Ιδιαίτερα αιχμηρές ήταν οι παρεμβάσεις συγγενών θυμάτων των Τεμπών κατά τη συνάντησή τους τη Δευτέρα στη Λάρισα, με αντιπροσωπεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Αναφορών, στο πλαίσιο τριήμερης διερευνητικής επίσκεψης στην Ελλάδα για το πολύνεκρο δυστύχημα.

«Η ΕΕ, πιστοποιούσε όλα αυτά τα χρόνια την εγκληματική κατάσταση των σιδηροδρομικών μεταφορών στη χώρα μας» ανέφερε η Ελένη Βασάρα γραμματέας του Συλλόγου συγγενών θυμάτων των Τεμπών, στην τοποθέτησή της, όπως αποκαλύπτει το Documento.

Παράλληλα, τόνισε ότι «επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά ότι η ΕΕ, όχι μόνο προωθεί την πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, αλλά και την πολιτική του κόστους – οφέλους, όπου τα μέτρα ασφαλείας θεωρούνται “μη επιλέξιμο” κόστος». 

«Γνωρίζατε, είχατε ευθύνη, όπως και οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ERA, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, και δεν κάνατε τίποτα. Εσείς, εκπροσωπώντας τέτοιες πολιτικές κομμάτων, έχετε ψηφίσει και στηρίζετε την απελευθέρωση των μεταφορών, τη δημιουργία μιας ενιαίας σιδηροδρομικής αγοράς με κύριο μέλημα να μπορούν να επενδύουν και να κερδοφορούν οι Εταιρείες, οι επιχειρηματικοί όμιλοι. Εσείς, με την πολιτική σας, αφήνατε τους επιχειρηματίες να αλωνίζουνε με τα σιδηροδρομικά έργα, επιτρέπατε την τραγική μείωση του προσωπικού στο σιδηρόδρομο, οι ιδιωτικές εταιρείες να αναλαμβάνουν το κερδοφόρο τμήμα των μεταφορών, επιβατικών και εμπορικών, βάζατε τα τρένα τους να τρέχουν σε αυτές τις ράγες με υψηλές ταχύτητες, χωρίς κανένα μέτρο για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής, και εμείς χάσαμε τόσο αδιανόητα τα παιδιά μας, τα αγαπημένα μας πρόσωπα» τόνισε ακόμα.

Αναλυτικά η τοποθέτηση της Ελένης Βασάρα

«Στις 28 Φεβρουαρίου του 2023, χάσαμε 57 συνανθρώπους μας, προσωπικά έχασα τη μοναχοκόρη μου 23 ετών, τελειόφοιτη φοιτήτρια του ΑΠΘ, γιατί οι σιδηροδρομικές μεταφορές γινόταν σε αδιανόητα επικίνδυνες συνθήκες, γιατί ο σιδηρόδρομος λειτουργούσε κυριολεκτικά ως ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί ανά πάσα στιγμή.

Οι περισσότεροι νέοι άνθρωποι.

Νέα παιδιά. Φορτωμένα όνειρα, δίψα για τη ζωή που ανοίγονταν μπροστά τους. Επέστρεφαν στα σπίτια τους ή στις Σχολές τους με το ασφαλέστερο – όπως μέχρι τότε μας άφηναν να πιστεύουμε- μεταφορικό μέσον.

Τα Τέμπη δεν ήταν μια κακιά στιγμή. Ήταν έκφραση μιας απάνθρωπης πολιτικής, που συσσωρεύει προβλήματα και ανασφάλεια. Μιας πολιτικής, που μπροστά στην ανταποδοτικότητα και το κέρδος, δεν λογαριάζει την ασφάλεια στις υποδομές, δεν λογαριάζει την ανθρώπινη ζωή.

Εν έτει 2023, μία επιβατική αμαξοστοιχία και μία εμπορική κινούνταν για 12 λεπτά αντίθετα, στην ίδια γραμμή, τη γραμμή καθόδου, στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα της χώρας Αθήνα-Θεσσαλονίκη, χωρίς να λειτουργεί ούτε ένα σύστημα ασφαλείας, χωρίς να υπάρχει ούτε μία ασφαλιστική δικλείδα που θα μπορούσε να αποτρέψει τη σύγκρουση.

