Συνεχείς πτήσεις σημειώνουν τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) στο βορειοανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο από την περιοχή της Κεσάνης έως την Κάρπαθο, μετά την έκδοση NAVTEX από την Ελλάδα για ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, αλλά και την απάντηση με αντιNAVTEX από την Τουρκία.
Σύμφωνα με πληροφορίες, τουρκικό UAV με διακριτικό κλήσης VATOZ17 πετά νότια της Καρπάθου, πραγματοποιώντας επαναλαμβανόμενους κύκλους επιτήρησης στην περιοχή όπου προβλέπεται να ποντιστεί το καλώδιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Πρόκειται για μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου AKINCI ή ANKA, το οποίο απογειώθηκε από τη ναυτική βάση του Ντάλαμαν και εκτελεί αποστολή επιτήρησης και αποσαφήνισης της εικόνας επιφανείας, με στόχο την παρακολούθηση της δραστηριότητας στη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Το UAV φέρεται να ενεργοποιεί και να απενεργοποιεί κατά διαστήματα τον πομπό εντοπισμού του.
Η ελληνική NAVTEX
Η ελληνική αναγγελία με αριθμό 1411/26 εκδόθηκε από τον σταθμό Ηρακλείου της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού και αφορά τις ερευνητικές εργασίες του Abeille Marengo για την εγκατάσταση του υποθαλάσσιου ηλεκτρικού καλωδίου.
Η NAVTEX ισχύει από τις 6 Νοεμβρίου 2026 έως τις 6 Μαρτίου 2027 και προσδιορίζει με συντεταγμένες τη θαλάσσια διαδρομή των εργασιών στην περιοχή της Κρήτης και της Ανατολικής Μεσογείου.
Είχε προηγηθεί αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans, για λογαριασμό της εταιρείας GSI, η οποία έχει αναλάβει το έργο.
Μετά τη θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής Επιτροπής Χορήγησης Αδειών Ερευνών Θαλάσσης, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης υπέγραψε στις 6 Νοεμβρίου την απόφαση αδειοδότησης για τις εργασίες έρευνας και πόντισης του καλωδίου.
Στη συνέχεια, το γαλλικό πλοίο υπέβαλε το σχετικό αίτημα για την έκδοση NAVTEX.
Το Abeille Marengo, που βρισκόταν ελλιμενισμένο στο Ηράκλειο, αναμένεται να ξεκινήσει τις έρευνες, αρχικά σε περιοχές εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.
Στη συνέχεια των εργασιών θα κινηθεί ανατολικά της Κάσου, προς την περιοχή της κυπριακής ΑΟΖ.
Η τουρκική αντι-Navtex
Η Άγκυρα απάντησε με την αντι-NAVTEX 1105/26, αμφισβητώντας μέρος της θαλάσσιας περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική αναγγελίας, επικαλούμενη τη μονομερή δήλωση των ορίων της τουρκικής υφαλοκρηπίδας προς τα Ηνωμένα Έθνη, στις 18 Μαρτίου 2020, με αριθμό αναφοράς A/74/757.
Οι τρεις βασικές θέσεις της Τουρκίας είναι ότι το μέρος της περιοχής που περιλαμβάνεται στην ελληνική NAVTEX βρίσκεται, κατά την Άγκυρα, εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας και ότι οι τουρκικές Αρχές δεν έχουν συναινέσει στις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες. Επίσης, όπως αναφέρει, κάθε έρευνα σε θαλάσσιες περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι υπάγονται στη δικαιοδοσία της πρέπει να συντονίζεται με τις αρμόδιες τουρκικές υπηρεσίες
Η αναγγελία προβλέπει την ακύρωσή της στις 6 Μαρτίου 2027, στις 22:00 UTC.
Σε επίσημη ανακοίνωση του το τουρκικό ΥΠΕΞ ανέφερε ότι πρόκειται για μη εξουσιοδοτημένες τις ελληνικές και κυπριακές αναγγελίες.
