Σε μία περίοδο πολλαπλών εξελίξεων στην περιοχή, η κυβέρνηση καλείται να αντιμετωπίσει μία σειρά από ανοιχτά μέτωπα (π.χ. τις πρόσφατες εξελίξεις με το τουρκολιβυκό μνημόνιο). Παράλληλα χαράσσονται τα επόμενα βήματα και για παράδειγμα αναμένονται εξελίξεις όσον αφορά το θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.
Της Κατερίνας Κοκκαλιάρη
Χθες στα εθνικά θέματα και ιδιαίτερα στα ελληνοτουρκικά αναφέρθηκαν σε παρεμβάσεις που έκαναν ο Κώστας Καραμανλής και ο Αντώνης Σαμαράς. Οι δύο πρώην πρωθυπουργοί τοποθετήθηκαν - με το δικό του ο καθένας τόνο και ύφος - για τις πρόσφατες εξελίξεις και για τη στάση που πρέπει να τηρηθεί σε κρίσιμα θέματα (π.χ. όσον αφορά το καλώδιο).
Ειδικότερα διπλό ήταν το μήνυμα του Κώστα Καραμανλή για το καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης αλλά και το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Από την πλευρά του ο Αντώνης Σαμαράς - που έδωσε το παρών στην ομιλία του Κ. Καραμανλή- είχε εξαπολύσει νωρίτερα σφοδρή επίθεση στην κυβέρνηση για τους χειρισμούς της σε θέματα εξωτερικής πολιτικής.
Ποια σήματα εξέπεμψε ο Καραμανλής
«Κανένας δεν σέβεται κάποιον που δεν υπερασπίζεται τα δίκαια του, τις αρχές του, την πατρίδα του. Και κανένας δεν λαμβάνει υπ’ όψιν του σοβαρά αυτόν που δεν αντέχει να ορθώσει το ανάστημά του όταν θίγεται» σημείωσε στην ομιλία του ο Κώστας Καραμανλής. Να σημειωθεί εδώ πως είναι η δεύτερη παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή τον τελευταίο μήνα και σε προηγούμενη ομιλία του είχε αναφερθεί στην ανάγκη για μία πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική.
Χθες εξέπεμψε δύο βασικά μηνύματα :
-Πρώτον χαρακτήρισε «αρνητική εξέλιξη» για τα εθνικά συμφέροντα την κύρωση του τουρκολυβικού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο. Όπως μάλιστα είπε «μπορεί μεν να μην παράγει νομικά αποτελέσματα, είναι όμως επίδειξη δύναμης, επιρροής και πρόκλησης τετελεσμένων, από τους γείτονες»
-Δεύτερον τόνισε πως «οποιαδήποτε αίτημα για εκχώρηση άδειας από την Τουρκία για το καλώδιο δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό». Μάλιστα σημείωσε χαρακτηριστικά «είτε αυτό ονομαστεί ενημέρωση είτε ανακοίνωση είτε όπως αλλιώς» και τόνισε πως «μετά από αυτό, δεν θα μπορούμε πια να κάνουμε τίποτα στο Αιγαίο, χωρίς την άδεια της Τουρκίας. Ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών μας πια».
Η αναφορά αυτή έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς έρχεται σε μια περίοδο που η Τουρκία επιμένει στα περί γραπτής ενημέρωσης. Πρόσφατα τοποθετήθηκε για το θέμα ο υπουργός Εξωτερικών Γ. Γεραπετρίτης, που σημείωσε πως «η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα στην οποία θα ζητηθεί άδεια και έχει ήδη ζητηθεί άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου». Για να προσθέσει πως «εφόσον υπάρξει η αδειοδότηση εκ μέρους της Ελλάδος, η ενημέρωση σχετικά με την έρευνα και την πόντιση είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε να είναι δυνατόν, με τη σαφή αναφορά ότι δεν πρόκειται για αδειοδοτική διαδικασία».
Σκληρή γραμμή από τον Σαμαρά
Σε εξαιρετικά υψηλούς τόνους είναι η κριτική που ασκεί στην κυβέρνηση ο πρώην πρωθυπουργός Αντώνης Σαμαράς που - όπως αναφέρθηκε - χθες έδωσε το παρών στην ομιλία του Κώστα Καραμανλή. Μάλιστα απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων σχολίασε με νόημα ότι «άλλοι πρέπει να τον ακούσουν».
Είχε προηγηθεί άρθρο του κυρίου Σαμαρά στην εφημερίδα Εστία, όπου ανέφερε πως «οι πρόσφατες εξελίξεις στη Λιβύη αποτελούν τον ορισμό της αποτυχίας». Μάλιστα είπε πως «η αλλαγή της εξωτερικής μας πολιτικής, με την αυτονόητη αποπομπή Γεραπετρίτη, είναι μονόδρομος».
Ειδική αναφορά έκανε στο θέμα του καλωδίου και στις πρόσφατες δηλώσεις Φιντάν και στην τοποθέτηση του Γιώργου Γεραπετρίτη. «Το απάντησε ο Ελληνας υπουργός των Εξωτερικών; Επί λέξει, το εξής: “η ενημέρωση σχετικά με την έρευνα και την πόντιση είναι κάτι το οποίο θα μπορούσε να είναι δυνατόν, με την σαφή αναφορά ότι δεν πρόκειται για αδειοδοτική διαδικασία…» σημείωσε ο κ. Σαμαράς. Και προσέθεσε «όταν λοιπόν ο κ.Γεραπετρίτης μας λέει ότι δεν έχει αντίρρηση να ενημερωθεί η Τουρκία, στην πραγματικότητα αναγνωρίζει, εμμέσως πλην σαφώς, δικαιοδοσία της Τουρκίας. Όμως η Τουρκία δεν αδειοδοτεί το καλώδιο! Και κανείς δεν υποχρεούται να της ζητήσει άδεια για να περάσει καλώδιο».
