Αυξήσεις 13,7% στα πράσινα τιμολόγια τον Οκτώβριο. Χωρίς επιδότηση τα νοικοκυριά, στο τραπέζι μέτρα για τη βιομηχανία και αγωνία για μετακύλιση του κόστους στα προϊόντα

Της Ελένης Γαβριήλ

Σε έναν από τους μεγαλύτερους πονοκεφάλους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξελίσσεται ξανά το ενεργειακό κόστος, με την κυβέρνηση να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη στήριξης της οικονομίας και στα στενά δημοσιονομικά περιθώρια. Από τη μία πλευρά, τα νοικοκυριά βρίσκονται αντιμέτωπα με τα αυξημένα πράσινα τιμολόγια του Οκτωβρίου και, από την άλλη, η βιομηχανία προειδοποιεί ότι η παρατεταμένη ενεργειακή πίεση απειλεί πλέον ευθέως την ανταγωνιστικότητά της.

Η νέα εικόνα στα πράσινα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος για τον Οκτώβριο, όπως διαμορφώνεται από τις ανακοινώσεις των προμηθευτών, επαναφέρει στο προσκήνιο το κόστος ηλεκτροδότησης των νοικοκυριών. 

Παρά τις πιέσεις στις τιμές, η κυβερνητική γραμμή παραμένει, τουλάχιστον προς το παρόν, να μην επανέλθει η οριζόντια επιδότηση των πράσινων τιμολογίων. Η θέση που έχει διατυπωθεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας είναι ότι στην αγορά υπάρχουν πλέον αρκετά σταθερά, «μπλε» προϊόντα σε ανταγωνιστικές τιμές, ορισμένα ακόμη και κάτω από τα 15 λεπτά ανά κιλοβατώρα, τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν ως «καταφύγιο» για όσους θέλουν να περιορίσουν την έκθεσή τους στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.

Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση επιχειρεί να μετατοπίσει το βάρος από τις οριζόντιες κρατικές επιδοτήσεις στην επιλογή σταθερών συμβολαίων, κρατώντας παράλληλα δημοσιονομικά «πυρομαχικά» για περισσότερο στοχευμένες παρεμβάσεις εφόσον η ενεργειακή κρίση ενταθεί.

Όπως φαίνεται και στον πίνακα, μεσοσταθμική αύξηση της τάξης του 13,7% καταγράφουν τα πράσινα τιμολόγια τον Οκτώβριο σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Οι ανακοινώσεις των παρόχων αποτυπώνουν μια σαφή ανοδική τάση στα περισσότερα πράσινα τιμολόγια, με σημαντικές διαφοροποιήσεις ανά εταιρεία και επίπεδο κατανάλωσης. 

Αναλυτικά, η ΔΕΗ διαμορφώνει τη χρέωση στα 15,9 λεπτά ανά κιλοβατώρα για κατανάλωση έως 200 kWh, από 14,9 λεπτά τον Σεπτέμβριο, ενώ για κατανάλωση άνω των 200 kWh η τιμή ανεβαίνει στα 21,9 λεπτά, από 18,5 λεπτά. Η Protergia αυξάνει τη χρέωση στα 18,4 λεπτά, από 16,9 λεπτά, ενώ ο ΗΡΩΝ αποτελεί εξαίρεση στην ανοδική εικόνα, διατηρώντας για ακόμη έναν μήνα την τιμή στα 14,7 λεπτά ανά κιλοβατώρα. Στο Φυσικό Αέριο Ελληνική Εταιρεία Ενέργειας η τιμή ανεβαίνει στα 23,9 λεπτά, από 21,8 λεπτά, και στην NRG στα 25,9 λεπτά, από 22,9 λεπτά. Στη ΖΕΝΙΘ η χρέωση διαμορφώνεται στα 22,5 λεπτά για τις πρώτες 100 kWh και στα 34,7 λεπτά από την 101η kWh και πάνω, έναντι 19,5 και 29,7 λεπτών αντίστοιχα τον Σεπτέμβριο. Στη Volton το πράσινο τιμολόγιό της είναι στα 27,3 λεπτά, από 21,9 λεπτά, ενώ στην Enerwave στα 17,9 λεπτά έως τις 100 kWh και στα 33,9 λεπτά από την 101η kWh, από 15,9 και 29 λεπτά αντίστοιχα. Τέλος, στην ΕΛΙΝΟΙΛ η χρέωση είναι στα 25,2 λεπτά, από 22,5 λεπτά τον προηγούμενο μήνα.

