Σφοδρή πολιτική σύγκρουση με επίκεντρο τις τιμές των καυσίμων και τη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων ξέσπασε ανάμεσα στην κυβέρνηση και τον Αλέξη Τσίπρα.

Την αρχή έκανε ο πρώην πρωθυπουργός, ο οποίος, μέσω βίντεο, παρουσίασε τέσσερις παρεμβάσεις για τη μείωση των τιμών στην αντλία, θέτοντας ως στόχο το πετρέλαιο θέρμανσης να μην ξεπερνά το 1,40 ευρώ το λίτρο και το πετρέλαιο κίνησης το 1,80 ευρώ.

Ακολούθησε η σκληρή απάντηση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο αμφισβήτησε τόσο τη δυνατότητα εφαρμογής των μέτρων όσο και το κατά πόσο αυτά μπορούν να οδηγήσουν στις τιμές που εξήγγειλε ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης.

Για να έχουμε πιο ολοκληρωμένη εικόνα αξίζει να επισημανθεί ότι τα τελευταία 10 χρόνια, το μέσο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων ήταν περίπου 13 λεπτά το λίτρο, ενώ σήμερα ξεπερνά τα 60 λεπτά.

Η αντιπαράθεση συνεχίστηκε με νέα ανακοίνωση της ΕΛ.Α.Σ., η οποία επέμεινε στην επιβολή πλαφόν και στην έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι αναζητά προσχήματα για να μεταφέρει ξανά το κόστος στους καταναλωτές.

Επίθεση στον πρώην Πρωθυπουργό εξαπέλυσε και ο κυβερνητικός Εκπρόσωπος, μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ, λέγοντας ότι: «Όλη η Ευρώπη αυτό περίμενε να κάνει ένα βίντεο ο κ. Τσίπρας να τα βάλει σε σειρά και να λύσει όχι μόνο τα προβλήματα των Ελλήνων αλλά και των Ευρωπαίων».

Οι τέσσερις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα

Ειδικότερα, ο Αλέξης Τσίπρας κατηγόρησε τον Κυριάκο Μητσοτάκη ότι δεν λέει την αλήθεια όταν υποστηρίζει πως η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιτρέπει στην κυβέρνηση να μειώσει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η κυβέρνηση έχει στη διάθεσή της τέσσερα εργαλεία για να περιορίσει δραστικά τις τιμές των καυσίμων:

• Επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων και όχι μόνο των πρατηρίων.
• Έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών των διυλιστηρίων.
• Μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο μισό, δηλαδή στο κατώτατο επιτρεπόμενο ευρωπαϊκό όριο.
• Μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%, κατά το παράδειγμα της Ισπανίας.

«Ας διαλέξει ποιο από όλα τα εργαλεία ή ποιον συνδυασμό τους θα επιβάλει», ανέφερε απευθυνόμενος στον πρωθυπουργό.

Ο πρόεδρος της ΕΛ.Α.Σ. υποστήριξε ότι η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης δεν δικαιολογείται να υπερβαίνει το 1,40 ευρώ το λίτρο και εκείνη του diesel το 1,80 ευρώ, σημειώνοντας πως εκείνο που λείπει είναι «μια κυβέρνηση που θα έχει το θάρρος να συγκρουστεί με τα καρτέλ και τη βούληση να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της κοινωνίας».

ΥΠΕΘΟΟ: «Ο λογαριασμός δεν βγαίνει»

Η απάντηση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους. «Ανάμεσα στην εξαγγελία και στην τιμή λείπει το βασικό: η αριθμητική», ανέφερε το ΥΠΕΘΟΟ, υποστηρίζοντας ότι ορισμένες από τις προτεινόμενες παρεμβάσεις προσκρούουν στους ευρωπαϊκούς κανόνες, άλλες έχουν κόστος δισεκατομμυρίων ευρώ και άλλες δεν μπορούν να μειώσουν άμεσα την τιμή στην αντλία.

Για τη μείωση του ΦΠΑ στο 13%, το υπουργείο υποστήριξε ότι η ευρωπαϊκή Οδηγία δεν επιτρέπει τη μετάταξη των καυσίμων σε μειωμένο συντελεστή. Πρόσθεσε ότι η Ισπανία εφάρμοσε προσωρινά το μέτρο για δύο μήνες και στη συνέχεια το ανακάλεσε.

Σε ό,τι αφορά τη μείωση του ΕΦΚ κατά 50%, το ΥΠΕΘΟΟ υπολόγισε ότι θα προκαλούσε δημοσιονομική απώλεια περίπου 2 δισ. ευρώ, καθώς τα ετήσια έσοδα από τον συγκεκριμένο φόρο ανέρχονται περίπου στα 4 δισ. ευρώ.

Το υπουργείο συνέδεσε το ζήτημα με τη δήλωση του πρωθυπουργού ότι, εάν η ενεργειακή κρίση βαθύνει, η Ελλάδα θα ζητήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο από την Ευρώπη, ώστε να ληφθούν νέα μέτρα χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.

