Ευρωπαϊκές ενισχύσεις που προορίζονταν για την αλιεία και την ανάπτυξη των παράκτιων περιοχών βρίσκονται στο επίκεντρο καταγγελίας προς την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία. Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «Αρχιπέλαγος» ζητά να ελεγχθούν χρηματοδοτήσεις τουλάχιστον 52 εκατομμυρίων ευρώ, υποστηρίζοντας ότι σημαντικό μέρος τους κατευθύνθηκε σε επιχειρήσεις των οποίων η σχέση με τον αλιευτικό τομέα δεν είναι προφανής.
Της Μαρίας-Ειρήνης Δημουλά
Στις περιπτώσεις που συγκέντρωσε το Ινστιτούτο περιλαμβάνονται τουριστικές κατοικίες με πισίνες, εταιρείες ενοικίασης σκαφών, εμπορικά καταστήματα, κέντρα εκμάθησης ξένων γλωσσών, φυσικοθεραπευτήρια, κτηνιατρεία και επιχειρήσεις εστίασης. Στον ίδιο κατάλογο εμφανίζονται κρεοπωλεία, σούπερ μάρκετ, κομμωτήρια, ζαχαροπλαστεία, πλυντήρια οχημάτων, κέντρα τεχνικού ελέγχου αυτοκινήτων, ακόμη και εγκαταστάσεις ψυχαγωγίας.
Οι ενισχύσεις συνδέονται με το Επιχειρησιακό Πρόγραμμα Αλιείας και Θάλασσας 2014-2020, το οποίο χρηματοδοτήθηκε από ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους και τελούσε υπό τη διαχείριση του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η έρευνα του Ινστιτούτου περιλαμβάνει και τροποποιήσεις αποφάσεων ένταξης έργων που δημοσιεύθηκαν τα επόμενα χρόνια.
Για τη συγκέντρωση των στοιχείων, η νομική ομάδα του «Αρχιπελάγους» εξέτασε δημοσιευμένες αποφάσεις κρατικών υπηρεσιών και τοπικών αναπτυξιακών φορέων. Στη σύνοψη που παρουσίασε περιλαμβάνονται 35 έργα από διαφορετικές περιοχές της Ελλάδας, με αναλυτικές αναφορές στις επιχειρήσεις και στις σχετικές χρηματοδοτήσεις.
Τα ποσά κυμαίνονται από 21.000 ευρώ για τη δημιουργία κρεοπωλείου έως περίπου 200.000 ευρώ για την κατασκευή δύο τουριστικών κατοικιών με πισίνες. Μεγάλο μέρος των ενισχύσεων αφορά επεκτάσεις ή αναβαθμίσεις επιχειρήσεων, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε επενδύσεις στον τουρισμό και στην αγορά ακινήτων.
Στην Κρήτη, σύμφωνα με τα στοιχεία της αναφοράς, τουλάχιστον οκτώ βίλες με πισίνες, κατανεμημένες σε τρία συγκροτήματα, εντάχθηκαν σε δράσεις του προγράμματος Leader «Αλιεία και Θάλασσα». Οι σχετικές επενδύσεις φέρονται να έλαβαν ενισχύσεις που ξεπερνούν τις 180.000 ευρώ ανά έργο. Παράλληλα, στον κατάλογο περιλαμβάνονται παρεμβάσεις σε πρατήριο καυσίμων και εργοστάσιο πλαστικών, οι οποίες, κατά το Ινστιτούτο, δημιουργούν ερωτήματα ως προς τη συμβατότητά τους με τους περιβαλλοντικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το ποσό των 52 εκατομμυρίων ευρώ χαρακτηρίζεται από το «Αρχιπέλαγος» ως το ελάχιστο ύψος των χρηματοδοτήσεων που χρειάζονται διερεύνηση. Το Ινστιτούτο επισημαίνει ότι η απουσία πλήρους και εύκολα προσβάσιμης πληροφόρησης δεν επέτρεψε να εξεταστεί το σύνολο των σχετικών έργων.
Μέσω της αναφοράς ζητείται από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία να εξετάσει εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες και τα κριτήρια επιλεξιμότητας, καθώς και εάν υπήρξαν ανακριβείς δηλώσεις, συγκρούσεις συμφερόντων ή άλλες παρατυπίες κατά την έγκριση και την εκταμίευση των χρημάτων.
Από την πλευρά του, το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, σύμφωνα με δημοσίευμα του ΣΚΑΪ, ανέφερε ότι δεν είχε δεχθεί καταγγελία για κακοδιαχείριση του προγράμματος. Επισήμανε επίσης ότι η χρηματοδότηση μιας τουριστικής επιχείρησης ή ενός εστιατορίου δεν συνιστά από μόνη της απόδειξη παρανομίας.