Πώς είναι δυνατόν να συμβεί μετωπική σύγκρουση τρένων, με τόσα συστήματα ασφαλείας που υποτίθεται ότι λειτουργούσαν και τόσες επενδύσεις που υποτίθεται ότι είχαν γίνει; Γιατί τέτοια δηλώνανε, σε κάθε ευκαιρία, οι υπουργοί μεταφορών, και όχι μόνο, τα τελευταία 20 χρόνια.

Η πραγματικότητα όμως ήταν εντελώς διαφορετική από αυτή που νομίζαμε.

Ο σιδηρόδρομος λειτουργούσε:

• με αυξημένες ταχύτητες,
• χωρίς τα στοιχειώδη αυτοματοποιημένα συστήματα ασφαλείας – ούτε καν τα φωτοσήματα/φανάρια λειτουργούσαν,
• τραγικά υποστελεχωμένος, με ανεπαρκώς εκπαιδευμένους, και λιγότερους από τους μισούς εργαζόμενους, σε σχέση με αυτό που προέβλεπε το οργανόγραμμα του ΟΣΕ,
• με φθαρμένη, κακοσυντηρημένη και επικίνδυνη υποδομή.

Με προβλήματα σε μηχανές και βαγόνια, με ξεπερασμένες προδιαγραφές πυρασφάλειας, πιστοποιημένες προ τριακονταετίας.

Με κλειστούς σταθμούς, εγκαταλλελημένους κατά μήκος του κύριου σιδηροδρομικού άξονα της χώρας Αθήνα-Θεσσαλονίκη.

ΔΕΝ ΥΠΗΡΧΕ δηλαδή καμιά απολύτως διαχείριση κινδύνου.

Το κόστος, κόντρα στην ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής…

Νόμοι επί νόμων στο όνομα δήθεν της εξυγίανσης και της “αποδοτικότερης” λειτουργίας του ΟΣΕ. Κατάτμηση του ΟΣΕ σε επί θυγατρικές εταιρείες (ΕΡΓΟΣΕ, ΓΑΙΟΣΕ, ΤΡΑΙΝΟΣΕ κ.α.). Ιδιωτικοποίηση του πιο κερδοφόρου κομματιού στη βάση οδηγιών της ΕΕ, για την προώθηση του ελεύθερου ανταγωνισμού στις μεταφορές. Για να “τρέχουν” δηλαδή τα κέρδη των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων! Και καθώς η ΕΕ, πιστοποιούσε όλα αυτά τα χρόνια την εγκληματική κατάσταση των σιδηροδρομικών μεταφορών στη χώρα μας, επιβεβαιώθηκε για μια ακόμη φορά ότι η ΕΕ, όχι μόνο προωθεί την πολιτική των ιδιωτικοποιήσεων, αλλά και την πολιτική του κόστους – οφέλους, όπου τα μέτρα ασφαλείας θεωρούνται “μη επιλέξιμο” κόστος!

Τα σιδηροδρομικά έργα για την εγκατάσταση αυτοματοποιημένων συστημάτων ασφαλείας αποτέλεσαν πεδίο έντονου ανταγωνισμού μεταξύ εργολάβων, κατασκευαστικών εταιρειών, προμηθευτών. Η κατάτμηση των έργων για να ικανοποιηθούν οι εργολάβοι και οι προμηθευτές κατάντησε συνήθης πρακτική. Ακόμη και μεταξύ τμημάτων του ίδιου έργου οι προδιαγραφές συχνά ήταν διαφορετικές! Ο ανταγωνισμός μεταξύ των επιχειρηματικών ομίλων για το “μοίρασμα της πίτας” ήταν ο κύριος λόγος για τις παρατάσεις και τις καθυστερήσεις στην υλοποίηση των συμβάσεων που είχαν χρηματοδοτηθεί.