Αναλυτικά η ανακοίνωση:
«Διαπιστώνεται ότι σκάφος που φέρει τη γαλλική σημαία προτίθεται να διεξαγάγει παράνομη δραστηριότητα θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας -με σκοπό την πόντιση καλωδίων χωρίς άδεια- εντός της υφαλοκρηπίδας μας, τα εξωτερικά όρια της οποίας γνωστοποιήθηκαν στα Ηνωμένα Έθνη στις 18 Μαρτίου 2020.
Οι μη εξουσιοδοτημένες ναυτικές προειδοποιήσεις (NAVTEX), οι οποίες εκδόθηκαν για τον σκοπό αυτό από την Ελλάδα και την Ελληνοκυπριακή Διοίκηση, έχουν ακυρωθεί από τη χώρα μας.
Επιπλέον, δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί η διαδικασία για τη λήψη της απαραίτητης συγκατάθεσης από τη χώρα μας —όπως απαιτείται βάσει των καθιερωμένων διατάξεων του διεθνούς δικαίου της θάλασσας για οποιαδήποτε δραστηριότητα σχεδιάζεται εντός των ορίων της υφαλοκρηπίδας μας.
Παραμένουμε απολύτως αποφασισμένοι να προστατεύσουμε τα κυριαρχικά μας δικαιώματα, τα οποία απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, και θα συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε μια προσέγγιση στην περιοχή που βασίζεται στη συνεργασία, τον διάλογο και τον συντονισμό».
Ελληνικές διπλωματικές πηγές: «Το διεθνές δίκαιο της θάλασσας είναι σαφές»
Σχολιάζοντας την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, ελληνικές διπλωματικές πηγές τονίζουν ότι: «Οι εργασίες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου VB Abeille Marengo, θα προχωρήσουν βάσει του επιχειρησιακού προγραμματισμού της εταιρείας, σε ελληνικά και κυπριακά χωρικά ύδατα και σε περιοχές ελληνικής και κυπριακής υφαλοκρηπίδας».
«Το διεθνές δίκαιο της θάλασσας είναι σαφές και δεν χωρεί διαφορετικών ερμηνειών» επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.
Υφυπουργός Εξωτερικών: «Άδεια ζητήθηκε και δόθηκε μόνο από την Ελλάδα»
Ο υφυπουργός Εξωτερικών, Τάσος Χατζηβασιλείου, μιλώντας στην ΕΡΤ, ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε καμία συνεννόηση Ελλάδας και Τουρκίας για την αδειοδότηση των ερευνών, υπογραμμίζοντας ότι η σχετική άδεια ζητήθηκε και δόθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές.
Παράλληλα, εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου, επισημαίνοντας ότι μια κλιμάκωση στην παρούσα συγκυρία δεν θα συνέφερε καμία χώρα της περιοχής. Ωστόσο, διεμήνυσε ότι η Αθήνα διαθέτει σχεδιασμό για κάθε ενδεχόμενο και έχει τη στήριξη εταίρων και συμμάχων.
Ο κ. Χατζηβασιλείου ξεκαθάρισε ότι δεν υπήρξε συνεννόηση Ελλάδας και Τουρκίας για την αδειοδότηση των εργασιών. Όπως είπε, η άδεια ζητήθηκε και δόθηκε από τις ελληνικές αρχές, ενώ η NAVTEX εκδόθηκε από τον αρμόδιο σταθμό του Πολεμικού Ναυτικού στο Ηράκλειο.
Αναφερόμενος σε δημοσιεύματα για ενδεχόμενη ενημέρωση της Τουρκίας από τη γαλλική πλευρά, σημείωσε ότι τυχόν άτυπη γνωστοποίηση από την κατασκευάστρια εταιρεία δεν αφορά την Ελλάδα και δεν συνιστά αναγνώριση δικαιωμάτων ή δικαιοδοσίας τρίτης χώρας. «Στην περιοχή του καλωδίου κυριαρχικά δικαιώματα ασκούν αποκλειστικά η Ελληνική και η Κυπριακή Δημοκρατία. Έτερον ουδέν», τόνισε.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών εκτίμησε ότι δεν συμφέρει καμία χώρα στην περιοχή να προκαλέσει ένταση στο πεδίο και συνέστησε ψυχραιμία. Είπε ότι δεν θεωρεί πως επίκειται τουρκική παρέμβαση, προσθέτοντας ότι, αν θεωρητικά συνέβαινε κάτι τέτοιο, «προφανώς δεν θα καθόταν η Ελλάδα να παρακολουθήσει τις εξελίξεις». «Υπάρχει σχεδιασμός για όλα, αλλά συνεχίζω να πιστεύω ότι δεν βρισκόμαστε στο σημείο αυτό», πρόσθεσε.
