Η Άγκυρα, σύμφωνα με το Bloomberg, σχεδιάζει την επαναλειτουργία της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης. Η εξέλιξη αυτή ικανοποιεί ένα διαχρονικό αίτημα των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνδέεται άμεσα με την επίσκεψη του Ντόναλντ Τράμπ στην Τουρκία για τη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο.
Υπενθυμίζεται πως την Τετάρτη (16/6/2026) έληξε μια δικαστική διαμάχη δέκα ετών στις ΗΠΑ εναντίον τουρκικής κρατικής τράπεζας, γεγονός που αφαίρεσε ένα σημαντικό «αγκάθι» από τις διμερείς τους σχέσεις.
Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε πιέσει προσωπικά τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το ζήτημα της Χάλκης, κατά τη διάρκεια συνάντησής τους στον Λευκό Οίκο τον περασμένο Σεπτέμβριο, όπως επιβεβαίωσε ο πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ.
Τι προβλέπει το σχέδιο για τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης
Το νέο πανεπιστήμιο θα εντάσσεται στο επίσημο εκπαιδευτικό πλαίσιο της Τουρκίας. Η εισαγωγή στη σχολή θα γίνεται μέσω του εθνικού συστήματος εισαγωγικών εξετάσεων της Τουρκίας και το πρόγραμμα σπουδών θα ελέγχεται από το τουρκικό υπουργείο Παιδείας.
Το ίδρυμα θα περιλαμβάνει θεολογική σχολή, δίνοντας τη δυνατότητα εκπαίδευσης ορθόδοξων κληρικών επί τουρκικού εδάφους για πρώτη φορά μετά από μισό αιώνα.
Αν και υπήρχαν εκτιμήσεις από την πλευρά του Πατριαρχείου και του Αμερικανού πρεσβευτή για έναρξη λειτουργίας τον προσεχή Σεπτέμβριο, πηγές αναφέρουν ότι οι απαραίτητες γραφειοκρατικές και τεχνικές προετοιμασίες ενδέχεται να απαιτήσουν περισσότερο χρόνο.
Η συμφωνία Ερντογάν – Βαρθολομαίου και το ιστορικό της Σχολής
Το προσχέδιο της συμφωνίας οριστικοποιήθηκε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, κατά τη διάρκεια συνάντησης που είχε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Οικουμενικό Πατριάρχη Βαρθολομαίο Α΄ στην Άγκυρα, με την τουρκική εφημερίδα Hurriyet, να επιβεβαιώνει τη θετική έκβαση των συνομιλιών.
Υπενθυμίζεται πως η λειτουργία του ανώτατου τμήματος της Σχολής ανεστάλη βίαια το 1971, όταν η Τουρκία, κρατικοποίησε τη θρησκευτική ανώτατη εκπαίδευση. Αν και το λυκειακό της τμήμα συνέχισε να λειτουργεί μέχρι το 1985 (όταν αποφοίτησαν οι τελευταίοι πέντε σπουδαστές), το κλείσιμο της σχολής στέρησε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο τη δυνατότητα να εκπαιδεύει τις νέες γενιές των ηγετών του.
Η επαναλειτουργία της Σχολής αποτελεί μια τεράστια συμβολική και ουσιαστική νίκη για το Φανάρι, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην τελευταία της έκθεση είχε κατατάξει το ζήτημα της Χάλκης ως μια χρόνια παραβίαση της θρησκευτικής ελευθερίας στην Τουρκία.