Οι κυβερνήσεις διαχρονικά γνώριζαν τους κινδύνους που εγκυμονούσαν οι ελλείψεις στο σιδηρόδρομο και αποδέχονταν το ενδεχόμενο μιας τέτοιας τραγωδίας. Αφού οι ίδιες διαμόρφωσαν αυτή την κατάσταση… Για να λειτουργεί ο σιδηρόδρομος με γνώμονα το κέρδος των ομίλων! Με βάση τις κατευθύνσεις της ΕΕ για την απελευθέρωση των μεταφορών! Άλλωστε είχαν ενημερωθεί για τα δεκάδες ατυχήματα και εκτροχιασμούς που συνέβαιναν με μεγάλη συχνότητα. Από το 2015 τους είχαν κοινοποιηθεί 93 εξώδικα φορέων και συνδικαλιστικών οργανώσεων. Έως και λίγες μέρες πριν το έγκλημα, οι εργαζόμενοι απηύθυναν δραματική έκκληση για τη λήψη των απαραίτητων μέτρων ασφαλείας. Παρόλα αυτά συνέχιζαν είτε με τις αποφάσεις τους είτε με την εγκληματική μη ενασχόλησή τους με ζητήματα που άπτονταν της αρμοδιότητάς τους, να επιτρέπουν τη λειτουργία του σιδηροδρομικού δικτύου σε συνθήκες διάλυσης και εγκατάλειψης, σε συνθήκες υψηλής επικινδυνότητας, χωρίς συστήματα ασφαλείας, με ελλειπές προσωπικό, χωρίς άλλες ανθρώπινες ασφαλιστικές δικλείδες, όπως το κέντρο στην Καρόλου, ο προϊστάμενος της αμαξοστοιχίας, αλλά με υψηλές ταχύτητες και πολλά δρομολόγια ημερησίως. Είναι προφανές ότι η προτεραιότητα του συστήματος που υπηρετούν η ΕΕ, οι κυβερνήσεις, η Δικαιοσύνη δεν είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Είναι η εφαρμογή της πολιτικής της ΕΕ για την απελευθέρωση των σιδηροδρομικών μεταφορών με βασική στόχευση-που τίθεται σε προτεραιότητα έναντι της επιταγής για τη διασφάλιση της ασφάλειας των μετακινήσεων- τη δημιουργία μια ενιαίας αγοράς σιδηροδρομικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη, στην οποία θα μπορούν απρόσκοπτα να επενδύουν και να κερδοφορούν οι μονοπωλιακοί όμιλοι της ΕΕ. μέσα από ένα ολοκληρωμένο νομικό πλέγμα οδηγιών που διαμορφώνεται εδώ και δεκαετίες. Αυτήν ακριβώς την πολιτική, αυτό το νομικό πλαίσιο, και όχι κάποια παρέκκλιση από τα ευρωπαϊκά κεκτημένα όπως παραπλανητικά παρουσιάζεται, εφάρμοσαν διαχρονικά όλες οι κυβερνήσεις και στη χώρα μας και οδήγησαν στην κατάτμηση του σιδηροδρομικού δικτύου και την ιδιωτικοποίηση του κερδοφόρου τμήματός του στα πλαίσια της επιχειρηματικής λειτουργίας με γνώμονα το κέρδος. Το αποτέλεσμα η ανυπαρξία των απαραίτητων αυτοματοποιημένων συστημάτων ασφαλείας και η απογύμνωση του σιδηροδρόμου από το απαραίτητο προσωπικό. Με τους νόμους τους ο σιδηρόδρομος λειτουργούσε κανονικά και πιστοποιημένα από την πλευρά τόσο των κυβερνήσεων όσο και της ΕΕ. Χάσαμε τα παιδιά μας, χάσαμε τους αγαπημένους μας πάνω στις ματωμένες ράγες του κέρδους που διαπνέει τη λειτουργία και την κατεύθυνση τόσο των κρατικών όσο και των ιδιωτικών εταιριών. Ήρθαμε αντιμέτωποι με το πιο απάνθρωπο πρόσωπο αυτού του συστήματος.

Από την πρώτη στιγμή οι γονείς, οι συγγενείς των θυμάτων αντιμετωπίσαμε ένα εχθρικό κράτος.

Προσπάθεια της κυβέρνησης να κρύψει τις ευθύνες της, και ταυτόχρονα προσπάθεια να συγκαλυφθούν οι ευθύνες των πολιτικών και των προηγούμενων κυβερνήσεων που οδήγησαν στο Έγκλημα, για να αποκρύψουν ότι όλοι γνώριζαν και η μία κυβέρνηση καθώς διαδέχονταν την άλλη συνέχιζε την ίδια πολιτική, αυτήν της απελευθέρωσης των σιδηροδρομικών μεταφορών, με τίμημα την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής.

