την προσαρμογή των επιστρεφόντων στο ελληνικό φορολογικό περιβάλλον.
Η διαδικασία υπαγωγής στο καθεστώς έχει ψηφιοποιηθεί πλήρως, με τους ενδιαφερόμενους να μπορούν να υποβάλουν αίτηση μέσω της πλατφόρμας myAADE. Η ηλεκτρονική υποβολή και η ύπαρξη συγκεκριμένης διαδρομής μέσα στην πλατφόρμα αποσκοπούν στη μείωση της γραφειοκρατίας και στην επιτάχυνση της διαδικασίας, αν και στην πράξη η ταχύτητα διεκπεραίωσης παραμένει ζητούμενο.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ έχει ενεργοποιήσει και γραμμή υποστήριξης μέσω της υπηρεσίας my1521, παρέχοντας πληροφορίες τόσο τηλεφωνικά όσο και ψηφιακά, με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των ενδιαφερομένων, ιδίως όσων βρίσκονται εκτός Ελλάδας.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία τα στοιχεία δείχνουν ότι το κύμα φυγής επιστημόνων έχει αρχίσει να αντιστρέφεται, έστω και σταδιακά. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, έως το 2023 είχε επιστρέψει περίπου το 64% όσων είχαν μεταναστεύσει την περίοδο 2010-2023. Μάλιστα, το 2023 καταγράφηκε για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια μεγαλύτερος αριθμός επιστροφών σε σχέση με τις αποχωρήσεις.
Ωστόσο, τα μεγέθη αυτά δεν αναιρούν το γεγονός ότι ένα σημαντικό ποσοστό εξειδικευμένου προσωπικού εξακολουθεί να εργάζεται στο εξωτερικό, συχνά υπό συνθήκες που δύσκολα μπορούν να συγκριθούν με την ελληνική πραγματικότητα. Σε αυτό το πλαίσιο, τα φορολογικά κίνητρα λειτουργούν ως ένα μόνο από τα εργαλεία προσέλκυσης.
Είναι ενδεικτικό ότι τα τελευταία χρόνια περίπου 6.000 Έλληνες του εξωτερικού αξιοποίησαν τα υφιστάμενα κίνητρα και επέστρεψαν, αριθμός που θεωρείται θετικός, αλλά όχι επαρκής για να καλύψει τις απώλειες της προηγούμενης δεκαετίας.
Η επέκταση των κινήτρων και στον δημόσιο τομέα αποτελεί μια προσπάθεια διεύρυνσης της δεξαμενής υποψήφιων επιστροφών. Ωστόσο, παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο το Δημόσιο μπορεί να ανταγωνιστεί συνολικά – και όχι μόνο φορολογικά – τις συνθήκες εργασίας και τις απολαβές που προσφέρονται στο εξωτερικό.
Σε κάθε περίπτωση, η νέα ρύθμιση προσθέτει ένα ακόμη εργαλείο στην προσπάθεια επαναπατρισμού επιστημόνων. Το αν θα μεταφραστεί σε ουσιαστική αύξηση των επιστροφών θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τα φορολογικά κίνητρα, αλλά και από το ευρύτερο περιβάλλον απασχόλησης και προοπτικών που μπορεί να προσφέρει η χώρα.