Η κυβερνητική απάντηση για τα διυλιστήρια

Στο αίτημα για έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών, το ΥΠΕΘΟΟ απάντησε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη φορολογήσει τα πλεονάζοντα κέρδη των διυλιστηρίων για το 2022 και το 2023.

Παράλληλα, σημείωσε ότι τα κέρδη της τρέχουσας περιόδου θα εκκαθαριστούν φορολογικά τον Ιούλιο του 2027, υποστηρίζοντας ότι ένας φόρος που θα εισπραχθεί μελλοντικά δεν μπορεί να μειώσει σήμερα την τιμή στην αντλία.

Κατά το υπουργείο, τα διυλιστήρια συνεισφέρουν ήδη με εκπτώσεις άνω των 30 εκατ. ευρώ τον μήνα, ενώ έχουν διαθέσει συνολικά 87 εκατ. ευρώ από τα μέσα Ιουλίου.

Το ΥΠΕΘΟΟ προειδοποίησε, επίσης, ότι μια μονομερής επιβάρυνση των ελληνικών διυλιστηρίων θα μπορούσε να επηρεάσει τη θέση τους απέναντι στους ανταγωνιστές τους στη Μεσόγειο. Υπενθύμισε ότι τα πετρελαιοειδή αποτέλεσαν το 2025 τη μεγαλύτερη κατηγορία ελληνικών εξαγωγών, με αξία περίπου 10,4 δισ. ευρώ.

Για το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν, το υπουργείο υπογράμμισε ότι «κανένα εργαλείο δεν είναι ταμπού», αλλά κάθε παρέμβαση πρέπει να εξετάζεται με βάση το εάν μειώνει πραγματικά την τιμή για τον καταναλωτή και εάν αποφεύγει στρεβλώσεις στην αγορά ή προβλήματα στον εφοδιασμό.

Η αντεπίθεση της ΕΛ.Α.Σ. με στοιχεία για τα υπερκέρδη

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη επανήλθε, υποστηρίζοντας ότι η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών, αντί να αποδομεί, επιβεβαιώνει την ορθότητα των προτάσεών της.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, τα κέρδη των διυλιστηρίων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 ανήλθαν σε 1,998 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 1,278 δισ. ευρώ μπορούν να χαρακτηριστούν έκτακτα κέρδη και να φορολογηθούν.

Η ΕΛ.Α.Σ. υπολογίζει ότι από την έκτακτη φορολόγηση θα μπορούσαν να αντληθούν από 400 έως 800 εκατ. ευρώ, τα οποία, σύμφωνα με την πρότασή της, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της τελικής τιμής των καυσίμων.

Παράλληλα, αναφέρει ότι την τελευταία δεκαετία το μέσο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων ανερχόταν περίπου στα 13 λεπτά ανά λίτρο, ενώ σήμερα ξεπερνά τα 60 λεπτά. Κατά τους υπολογισμούς των επιτελών της Αμαλίας, η επιβολή πλαφόν στα 20 λεπτά θα μπορούσε να μειώσει την τιμή στην αντλία έως και κατά 40 λεπτά το λίτρο.

«Έχει σκοπό να βάλει πλαφόν στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων; Έχει σκοπό να φορολογήσει τα υπερκέρδη του προηγούμενου εξαμήνου;», ρωτά την κυβέρνηση η ΕΛ.Α.Σ., επιμένοντας ότι με αυτές τις παρεμβάσεις οι προτεινόμενες τιμές μπορούν να επιτευχθούν χωρίς δημοσιονομική επιβάρυνση.

Η ανακοίνωση καταλήγει κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι επιστρατεύει «λόγια του αέρα και προφάσεις εν αμαρτίαις», ενώ ζητά από τη ΝΔ να διαμορφώσει ενιαία γραμμή, επικαλούμενη δήλωση του γραμματέα του κόμματος, Κωνσταντίνου Κυρανάκη, σύμφωνα με την οποία η πρόταση της ΕΛ.Α.Σ. είναι εφικτό να εφαρμοστεί.

Επίθεση και από Μαρινάκη

Επίθεση στον Αλέξη Τσίπρα εξαπέλυσε και ο Παύλος Μαρινάκης με αφορμή το βίντεο-παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού.

«Όλη η Ευρώπη αυτό περίμενε: να κάνει ένα βίντεο ο κύριος Τσίπρας, να τα βάλει σε μια σειρά, να λύσει όλα τα προβλήματα, και να λύσει και τα προβλήματα όχι μόνο των Ελλήνων πολιτών, αλλά και των Ευρωπαίων πολιτών», σχολίασε σκωπτικά ο κ. Μαρινάκης, συμπληρώνοντας: «Για να σοβαρευτούμε, είναι παλιό κόλπο αυτό, δεν το εφηύρε πρώτος ο κύριος Τσίπρας, το να λες εκ του ασφαλούς ό,τι θέλει να ακούσει ο κόσμος για να είσαι ευχάριστος και να σε ψηφίσουν. Η βασική διαφορά σε σχέση με το παρελθόν είναι πως ο κύριος Τσίπρας κυβέρνησε».