Τριάμισι χρόνια τώρα οι οικογένειες των θυμάτων, στην προσπάθειά μας να ανακαλύψουμε όλη την αλήθεια, πέρα από τον πόνο της αβάσταχτης απώλειας, βρίσκουμε απέναντί μας την οργανωμένη προσπάθεια συγκάλυψης του κράτους, και το ασφυκτικό υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο. Τριάμισι χρόνια αναγκαστήκαμε με τους συνηγόρους μας, να παίξουμε το ρόλο του ντετέκτιβ, προκειμένου να καλύψουμε τα τεράστια κενά, τις ελλείψεις και τις καθυστερήσεις της ανακριτικής διαδικασίας και να εισφέρουμε με την έρευνά μας κρίσιμα αποδεικτικά στοιχεία στη δικογραφία για να αποδοθούν οι ευθύνες όσο ψηλά κι αν φτάνουν.

Νόμους, έγγραφα ενοχοποιητικά, κανονισμούς και οδηγίες ΕΕ, ERA, Συμβάσεις παραχώρησης της TRAINOSE στη HELLENIK TRAIN, αλληλογραφία του Υπουργείου Μεταφορών με την ERA, την κατάσταση του σιδηρόδρομου, τον Γενικό Κανονισμό Κυκλοφορίας, τις εκθέσεις της ελληνικής ρυθμιστικής αρχής, τις εγκυκλίους του ΟΣΕ, πορίσματα των ευρωπαϊκών και εθνικών εποπτικών αρχών, Εκθέσεις ERA και ΡΑΣ, Όλοι οι εμπλεκόμενοι γνώριζαν με επίσημα έγγραφα και τηλεγραφήματα ότι στερούσαν από το σιδηροδρομικό δίκτυο αυτόνομα συστήματα ασφαλείας προκειμένου να αποφευχθεί το αποτέλεσμα του ανθρώπινου λάθους, που στατιστικά είναι αναπόφευκτο.

Τελικά, διαχρονικά το κράτος, με την αδράνεια της Δικαιοσύνης, και την έγκριση και την εποπτεία της αρμόδιας εποπτικής Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον σιδηρόδρομο, της ERA:

• επέτρεπε, επιτρέπει και εγκρίνει τον σιδηρόδρομο να είναι υποστελεχωμένος στα όρια του κινδύνου.
• επέτρεπε, επιτρέπει και εγκρίνει να ταξιδεύουν βαγόνια 30 ετών χωρίς σύγχρονες προδιαγραφές πυρασφάλειας (5000 βαγόνια ακατάλληλα σε όλη την Ευρώπη)
• επέτρεπε, επιτρέπει και εγκρίνει να “σέρνονται”, χωρίς να υλοποιούνται για 15 και πλέον χρόνια συμβάσεις, και να μοιράζονται τα χρήματα σε μονοπωλιακούς ευρωπαϊκούς και εγχώριους κατασκευαστικούς ομίλους.

Έτσι γίνεται όταν η καρδιά της οικονομίας είναι το κέρδος. Και αυτή είναι η επίσημη πολιτική της κυβέρνησης, των προηγούμενων κυβερνήσεων και της εποπτεύουσας, και διευθύνουσας Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Να λοιπόν ποιες είναι οι ευθύνες της ΕΡΑ, του ευρωπαϊκού οργανισμού Εποπτείας των σιδηροδρόμων.

Έπρεπε να σταματήσει την κυκλοφορία των τρένων, έστω να επιβάλει μείωση των ταχυτήτων, καθώς γνώριζε από πρώτο χέρι την εγκληματικά επικίνδυνη κατάσταση.

Για ποιο λόγο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν έλεγξε τον ERA καθώς δεν πήρε μέτρα ως το αρμόδιο εποπτικό ευρωπαϊκό όργανο για να διασφαλίσει την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής στον ελληνικό σιδηρόδρομο; Και όχι μόνο αυτό, αλλά ταυτόχρονα, και προσχηματικά, εκ του αποτελέσματος, στις 15-2-2023, αποφασίζει την παραπομπή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο επί παραβάσει για Οδηγία που η εφαρμογή της εκκρεμούσε –σερνόταν από το 2016. Και εκεί μια από τα ίδια, η υπόθεση αρχειοθετήθηκε.