Το μεγάλο μέτωπο της βιομηχανίας

Ακόμη πιο σύνθετη είναι η εξίσωση για τη βιομηχανία. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος πιέζει ιδιαίτερα τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις και περιορίζει την ανταγωνιστικότητά τους. Στο πλαίσιο του συνεχιζόμενου διαλόγου και της διμερούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους στη βιομηχανία, πραγματοποιήθηκε χθες σύσκεψη μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας και ηγεσίας του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών (ΣΕΒ).

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, συζητήθηκαν οι προτάσεις του ΣΕΒ για την στήριξη της ελληνικής βιομηχανίας, υπό το πρίσμα των συνθηκών που διαμορφώνονται μετά την κρίση στη Μέση Ανατολή και των επιπτώσεών της στο ενεργειακό κόστος και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.

Από την πλευρά του ΥΠΕΝ, επισημάνθηκε ότι καταβάλλεται προσπάθεια για την στήριξη της βιομηχανικής παραγωγής και της ανταγωνιστικότητας, λαμβάνοντας υπόψη αφ’ ενός τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, αφ’ ετέρου το ισχύον ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.

Στη σύσκεψη συμμετείχαν ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Νίκος Τσάφος, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, κ. Δέσποινα Παληαρούτα, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ, κ. Σπύρος Θεοδωρόπουλος,  και η Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΕΒ, κα Ράνια Αικατερινάρη.

Το διακύβευμα, πάντως, ξεπερνά τα όρια των ίδιων των επιχειρήσεων, καθώς αν το αυξημένο ενεργειακό κόστος παγιωθεί χωρίς επαρκή αντιστάθμιση, μεγαλώνει ο κίνδυνος ένα μέρος της επιβάρυνσης να μετακυλιθεί στις τελικές τιμές των προϊόντων, τροφοδοτώντας έναν νέο γύρο πληθωριστικών πιέσεων και φτάνοντας τελικά στο ράφι.

Αθήνα και Ρώμη πιέζουν τις Βρυξέλλες

Την ίδια ώρα η συζήτηση αποκτά πλέον ευρωπαϊκή διάσταση. Ελλάδα και Ιταλία πιέζουν για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, ώστε οι κυβερνήσεις να αποκτήσουν περισσότερο χώρο για παρεμβάσεις απέναντι στο ενεργειακό σοκ. Η Αθήνα έχει ζητήσει να υπάρξει δυνατότητα πρόσθετων προσωρινών μέτρων στήριξης χωρίς αυτά να επιβαρύνουν με τον ίδιο τρόπο τα όρια δαπανών του ευρωπαϊκού δημοσιονομικού πλαισίου, ενώ ανάλογη πίεση ασκεί και η Ρώμη.

Σήμα ότι τα περιθώρια για νέα διεύρυνση της δημοσιονομικής ευελιξίας δεν είναι απεριόριστα έστειλε η Κομισιόν, την ώρα που Ελλάδα και Ιταλία ζητούν περισσότερο χώρο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.

«Έχουμε ήδη παραχωρήσει μεγαλύτερη ευελιξία στα κράτη-μέλη», δήλωσε η επικεφαλής εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Πάουλα Πίνιο, σύμφωνα με το ANSA, απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αίτημα της ιταλικής κυβέρνησης για μεγαλύτερη ευελιξία στην εφαρμογή των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων λόγω της αύξησης του πληθωρισμού.

Η Κομισιόν έχει ήδη ανοίξει από το καλοκαίρι τη δυνατότητα επέκτασης της εθνικής ρήτρας διαφυγής στην ενεργειακή ασφάλεια.

Παράλληλα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει ζητήσει πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. Στις 30 Σεπτεμβρίου απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ζητώντας να εξεταστούν επιλογές για «πρόσθετη έκτακτη ευελιξία», ώστε να διευρυνθούν τα περιθώρια στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και η Τζόρτζια Μελόνι. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζητά πρόσθετη ευελιξία στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι επιπτώσεις του ενεργειακού πληθωρισμού. Η Ρώμη σχεδιάζει να διαθέσει 14 δισ. ευρώ σε διάστημα δύο ετών για τη μείωση του ενεργειακού κόστους των επιχειρήσεων, αξιοποιώντας τη δημοσιονομική ευελιξία που προβλέπει η ευρωπαϊκή ρήτρα διαφυγής.

Ωστόσο, οι συσχετισμοί στις Βρυξέλλες δεν προδιαγράφουν εύκολη αποδοχή μιας γενικευμένης χαλάρωσης. Η Κομισιόν επιμένει περισσότερο σε προσωρινά και στοχευμένα μέτρα, καθώς οι κυβερνήσεις βρίσκονται ταυτόχρονα αντιμέτωπες με αυξημένες δαπάνες για ενέργεια, άμυνα και ανταγωνιστικότητα.

Στην εξίσωση προστίθεται τώρα και ένας ακόμη κίνδυνος, η αναταραχή στις διεθνείς αγορές ομολόγων. Η άνοδος των αποδόσεων έχει αυξήσει το κόστος δανεισμού διεθνώς, ενώ στην Ευρώπη οι πιέσεις είναι ιδιαίτερα έντονες, με τις αποδόσεις γερμανικών και γαλλικών τίτλων να έχουν κινηθεί σε πολυετή υψηλά.

Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι μπροστά σε μια δύσκολη ισορροπία, να περιορίσει το ενεργειακό κόστος πριν αυτό περάσει βαθύτερα στην πραγματική οικονομία, χωρίς ταυτόχρονα να δημιουργήσει νέα δημοσιονομική ανασφάλεια στις αγορές. Και για την Ελλάδα, η εξίσωση αυτή αφορά πλέον ταυτόχρονα τον λογαριασμό του νοικοκυριού, το κόστος παραγωγής της βιομηχανίας και τελικά τις τιμές που πληρώνει ο καταναλωτής.

Πρόγραμμα μετεγκατάστασης: Ποιοι παίρνουν την ενίσχυση που φτάνει τα 10.000 ευρώ

Η επέκταση της πρωτοβουλίας εντάσσεται στο πλαίσιο των ενεργειών για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος

Σε επιπλέον περιοχές της επικράτειας επεκτείνεται το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης, το οποίο χορηγεί οικονομική ενίσχυση που δύναται να φτάσει τα 10.000 ευρώ σε ιδιώτες και οικογένειες που θα επιλέξουν να μεταφέρουν τη μόνιμη διαμονή τους σε περιοχές με οξύ δημογραφικό πρόβλημα.

«Η τρίτη δράση αφορά περιοχές με έντονο δημογραφικό πρόβλημα, όπου το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης, που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο και για το οποίο έχουμε ξαναμιλήσει, επεκτείνεται τώρα σε επτά δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων και στους Δήμους Σουλίου και Φιλιατών στη Θεσπρωτία. Προβλέπει- θυμίζω- οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ για ανθρώπους και οικογένειες που θα επιλέξουν να εγκατασταθούν μόνιμα εκεί. Παράλληλα, τον Οκτώβριο αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα αιτήσεων για τις οκτώ Περιφερειακές Ενότητες που έχουν ήδη ενταχθεί στον σχεδιασμό: Καστοριά, Κιλκίς, Σέρρες, Φλώρινα, Πέλλα, Δράμα, Κοζάνη και Γρεβενά» σημείωσε χαρακτηριστικά ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στη δημοσίευσή του το πρωί της Κυριακής.

Ποιες περιοχές περιλαμβάνονται

Το πρόγραμμα άρχισε να εφαρμόζεται δοκιμαστικά από τον Έβρο και πλέον διευρύνεται, αποσκοπώντας στην προσέλκυση νέων μόνιμων κατοίκων σε μέρη που αντιμετωπίζουν μείωση πληθυσμού. Στον προγραμματισμό περιλαμβάνονται πλέον επτά δήμοι της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων, καθώς και οι Δήμοι Σουλίου και Φιλιατών στον νομό Θεσπρωτίας.

Όσοι πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια και αποφασίσουν να μετακομίσουν μόνιμα στις εν λόγω περιοχές θα έχουν τη δυνατότητα να λάβουν οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ.

Ταυτόχρονα, νέα φάση της δράσης αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή τον Οκτώβριο, οπότε και υπολογίζεται να ανοίξει η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων για ακόμα οκτώ Περιφερειακές Ενότητες. Πρόκειται για τις περιοχές: Καστοριά, Κιλκίς, Σέρρες, Φλώρινα, Πέλλα, Δράμα, Κοζάνη και Γρεβενά.

Η επέκταση του προγράμματος εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια για τον περιορισμό της δημογραφικής συρρίκνωσης και ειδικότερα της σταδιακής ερήμωσης της ελληνικής περιφέρειας. Η χρηματική ενίσχυση απευθύνεται σε όσους αποφασίσουν να κάνουν ένα πιο σταθερό βήμα, μεταφέροντας την καθημερινότητα και την κύρια κατοικία τους στις περιοχές που καλύπτονται από το πρόγραμμα.