Μια μπρούτζινη πλακέτα που είχε παραδοθεί στον Δήμο Κορινθίων το 2022, αλλά δεν τοποθετήθηκε ποτέ, βρέθηκε τελικά και πήρε τη θέση της στην είσοδο του πρώην στρατοπέδου του 6ου Συντάγματος Πεζικού στην Κόρινθο.
Η τύχη της παρέμενε άγνωστη μέχρι πρόσφατα, όταν ο Δήμος έλαβε επιστολή από οργανώσεις της Ελληνικής Διασποράς στην Αυστραλία. Μέσα από αυτήν έγινε γνωστό ότι η πλακέτα είχε σταλεί στην Κόρινθο με σκοπό να τιμηθεί η ιστορική μνήμη του χώρου, χωρίς ωστόσο να αναρτηθεί.
Όπως ενημέρωσε Γενικός Γραμματέας του Δήμου Κορινθίων, Βασίλης Μπαλάφας η πλακέτα εντοπίστηκε κατά τη διαδικασία αναδιοργάνωσης και τακτοποίησης των δημοτικών αρχείων. Αφού διορθώθηκε η ανορθογραφία που υπήρχε στην επιγραφή, τοποθετήθηκε στην είσοδο του πρώην στρατοπέδου την Τετάρτη 4 Νοεμβρίου 2026.
Η πρωτοβουλία αυτή, όμως, φέρνει ξανά στο προσκήνιο μια ιστορία της Κορίνθου που αξίζει να γίνει ευρύτερα γνωστή.
Το Dulag 185: Το στρατόπεδο των 12.000 αιχμαλώτων
Την άνοιξη του 1941, μετά τη γερμανική εισβολή στην Ελλάδα και τη μάχη για την κατάληψη της Διώρυγας της Κορίνθου, οι γερμανικές δυνάμεις μετέτρεψαν το στρατόπεδο σε χώρο συγκέντρωσης και διέλευσης αιχμαλώτων πολέμου.
Ήταν το γνωστό Dulag 185 (Durchgangslager 185), το οποίο, σύμφωνα με τις ιστορικές αναφορές που παρουσιάζονται, υπήρξε το μεγαλύτερο στρατόπεδο αιχμαλώτων πολέμου στα Βαλκάνια.
Στον χώρο πέρασαν χιλιάδες αιχμάλωτοι, ενώ σε κάποια χρονική στιγμή ο αριθμός τους έφτασε ακόμη και τις 12.000.
Ανάμεσά τους βρίσκονταν Έλληνες, Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιώτες (ANZAC), αλλά και Κύπριοι, Παλαιστίνιοι, Εβραίοι και Άραβες που πολεμούσαν στο πλευρό των Συμμάχων.
Το στρατόπεδο λειτούργησε ως κέντρο συγκέντρωσης και μεταγωγής αιχμαλώτων, πριν από τη μεταφορά τους σε άλλα στρατόπεδα κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
Πριν από τους Ναζί, τα 1.700 ορφανά Ελληνόπουλα
Η ιστορία του χώρου δεν αρχίζει ούτε τελειώνει στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Στη δεκαετία του 1920, το πρώην στρατόπεδο συνδέθηκε με μια σπουδαία ανθρωπιστική προσπάθεια. Η Αμερικανίδα νοσοκόμα Emma Cushman (Έμμα Κούσμαν), μέσα από τον οργανισμό Near East Relief, δημιούργησε και διηύθυνε εκεί ορφανοτροφείο.
Τον Ιούνιο του 1923 έφτασε στην Κόρινθο μαζί με περίπου 1.700 ορφανά Ελληνόπουλα από την Τουρκία, παιδιά που είχαν βρεθεί ξεριζωμένα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Έτσι, ο ίδιος χώρος που αργότερα θα γινόταν τόπος αιχμαλωσίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, είχε προηγουμένως προσφέρει στέγη και προστασία σε εκατοντάδες παιδιά.
Από τους Οθωμανούς αιχμαλώτους στο ιστορικό 6ο Σύνταγμα
Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν από τον καθηγητή Ελληνικού Πολιτισμού και Ιστορίας του Πανεπιστημίου του Missouri, Νίκο Πουλόπουλο, σε εκδήλωση στην Κόρινθο τον Απρίλιο του 2025, ο χώρος είχε χρησιμοποιηθεί και νωρίτερα για τη φύλαξη περίπου 1.000 Οθωμανών αιχμαλώτων, μετά τη Μάχη του Μπιζανίου.
Αργότερα, εκεί στεγάστηκε το 6ο Σύνταγμα Πεζικού, μια ιστορική μονάδα του Ελληνικού Στρατού, άρρηκτα συνδεδεμένη με την Κόρινθο.
Το σύνταγμα ιδρύθηκε το 1877 και συμμετείχε σε σημαντικές πολεμικές επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων στους Βαλκανικούς Πολέμους, στον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο και στη Μικρασιατική Εκστρατεία. Έγινε γνωστό με την τιμητική ονομασία «Χειμάρρα», σε ανάμνηση της κατάληψης της πόλης κατά τον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο του 1940-1941.
Στο στρατόπεδο λειτουργούσε και Κέντρο Εκπαίδευσης Νεοσυλλέκτων (ΚΕΝ), από όπου πέρασαν γενιές νέων που υπηρέτησαν τη στρατιωτική τους θητεία.
Σήμερα, ο χώρος δεν λειτουργεί πλέον ως στρατιωτική μονάδα, αλλά στεγάζει Δομή Φιλοξενίας υπό την εποπτεία του Υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου.
Η ιστορία που δεν πρέπει να μείνει στα συρτάρια
Η δημοτική αρχή εκφράζει την ελπίδα ότι ο ιστορικός και συγγραφέας Claven, εκπρόσωπος των οργανώσεων της Ελληνικής Διασποράς στην Αυστραλία, θα επισκεφθεί σύντομα την Κόρινθο, ώστε να πραγματοποιηθεί μια σεμνή τελετή στο σημείο όπου τοποθετήθηκε η πλακέτα.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά σε ένα σύντομο ιστορικό ντοκιμαντέρ του Μιχάλη Παπαμανωλάκη, στο οποίο ο καθηγητής Νίκος Πουλόπουλος παρουσιάζει σημαντικές πτυχές της ιστορίας του στρατοπέδου. Στο βίντεο περιλαμβάνονται και ασπρόμαυρες φωτογραφίες από το αρχείο του Βασίλη Κοζανίδη, οι οποίες έχουν αποκατασταθεί ψηφιακά και χρωματιστεί.
Μια πλακέτα μπορεί να έμεινε ξεχασμένη για τέσσερα χρόνια σε κάποιο δημοτικό αρχείο. Η ιστορία, όμως, που εκπροσωπεί αφορά χιλιάδες ανθρώπους και διαφορετικές γενιές. Και αυτή είναι μια ιστορία της Κορίνθου που αξίζει να μη χαθεί ξανά στη λήθη.
Δείτε ένα σύντομο, αλλά αρκετά περιεκτικό ντοκιμαντέρ του κου Παπαμανωλάκη – Μιχάλης Παπαμανωλάκης, στο οποίο ο Καθηγητής Πουλόπουλος αναφέρεται σε αυτή την πτυχή της ιστορίας του στρατοπέδου της Κορίνθου:
