Η φετινή επίσκεψη του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ για την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έρχεται σε μια περίοδο πολλαπλών εξελίξεων
Της Κατερίνας Κοκκαλιάρη
Με διπλό στόχο - την ανάδειξη του ρόλου της χώρας ως αξιόπιστου παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή αλλά και την προσέλκυση επενδύσεων - ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ξεκινά ένα μπαράζ επαφών στις ΗΠΑ. Η ομιλία στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θα γίνει την Πέμπτη, ενώ θα πραγματοποιηθεί και μια σειρά συναντήσεων στη Νέα Υόρκη. Προηγείται ωστόσο η επίσκεψη στο Σαν Φρανσίσκο, όπου ο Κ. Μητσοτάκης θα έχει έναν κύκλο επαφών με «άρωμα» οικονομίας.
Η φετινή επίσκεψη του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ για την Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έρχεται σε μια περίοδο πολλαπλών εξελίξεων στη διεθνή σκηνή και ενώ η προσοχή της διεθνούς κοινότητας παραμένει στραμμένη στη Μέση Ανατολή. Στο πλαίσιο αυτό ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να αναφερθεί εκ νέου στον ρόλο της χώρας στην ευρύτερη περιοχή. Σε ένα διεθνές περιβάλλον μεγάλης αστάθειας και αβεβαιότητας, η χώρα μας παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο, τη διπλωματία, το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών τονίζεται χαρακτηριστικά από την κυβερνητική πλευρά.
Να σημειωθεί εδώ πως η επίσκεψη έρχεται και σε μια περίοδο που εντείνεται η τουρκική προκλητικότητα και τα νερά παραμένουν «ταραγμένα». Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να εκπέμψει εκ νέου μηνύματα προς την Τουρκία και από την Νέα Υόρκη.
Από την Αθήνα αυτό που υπογραμμίζεται είναι ότι η χώρα μας δεν απειλεί κανέναν και επιδιώκει σταθερότητα μέσα από λειτουργικές σχέσεις, με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Ωστόσο, αυτό που εμφατικά τονίζεται είναι πως σταθερότητα δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση υποχωρητικότητα, ούτε ανοχή σε τετελεσμένα.
Σε μια περίοδο που η Άγκυρα επιδιώκει να ανοίξει την βεντάλια των θεμάτων, η θέση της ελληνικής πλευράς είναι σαφής και διαχρονική. Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. «Αξιώσεις που άπτονται ζητημάτων ελληνικής κυριαρχίας, όπως οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» ή η αποστρατικοποίηση νησιών, είναι αυθαίρετες, ανυπόστατες και δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Η θέση αυτή εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μεταβάλλεται ανάλογα με τη συγκυρία» σημείωσε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης. Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας» υπογράμμισε «το μήνυμα που μεταφέρουμε και στη Νέα Υόρκη είναι ότι η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα, ειρήνη και σχέσεις καλής γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς όμως καμία έκπτωση σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων».
Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο πρωθυπουργός, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, σημείωσε πως δεν προβλέπεται αυτή τη στιγμή κάποια συνάντηση με τον κ. Ερντογάν στις ΗΠΑ, καθώς δεν είναι βέβαιο πως θα συμπέσουν τα προγράμματα. Από εκεί και πέρα είπε πως πολλές φορές μπορεί μια τέτοια συνάντηση να κανονιστεί -εφόσον υπάρχει δυνατότητα- και την τελευταία στιγμή και συμπλήρωσε «δεν αποκλείω κάτι, αλλά δεν υπάρχει κάτι προγραμματισμένο».
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα έχει και η συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες στην έδρα των Ηνωμένων Εθνών. Στη συνάντηση αναμένεται να τεθούν επί τάπητος ευρύτερα οι γεωπολιτικές εξελίξεις ενώ αναμένεται να συζητηθεί το Κυπριακό.
Η επενδυτική ατζέντα
Από το Σαν Φρανσίσκο αρχίζει το μπαράζ επαφών του πρωθυπουργού, καθώς από σήμερα ξεκινάνε συναντήσεις με εταιρείες υψηλής τεχνολογίας και Έλληνες που δραστηριοποιούνται στη Silicon Valley. Ειδικότερα θα επισκεφθεί την έδρα της εταιρείας Nvidia και στη συνέχεια την έδρα της εταιρείας Tesla, ενώ θα μιλήσει σε εκδήλωση της Endeavor Greece με τίτλο «The Future of AI Elsewhere».
Την Τέταρτη ο Κ. Μητσοτάκης θα μεταβεί στη Νέα Υόρκη, όπου στο πρόγραμμα κυριαρχεί ο τομέας των επενδύσεων. Συγκεκριμένα, θα συμμετάσχει σε roundtable με περισσότερους από 30 θεσμικούς επενδυτές με έκθεση στην Ελλάδα και στις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες.
Επίσης ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει συναντήσεις με επικεφαλής και ανώτατα στελέχη διεθνών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Το «μενού» των συναντήσεων θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τις διεθνείς εξελίξεις στους τομείς της ενέργειας, της άμυνας, της τεχνολογίας και της παροχής υπηρεσιών.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές ο πρωθυπουργός θα έχει την ευκαιρία να υπογραμμίσει την ουσιαστική πρόοδο της ελληνικής οικονομίας, την προσήλωση της κυβέρνησης στην δημοσιονομική σταθερότητα και την περαιτέρω προώθηση των μεταρρυθμίσεων. Θα αναφερθεί μεταξύ άλλων στην συνεχή αύξηση των επενδύσεων ως ποσοστό του ΑΕΠ και την επίτευξη επιδόσεων ρεκόρ στην προσέλκυση Ξένων Άμεσων Επενδύσεων (FDI). Θα τονίσει επίσης ότι η Ελλάδα αποτελεί ασφαλή και φιλόξενη χώρα εγκατάστασης των περιφερειακών δραστηριοτήτων διεθνών εταιρειών, με ιδιαίτερα ευνοϊκό φορολογικό καθεστώς για τα στελέχη αυτών.
Ποιες ομιλίες και συναντήσεις κλείδωσαν
Αύριο ο πρωθυπουργός θα βρεθεί στο Πανεπιστήμιο του Stanford, όπου θα μιλήσει σε κλειστή εκδήλωση που φιλοξενεί το Hoover Institution με τη συμμετοχή της πρώην Υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Κοντολίζα Ράις. Νωρίτερα θα πραγματοποιήσει συνάντηση με τον Δήμαρχο του Σαν Φρανσίσκο.
Την Τετάρτη ο ο πρωθυπουργός θα συμμετάσχει στην εναρκτήρια εκδήλωση της Παγκόσμιας Συμμαχίας OceanEye, υπό τη συμπροεδρία της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Πρωθυπουργού του Καναδά. H ευρωπαϊκή πρωτοβουλία OceanEye, είναι σχέδιο της ΕΕ για να παρακολουθεί καλύτερα τους ωκεανούς και τις θάλασσες, συνδυάζοντας δορυφόρους και ψηφιακά μοντέλα, με στόχο καλύτερα δεδομένα για το περιβάλλον και το κλίμα, καθώς και ανάπτυξη ευρωπαϊκής τεχνολογίας.
Την ίδια μέρα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα απευθύνει χαιρετισμό σε γεύμα που συνδιοργανώνουν 28 ομογενειακές οργανώσεις. Με βάση το πρόγραμμα την Πέμπτη θα συμμετάσχει σε εκδήλωση για την τεχνητή νοημοσύνη στο Πανεπιστήμιο Columbia. Επίσης κατά την παραμονή του στις ΗΠΑ θα συναντηθεί με εκπροσώπους μεγάλων αμερικανο-εβραϊκών οργανώσεων. Τέλος είναι προγραμματισμένες και συνεντεύξεις, για παράδειγμα την Παρασκευή στο Bloomberg.
Γεραπετρίτης: «Ο διάλογος με Τουρκία πρέπει να συνεχιστεί, χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά μας δικαιώματα»
Όσα ανέφερε ο υπουργός Εξωτερικών στην εφημερίδα της ομογένειας «Εθνικός Κήρυκας» ενόψει της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ
«Σε ένα εξαιρετικά ασταθές και ραγδαία μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό τοπίο, όπου η λογική της ισχύος επιχειρεί συχνά να υποκαταστήσει τη δύναμη των κανόνων, η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο, στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και στην αποτελεσματική πολυμέρεια», αναφέρει ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Εθνικός Κήρυκας».
Όπως αναφέρει, η ελληνική Προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας τον Οκτώβριο, για δεύτερη φορά στην τρέχουσα θητεία της ως μη μόνιμο μέλος του οργάνου, έρχεται σε μία ιδιαίτερα κρίσιμη στιγμή. Μεταξύ άλλων θα συμπέσει με τη φάση της διαδικασίας επιλογής του νέου Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, ενώ το Συμβούλιο θα κληθεί να χειριστεί σημαντικές περιφερειακές κρίσεις και να λάβει αποφάσεις σε σημαντικούς φακέλους.
«Η δική μας επιδίωξη είναι συγκεκριμένη: να αξιοποιήσουμε την Προεδρία για να ενισχύσουμε τη διαβούλευση και την ειρηνική επίλυση των διαφορών, να διευρύνουμε τις συναινέσεις και να παράγουμε, όπου είναι δυνατόν, συγκεκριμένα αποτελέσματα σε ζητήματα που σήμερα διχάζουν το Συμβούλιο», τονίζει. «Η Ελλάδα έχει το πλεονέκτημα ότι διατηρεί ανοικτούς διαύλους και σχέσεις εμπιστοσύνης με χώρες διαφορετικών γεωγραφικών και πολιτικών ομάδων και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως γέφυρα μεταξύ Βορρά και Νότου, Ανατολής και Δύσης».
Ήδη, προσθέτει, συνεργαζόμαστε συστηματικά με τα υπόλοιπα κράτη που συμμετέχουν στο Συμβούλιο Ασφαλείας, έτσι ώστε να καταλήξουμε στη διαμόρφωση ευρύτερων συγκλίσεων. «Το κριτήριο επιτυχίας μας θα είναι απτό: αν στο τέλος του μήνα έχουμε συμβάλει στην υιοθέτηση συναινετικών αποφάσεων, στην γεφύρωση των διαφορών μέσα στο Συμβούλιο και σε μια διαδικασία επιλογής νέου Γενικού Γραμματέα που θα ενισχύει την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα του Οργανισμού».
Για τη μεταρρύθμιση του Συμβουλίου Ασφαλείας και τα βέτο
Επισημαίνει πως η συζήτηση για την ανάγκη αναμόρφωσης του ΟΗΕ εξελίσσεται εδώ και καιρό και «όσο δύσκολη και περίπλοκη κι αν αποδεικνύεται, είναι απολύτως απαραίτητη για να φέρει τον Οργανισμό στο ύψος των περιστάσεων, ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τις σύγχρονες προκλήσεις και να διατηρήσει ενεργή τη διεθνή πολυμέρεια. Η Ελλάδα υποστηρίζει το σχέδιο UN80 για τη μεταρρύθμιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων στα Ηνωμένα Έθνη».
«Η ανάγκη μεταρρύθμισης του Συμβουλίου Ασφαλείας είναι πλέον προφανής. Η σημερινή σύνθεσή του δεν αντανακλά επαρκώς τον κόσμο του 21ου αιώνα. Γεωγραφικές περιοχές υποεκπροσωπούνται, ενώ η μεταβολή των παγκόσμιων συσχετισμών ισχύος καθιστά αναγκαία μια δικαιότερη και πιο αντιπροσωπευτική αρχιτεκτονική διεθνούς ασφάλειας. Επιπλέον, ο τρόπος λήψης αποφάσεων με το δικαίωμα αρνησικυρίας έχει καταστεί, σε πολλές περιπτώσεις, καταχρηστικό μέσο που δυσχεραίνει τη λήψη κρίσιμων αποφάσεων, ακόμη και των πιο αυτονόητων».
«Η Ελλάδα είναι απολύτως ανοικτή στη μεταρρύθμιση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων, αλλά και στη διεύρυνση της σύνθεσης του Συμβουλίου Ασφαλείας, τόσο στην κατηγορία των μονίμων όσο και σε εκείνη των μη μονίμων μελών», τονίζει και προσθέτει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στην αποκατάσταση της αναλογικής εκπροσώπησης της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και της Καραϊβικής. Σε ό,τι αφορά ειδικά την Ινδία, η Ελλάδα υποστηρίζει τη μόνιμη εκπροσώπησή της στο Συμβούλιο Ασφαλείας.
«Το ίδιο σαφής είναι και η θέση μας για το δικαίωμα αρνησικυρίας. Το βέτο οφείλει να ασκείται με μέτρο και κατ' εξαίρεση, η δε άσκησή του φέρει ιδιαίτερη ευθύνη για το κράτος που το επικαλείται. Αυτό ισχύει κατ' εξοχήν σε περιπτώσεις που αφορούν την προστασία των ανθρώπων ή για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και εγκλήματα πολέμου», αναφέρει.
Σχετικά με την επερχόμενη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ
Αναφορικά με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, όπου μεταβαίνει ο ίδιος και ο πρωθυπουργός, το βασικό μήνυμα που μεταφέρει η Ελλάδα είναι ένα μήνυμα συνέπειας, αξιοπιστίας και διεθνούς κύρους. Σε ένα διεθνές περιβάλλον μεγάλης αστάθειας και αβεβαιότητας, η χώρα μας παραμένει σταθερά προσηλωμένη στον διάλογο, τη διπλωματία, το Διεθνές Δίκαιο και τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών.
«Η διαφύλαξη της πολυμέρειας, με τις μεταρρυθμίσεις που ο χρόνος και οι συνθήκες επιβάλλουν, αλλά και η θωράκιση της διεθνούς νομιμότητας, ως το βασικό θεσμικό πλαίσιο για την προώθηση της ειρήνης και της ευημερίας των λαών, αποτελούν τον πυρήνα της διεθνούς πολιτικής μας», σημειώνει.
Στις επαφές του θα βρίσκεται το Κυπριακό, με στόχο να διατηρηθεί η σημερινή κινητικότητα υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα και να δημιουργηθούν οι συνθήκες για ουσιαστική επανεκκίνηση των συνομιλιών στο συμφωνημένο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
Παράλληλα, θα συζητηθούν οι μεγάλες κρίσεις που δοκιμάζουν σήμερα τη διεθνή ασφάλεια - από την Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή έως τις εξελίξεις στην ευρύτερη γειτονιά μας - με σταθερή επιδίωξη την αποκλιμάκωση, την προστασία των αμάχων και την επιστροφή στη διπλωματία. «Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τη θέση μας ώστε η Ελλάδα να λειτουργήσει ως γέφυρα συνεννόησης και ως αξιόπιστος εταίρος», τονίζει.
«Ο διάλογος με την Τουρκία θα πρέπει να συνεχιστεί»
Αναφορικά με τα ελληνοτουρκικά επαναλαμβάνει τη θέση της Ελλάδας ότι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. «Αξιώσεις που άπτονται ζητημάτων ελληνικής κυριαρχίας, όπως οι λεγόμενες «γκρίζες ζώνες» ή η αποστρατικοποίηση νησιών, είναι αυθαίρετες, ανυπόστατες και δεν αποτελούν αντικείμενο συζήτησης. Η θέση αυτή εδράζεται στο Διεθνές Δίκαιο και δεν μεταβάλλεται ανάλογα με τη συγκυρία», υπογραμμίζει.
«Η Ελλάδα επιδιώκει σταθερότητα, ειρήνη και σχέσεις καλής γειτονίας στην Ανατολική Μεσόγειο, χωρίς όμως καμία έκπτωση σε ζητήματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η ενίσχυση του διεθνούς και διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας μάς επιτρέπει να προσερχόμαστε στον διάλογο με αυτοπεποίθηση και με σταθερή προσήλωση στις αρχές μας, αναδεικνύοντας τα επιχειρήματά μας», τονίζει.
«Παρατηρείται μια όξυνση από τουρκικής πλευράς, μεταξύ άλλων ως αντίδραση σε πρωτοβουλίες που έχει αναλάβει η Ελλάδα για την προάσπιση των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της. Γιατί η χώρα μας επενδύσει στην ισχυροποίηση των συμμαχιών της και των στρατηγικών εταιρικών σχέσεών της, έχει ανακτήσει πραγματική ισχύ, η οποία εδράζεται στην αμυντική της θωράκιση, στην οικονομική της ανάκαμψη και στη διεθνή της θέση».
Σημειώνει όμως ο διάλογος με την Τουρκία θα πρέπει να συνεχιστεί. «Σήμερα δεν συντρέχουν ακόμη οι προϋποθέσεις για να αρχίσει ουσιαστική συζήτηση για την οριοθέτηση. Η Ελλάδα θα συνεχίσει να επιδιώκει την ειρήνη και την καλή γειτονία, πάντοτε με γνώμονα την καθολική εφαρμογή της διεθνούς νομιμότητας».
Όσα ανέφερε για την ομογένεια
Αναφερόμενος στην ελληνική διασπορά στον Καναδά, αναφέρει ότι ένα νέο κεφάλαιο ξεκινά και η ελληνική Πολιτεία θα είναι δίπλα με συγκεκριμένο σχέδιο. Στόχος είναι «η Ελλάδα να μην είναι για τους ομογενείς απλώς η χώρα της καταγωγής τους, αλλά μια πατρίδα διαρκώς παρούσα και προσβάσιμη στην καθημερινότητά τους».
Αναφορικά με την παρουσία του στην ενθρόνιση του νέου Αρχιεπισκόπου του Καναδά, επαναλαμβάνει τις θερμές ευχές του και σημείωσε πως η ελληνική κυβέρνηση προσβλέπει σε στενή και δημιουργική συνεργασία με την Αρχιεπισκοπή, πάντοτε με επίκεντρο την Ομογένεια και τις ανάγκες της.
Τονίζει πως στόχος είναι «να οικοδομήσουμε μία σύγχρονη και αμφίδρομη σχέση με τους νέους της Διασποράς, η οποία να μην στηρίζεται μόνο στην καταγωγή και στη μνήμη, αλλά στις ανάγκες τους και σε πραγματικές ευκαιρίες επικοινωνίας, συμμετοχής και συνεργασίας με τη σημερινή Ελλάδα».
«Δημιουργούμε δίκτυα νέων ομογενών, ενισχύουμε την επαφή τους με την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό και αναπτύσσουμε προγράμματα φιλοξενίας, εκπαίδευσης και ανταλλαγών. Παράλληλα, συνεργαζόμαστε με την Εκκλησία, τις κατά τόπους ομογενειακές οργανώσεις, τους ακαδημαϊκούς φορείς, τα ελληνικά σχολεία και την επιχειρηματική κοινότητα, δημιουργώντας πολλαπλούς διαύλους σύνδεσης και επικοινωνίας με την Ελλάδα», επισημαίνει.
Αναφέρει πως η άρση των περιορισμών για την ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού αποκατέστησε μια θεσμική εκκρεμότητα πολλών ετών, καταργώντας πρακτικά εμπόδια που δυσχέραιναν αδικαιολόγητα την άσκηση ενός θεμελιώδους πολιτικού δικαιώματος. Στην ίδια κατεύθυνση κινούνται οι πρωτοβουλίες για την καθιέρωση της επιστολικής ψήφου στις εθνικές εκλογές και την ενίσχυση της κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης του Απόδημου Ελληνισμού.
«Η ουσιαστική συμμετοχή των Ελλήνων του εξωτερικού δεν περιορίζεται στην ημέρα των εκλογών. Προϋποθέτει σταθερούς διαύλους επικοινωνίας με την Πολιτεία, ώστε οι ιδιαίτερες ανάγκες και οι απόψεις τους να ακούγονται και να λαμβάνονται υπόψη», προσθέτει.
«Ο Ελληνισμός της Διασποράς διαθέτει ένα εξαιρετικά σημαντικό ανθρώπινο κεφάλαιο - στην επιστήμη, στην επιχειρηματικότητα, στον πολιτισμό, στην τεχνολογία και στη δημόσια ζωή των χωρών όπου δραστηριοποιείται. Η Ελλάδα οφείλει να διαμορφώνει τους θεσμούς και τα δίκτυα που επιτρέπουν σε αυτό το δυναμικό να συνδέεται περισσότερο με τη χώρα και, όπου το επιθυμεί, να συμβάλλει στην οικονομική, κοινωνική και διεθνή της παρουσία», τονίζει.
«Σε βάθος χρόνου, θα θέλαμε ο Απόδημος Ελληνισμός να αποκτήσει έναν πιο σταθερό ρόλο στη διεθνή παρουσία της Ελλάδας με πλήρη σεβασμό στην αυτοτέλεια και την ιδιαίτερη φυσιογνωμία των ίδιων των ομογενειακών κοινοτήτων», καταλήγει.