Τι θα κάνει η κυβέρνηση
Από το κυβερνών κόμμα πάντως έχουν δείξει πως αντιμετωπίζουν με διαφορετικό τρόπο τους δύο πρώην πρωθυπουργούς και δεν θέλουν να ανοίξουν νέα μέτωπα. Άλλωστε ο κ. Καραμανλής - όπως φάνηκε και χθες - τοποθετείται αιχμηρά για συγκεκριμένες επιλογές, χωρίς ωστόσο προσωπικές επιθέσεις.
Όσον αφορά στον Αντώνη Σαμαρά είναι εμφανές πως είναι μετωπική η σύγκρουση, με τον πρώην πρωθυπουργό να εξαπολύει νέα σφοδρή επίθεση και τα σενάρια να συνεχίζονται για το πότε θα ανακοινώσει νέο κόμμα. Από την κυβέρνηση δεν θέλουν να δείξουν πως ανοίγουν οι ίδιοι νέα μέτωπα, ωστόσο έχουν αποφασίσει πως θα απαντάνε στα πυρά του κ. Σαμαρά.
Σαμαράς μετά την ομιλία Καραμανλή: «Άλλοι πρέπει να τον ακούσουν»
Ο πρώην πρωθυπουργός σχολίασε με νόημα την παρέμβαση Καραμανλή στο Πολεμικό Μουσείο
Με μια σύντομη αλλά αιχμηρή φράση σχολίασε ο Αντώνης Σαμαράς την ομιλία του Κώστα Καραμανλή σε εκδήλωση αποστράτων αξιωματικών στο Πολεμικό Μουσείο, με αφορμή την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου.
Ο πρώην πρωθυπουργός παρακολούθησε την παρέμβαση του Κώστα Καραμανλή, ο οποίος αναφέρθηκε σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και στα εθνικά θέματα, με ιδιαίτερη έμφαση στις εξελίξεις γύρω από την Τουρκία.
Η απάντηση Σαμαρά στους δημοσιογράφους
Κατά την αποχώρησή του, ο Αντώνης Σαμαράς ρωτήθηκε από δημοσιογράφους αν άκουσε την ομιλία του πρώην πρωθυπουργού. Η απάντησή του ήταν σύντομη και με σαφές πολιτικό νόημα:
«Το θέμα δεν είναι αν τον άκουσα εγώ. Άλλοι πρέπει να τον ακούσουν...», είπε ο κ. Σαμαράς.
Η δήλωση έγινε αμέσως μετά την ομιλία Καραμανλή και ερμηνεύεται ως σχόλιο με αποδέκτες πέραν της αίθουσας, καθώς η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού περιείχε σαφείς αιχμές για τον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής.
Οι αιχμές Καραμανλή για τα εθνικά θέματα
Στην ομιλία του, ο Κώστας Καραμανλής τοποθετήθηκε για τις εξελίξεις στα εθνικά θέματα, εστιάζοντας μεταξύ άλλων στα ελληνοτουρκικά, στο τουρκολιβυκό σύμφωνο και στο ζήτημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου.
Ο πρώην πρωθυπουργός χαρακτήρισε αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά συμφέροντα την κύρωση του τουρκολιβυκού συμφώνου από το λιβυκό Κοινοβούλιο. Όπως ανέφερε, μπορεί να μην παράγει νομικά αποτελέσματα, ωστόσο αποτελεί «επίδειξη δύναμης, επιρροής και πρόκλησης τετελεσμένων» από την πλευρά των γειτόνων.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου, προειδοποιώντας ότι αν η Ελλάδα υποκύψει στις αξιώσεις που προβάλλει η Τουρκία, τότε δεν θα μπορεί στο εξής να κάνει τίποτα στο Αιγαίο χωρίς την άδεια της Τουρκίας, «ακόμη και το παραμικρό έργο υποδομής μεταξύ των νησιών».
Το μήνυμα της ομιλίας
Η παρέμβαση Καραμανλή περιείχε και μια ευρύτερη αναφορά στην ανάγκη υπεράσπισης των εθνικών δικαίων και αρχών. «Κανένας δεν σέβεται κάποιον που δεν υπερασπίζεται τα δίκαιά του, τις αρχές του, την πατρίδα του. Και κανένας δεν λαμβάνει υπ’ όψιν του σοβαρά αυτόν που δεν αντέχει να ορθώσει το ανάστημά του όταν θίγεται», ανέφερε.
Η φράση αυτή, σε συνδυασμό με τις ειδικές αναφορές στα ελληνοτουρκικά και στις τουρκικές αξιώσεις, έδωσε τον τόνο της ομιλίας, η οποία προκάλεσε άμεσο πολιτικό ενδιαφέρον.
Η παρουσία του Αντώνη Σαμαρά στην εκδήλωση και η δήλωσή του μετά το τέλος της ομιλίας πρόσθεσαν πολιτικό βάρος στη συζήτηση που άνοιξε η παρέμβαση Καραμανλή. Η διατύπωση «άλλοι πρέπει να τον ακούσουν» αφήνει ανοιχτό το πεδίο των αποδεκτών, ενώ συνδέθηκε ευθέως με το περιεχόμενο της ομιλίας για την εξωτερική πολιτική και τα εθνικά ζητήματα.