Γνωρίζατε, είχατε ευθύνη, όπως και οι θεσμοί της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ERA, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, και δεν κάνατε τίποτα. Εσείς, εκπροσωπώντας τέτοιες πολιτικές κομμάτων, έχετε ψηφίσει και στηρίζετε την απελευθέρωση των μεταφορών, τη δημιουργία μιας ενιαίας σιδηροδρομικής αγοράς με κύριο μέλημα να μπορούν να επενδύουν και να κερδοφορούν οι Εταιρείες, οι επιχειρηματικοί όμιλοι. Εσείς, με την πολιτική σας, αφήνατε τους επιχειρηματίες να αλωνίζουνε με τα σιδηροδρομικά έργα, επιτρέπατε την τραγική μείωση του προσωπικού στο σιδηρόδρομο, οι ιδιωτικές εταιρείες να αναλαμβάνουν το κερδοφόρο τμήμα των μεταφορών, επιβατικών και εμπορικών, βάζατε τα τρένα τους να τρέχουν σε αυτές τις ράγες με υψηλές ταχύτητες, χωρίς κανένα μέτρο για την ασφάλεια της ανθρώπινης ζωής, και εμείς χάσαμε τόσο αδιανόητα τα παιδιά μας, τα αγαπημένα μας πρόσωπα.

Να θυμίσουμε ότι η αναφορά του Συλλόγου μας, του Συλλόγου Συγγενών Θυμάτων των Τεμπών, κατατέθηκε στην Επιτροπή σας τον Μάρτιο του 2024.

Καταθέτει η Μαρία Καρυστιανού – «Κάπνιζαν βαγόνια και οι εκσκαφείς αλλοίωναν τον χώρο»

Η κ. Καρυστιανού ξεκίνησε την κατάθεσή της με το ζήτημα τον παρεμβάσεων στον χώρο της σύγκρουσης, αυτό που έγινε αργότερα γνωστό στη δημόσια σφαίρα ως «μπάζωμα, ξεμπάζωμα». «Είναι αδιανόητη διαδικασία. Κάπνιζαν βαγόνια και οι εκσκαφείς αλλοίωναν τον χώρο» ανέφερε και στη συνέχεια εξέφρασε το παράπονό της για τον τρόπο που οι δικαστικές αρχές προχώρησαν στην διερεύνηση των αιτιών της πυρόσφαιρας και της φωτιάς που ακολούθησε της σύγκρουσης των δύο αμαξοστοιχιών.

«Περιμένω από το δικαστήριο να κάνει την πρέπουσα έρευνα για το θέμα της πυρόσφαιρας. Να δώσει απαντήσεις σε μας που δεν τρώμε το κουτόχορτο των ελαίων σιλικόνης» κατέθεσε η κ. Καρυστιανού, ενώ επεσήμανε και το θέμα των εκταφών που ζήτησαν κάποιοι συγγενείς θυμάτων ένα χρόνο πριν.

Την ίδια ώρα, εξαπέλυσε επίθεση κατά του Εφέτη Ανακριτή επειδή έκλεισε άρον άρον την ανάκριση λέγοντας πως «εκτελούσε εντολές Μητσοτάκη». Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε σε στιχομυθία που είχε με τον τότε Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κ. Αγοραστό με αφορμή το μνημόσυνο των 40 ημερών στον τόπο της τραγωδίας στην οποία της απάντησε «εκτελούσα εντολές» όταν τον ρώτησε για ποιο λόγο έγιναν οι παρεμβάσεις στον τόπο του δυστυχήματος.

Η κ. Καρυστιανού τόνισε πως διατηρεί αμφιβολίες αν τα ανθρώπινα μέλη που βρίσκονται στο φέρετρο που της παρέδωσαν είναι της κόρης της περιγράφοντας στο δικαστήριο την στιγμή που το άνοιξε παρά την εντολή από το γραφείο τελετών να μην προχωρήσει στη συγκεκριμένη κίνηση. Όπως είπε, στο φέρετρο εντόπισε οστό που δεν υπήρχε στην ιατροδικαστική έκθεση.

Η διαδικασία συνεχίζεται με ερωτήσεις συνηγόρων προς την κ. Καρυστιανού.