Παράλληλα, παρέπεμψε στις δηλώσεις του Γιώργου Γεραπετρίτη, επισημαίνοντας ότι το έργο θα υλοποιηθεί σύμφωνα με τον προγραμματισμό και ότι η Ελλάδα θα προστατεύσει τα δικαιώματα και το εθνικό της συμφέρον. «Η κυβέρνηση δεν φοβάται ούτε δειλιάζει να ασκεί τα δικαιώματα της χώρας σε κάθε σημείο», τόνισε. «Δεν πιστεύω ότι θα συνέφερε οποιαδήποτε χώρα στην περιοχή η πρόκληση μιας έντασης στο πεδίο τη στιγμή αυτή», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σχολιάζοντας την τουρκική αντίδραση, ο υφυπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Άγκυρα επαναφέρει τις πάγιες διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, βασιζόμενη στον χάρτη θαλάσσιων ζωνών που είχε καταθέσει στα Ηνωμένα Έθνη το 2020.
Όπως ανέφερε, η ελληνική NAVTEX καλύπτει τη διαδρομή που είχε εξαρχής σχεδιαστεί για το καλώδιο, από τη θαλάσσια περιοχή βόρεια της Κρήτης προς την Κάσο και ανατολικότερα, σε περιοχές ελληνικών θαλάσσιων δικαιωμάτων.
«Η τουρκική NAVTEX βασίζεται στον χάρτη που είχε καταθέσει η Τουρκία με τη δική της θεώρηση θαλασσίων ζωνών στα Ηνωμένα Έθνη το 2020», σημείωσε, χαρακτηρίζοντας τις σχετικές τουρκικές θέσεις «έωλες».
«Η Ελλάδα ασκεί κανονικά τα δικαιώματά της και συνεχίζει τον σχεδιασμό, όπως είχε συμφωνηθεί από την αρχή. Επομένως, δεν υπάρχει για εμάς κάποιος λόγος να αλλάξουμε τον προγραμματισμό μας», υπογράμμισε.
Όπως υποστήριξε, η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί πλέον αποκλειστικά υπόθεση της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά ένα έργο με ευρύτερη γεωπολιτική σημασία.
«Το έργο αυτό, πέρα από την ελληνική, κυπριακή και ισραηλινή ταυτότητα που φέρει, εκπροσωπεί πλέον και τα γαλλικά συμφέροντα και τα ευρωπαϊκά», ανέφερε.
Υπενθύμισε ότι το έργο λαμβάνει σημαντική χρηματοδότηση από την Ευρωπαϊκή Ένωση και απολαμβάνει τη στήριξη συμμάχων και εταίρων, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Μέτωπο δικαίου» στην Ανατολική Μεσόγειο απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο
Ο υφυπουργός Εξωτερικών συνέδεσε τις αντιδράσεις της Άγκυρας με το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και το τουρκολιβυκό μνημόνιο, το οποίο χαρακτήρισε παράνομο.
Υποστήριξε ότι η Ελλάδα έχει διαμορφώσει ένα ευρύ πλέγμα συνεργασιών στην περιοχή, το οποίο λειτουργεί ως αντίβαρο στις τουρκικές διεκδικήσεις.
«Η Ελλάδα δεν είναι μόνη απέναντι σε αυτό το παράνομο μνημόνιο. Έχουμε χτίσει ένα μέτωπο δικαίου με όλες τις χώρες της περιοχής μας», ανέφερε. «Από την Αίγυπτο μέχρι το Ισραήλ έχουμε χτίσει μέτωπο δικαίου με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με όλες τις χώρες οι οποίες στην ευρύτερη γειτονιά μας διαφωνούν με την παράλογη λογική του τουρκολιβυκού μνημονίου», σημείωσε.
Πρόσθεσε ότι η ελληνική πλευρά θα συνεχίσει τον σχεδιασμό για το καλώδιο χωρίς αλλαγή προγραμματισμού.