Η ουσία της υπόθεσης βρίσκεται στο κατά πόσο οι συγκεκριμένες επενδύσεις ανταποκρίνονταν στους όρους των προσκλήσεων και στους στόχους του προγράμματος. Η στήριξη της οικονομικής δραστηριότητας σε παράκτιες περιοχές μπορεί να περιλαμβάνει και επιχειρήσεις εκτός του στενού αλιευτικού κλάδου, εφόσον αυτό προβλέπεται από το σχετικό θεσμικό πλαίσιο. Απαιτείται, ωστόσο, να τεκμηριώνεται η επιλεξιμότητα κάθε έργου και η σύνδεσή του με τους επιδιωκόμενους σκοπούς.
Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού περίπου 514,86 εκατομμυρίων ευρώ, περιλάμβανε σημαντικούς πόρους για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τη βιώσιμη αλιεία και την οικονομική ενίσχυση των αλιευτικών περιοχών. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται, 175,8 εκατομμύρια ευρώ προορίζονταν για τη βιωσιμότητα του αλιευτικού κλάδου και την προστασία των αλιευτικών αποθεμάτων, ενώ άλλα κονδύλια αφορούσαν την περιβαλλοντικά βιώσιμη υδατοκαλλιέργεια και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη των παράκτιων κοινοτήτων.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι επαγγελματίες της παράκτιας αλιείας αντιμετωπίζουν αυξημένο κόστος λειτουργίας και πιέσεις στα εισοδήματά τους, ενώ η κατάσταση των ιχθυαποθεμάτων προκαλεί ανησυχία. Το «Αρχιπέλαγος» υποστηρίζει ότι οι διαθέσιμοι ευρωπαϊκοί πόροι θα πρέπει να συμβάλλουν ουσιαστικά στην αποκατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και στη μακροπρόθεσμη επιβίωση του κλάδου.
Το Ινστιτούτο θέτει επίσης στο επίκεντρο τις επιπτώσεις της βιομηχανικής αλιείας, επισημαίνοντας ότι η χρήση συρόμενων εργαλείων στον βυθό μπορεί να προκαλέσει σημαντικές ζημιές σε ευαίσθητα θαλάσσια ενδιαιτήματα. Παράλληλα, αναφέρεται στη μείωση του αριθμού των παραδοσιακών αλιευτικών σκαφών, καθώς χιλιάδες ξύλινα καΐκια αποσύρθηκαν μέσω προγραμμάτων επιδότησης κατά τις προηγούμενες δεκαετίες.
Ως βασικές προτεραιότητες για την ανάκαμψη της αλιείας, το «Αρχιπέλαγος» προτείνει την προστασία των περιοχών αναπαραγωγής, την εφαρμογή περιορισμών κατά τις κρίσιμες περιόδους του κύκλου ζωής των ψαριών και την αποφυγή αλίευσης οργανισμών πριν φτάσουν σε αναπαραγωγική ωριμότητα.
Η διερεύνηση των χρηματοδοτήσεων καλείται, επομένως, να απαντήσει όχι μόνο στο εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες, αλλά και στο κατά πόσο οι ευρωπαϊκοί πόροι αξιοποιήθηκαν σύμφωνα με τον σκοπό για τον οποίο διατέθηκαν. Μέχρι να ολοκληρωθεί οποιοσδήποτε έλεγχος, οι αναφερόμενες περιπτώσεις αποτελούν αντικείμενο καταγγελίας και όχι αποδεδειγμένες παραβάσεις.
ΑΔΕΔΥ: 24ωρη πανελλαδική απεργία στις 25 Νοεμβρίου
Η Εκτελεστική Επιτροπή της ΑΔΕΔΥ αποφάσισε την προκήρυξη 24ωρης πανελλαδικής πανδημοσιοϋπαλληλικής απεργίας στις 25 Νοεμβρίου.
Την προκήρυξη 24ωρης πανελλαδικής πανδημοσιοϋπαλληλικής απεργίας στις 25 Νοεμβρίου 2026 αποφάσισε, μεταξύ άλλων, η Εκτελεστική Επιτροπή της ΑΔΕΔΥ στη συνεδρίαση της 9ης Οκτωβρίου.
Όπως ανακοινώθηκε, η απεργία πραγματοποιείται με αιχμή τις διεκδικήσεις για ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, μαζικές προσλήψεις μόνιμου προσωπικού, άμεση επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού, μέτρα αντιμετώπισης της ακρίβειας και της στεγαστικής κρίσης.
