Τη μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας σηματοδοτεί η κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026 (24-27 Φεβρουαρίου), κάνοντας πράξη τις δομικές αλλαγές στις Eνοπλες Δυνάμεις, τις οποίες έχει δρομολογήσει το υπουργείο Εθνικής Aμυνας.
Σε ένα ρευστό γεωπολιτικό περιβάλλον, «η νέα θητεία αποτελεί έναν από τους κύριους πυλώνες της μεταρρύθμισης “Ατζέντα 2030”», έχει επισημάνει ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας, τη στιγμή που οι τεχνολογικές εξελίξεις και η νέα προσέγγιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε πρόσφατες συρράξεις δεν αφήνουν πολλά περιθώρια για εφησυχασμό.
Παρότι το καθεστώς της στρατιωτικής θητείας επικράτησε επί δεκαετίες χωρίς μεγάλες αλλαγές έως σήμερα, το νέο πλαίσιο αποβλέπει στην παροχή ουσιαστικής εκπαίδευσης, ειδικοτήτων και δεξιοτήτων, αποβλέποντας σε ικανούς μαχητές και εφέδρους, ώστε να επιτευχθεί η μετατροπή της στρατιωτικής θητείας σε ουσία «από αγγαρεία», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός.
Για τον σκοπό αυτό η βασική εκπαίδευση θα διαρκεί 10 και πλέον εβδομάδες, λαμβάνοντας χώρα αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς, με την προσθήκη νέων αντικειμένων (από τον χειρισμό drones μέχρι τις πρώτες βοήθειες), αλλά και με σημαντική αναβάθμιση των υφιστάμενων αντικειμένων, όπως ο πολλαπλασιασμός βολών, πορειών, ασκήσεων. Ταυτόχρονα, ουσιαστική αλλαγή στη νέα θητεία αποτελεί η παροχή εξειδικευμένων γνώσεων στα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης των Ενόπλων Δυνάμεων και σε ειδικότητες μέσω των οποίων θα αποκτούν επαγγελματικές δεξιότητες, ώστε αυτές με τη σειρά τους να συνιστούν εφόδιο για τη ζωή κάθε νέου που θα τις επιλέγει
Πέραν, ωστόσο, του εκπαιδευτικού σκέλους, οι βασικές αλλαγές στη στρατιωτική θητεία περιλαμβάνουν:
■ Την ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση του συσσιτίου.
■ Το νέο σύστημα υγειονομικών εξετάσεων στα κέντρα κατάταξης.
■ Τη μετάθεση του συνόλου των στρατευσίμων σε επιχειρησιακές μονάδες μετά την εκπαίδευση.
■ Τη σημαντική αύξηση της μηνιαίας αποζημίωσης από 8,80 σε 100 ευρώ σε όσους υπηρετούν στη Θράκη και σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και σε 50 ευρώ σε όσουςυπηρετούν στην ενδοχώρα.
Επιπλέον αλλαγές έχουν δρομολογηθεί και ως προς τη διαδικασία κατάταξης και τον χρόνο υπηρέτησης, αφού:
■ Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από 6 σε 4 (Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο).
■ Το σύνολο των στρατευσίμων θα κατατάσσεται στον Στρατό Ξηράς. Αντίθετα, μόνο οπλίτες με εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα θα μετατάσσονται εσωτερικά στους άλλους κλάδους (Π.Α., Π.Ν.).
■ Οι στρατεύσιμοι κατατάσσονται πλέον σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης.
■ Oι οπλίτες θα υπηρετούν 12 μήνες, εκτός όσων καταταγούν ως πρότακτοι ή πρωτόκλητοι και όσων επιλεγούν ή επιλέξουν να υπηρετήσουν στη Θράκη και σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, στην ΕΛΔΥΚ και τον Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς, οι οποίοι θα υπηρετήσουν 9 μήνες.
Στάδια εκπαίδευσης
Διακριτά, με σαφή στόχευση ως προς την απόκτηση συγκεκριμένων δεξιοτήτων ανά στάδιο και ενσωματώνοντας τις σύγχρονες τεχνολογίες είναι και τα νέα στάδια εκπαίδευσης των οπλιτών προκειμένου να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του 21ου αιώνα. Τα στάδια της βασικής εκπαίδευσης προηγούνται της ειδικής εκπαίδευσης.
Αναλυτικά:
■ Το πρώτο στάδιο βασικής εκπαίδευσης πραγματοποιείται στα κέντρα κατάταξης και περιλαμβάνει:
α/ την αρχική εκπαίδευση, συμπεριλαμβανομένης της εβδομάδας κατάταξης, η οποία ολοκληρώνεται με την ορκωμοσία των οπλιτών, και
β/ την εκπαίδευση μαχητή, στην οποία αναπτύσσεται πλήρως η επιχειρησιακή ικανότητα του οπλίτη ως μαχητή.
■ Το δεύτερο στάδιο ειδικής εκπαίδευσης πραγματοποιείται σε Μονάδες Εκπαίδευσης Ειδικοτήτων της Μείζονος Διοίκησης ή του Σχηματισμού, όπου υπάγονται οι μονάδες στις οποίες έχουν τοποθετηθεί, ή σε Κέντρα Διά Βίου Μάθησης. Κατά το στάδιο αυτό οι οπλίτες εκπαιδεύονται σε ειδικότητες και κάθετες δεξιότητες, αντίστοιχα.
■ Το τρίτο στάδιο εκπαίδευσης πραγματοποιείται στις μονάδες στις οποίες οι οπλίτες τοποθετούνται ή μετατίθενται για την εκπλήρωση του υπολοίπου της κύριας στρατιωτικής τους υποχρέωσης και αφορά την επιχειρησιακή ένταξη των οπλιτών.
Νέες ειδικότητες
Μεγάλη βαρύτητα, πάντως, δίνεται στη βασική εκπαίδευση, η οποία καλείται μέσα σε 10 εβδομάδες να υπηρετήσει μια σειρά από στρατηγικούς στόχους, καθώς στη διάρκειά της:
■ Αυξάνεται ο χρόνος της πρακτικής εκπαίδευσης.
■ Αυξάνεται ο αριθμός και το είδος των βολών. Προστίθενται νυχτερινή βολή, βολή πιστολίου και ρίψη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας.
■ Αυξάνεται ο αριθμός αντικειμένων τακτικής, των πορειών, των ασκήσεων μικρών ομάδων, όπως και των νυχτερινών εκπαιδεύσεων, ενώ παράλληλα επιχειρούνται συνδυαστικές εκπαιδεύσεις αυξανόμενης δυσκολίας, όπως συνδυασμός πορείας με βολή, νυχτερινή πορεία με βολή και διανυκτέρευση στο ύπαιθρο.
■ Εισάγεται εκπαίδευση σε οριζόντιες δεξιότητες, χρήσιμες στη μετέπειτα ζωή των οπλιτών στα αντικείμενα Πρώτων Βοηθειών, πυροπροστασίας και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
■ Εισάγεται η εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ), η οποία περιλαμβάνει θεωρητική εκπαίδευση, μεθόδους ανίχνευσης-εντοπισμού-αντιμετώπισης, αλλά και πρακτική εξάσκηση στον εξομοιωτή, ο οποίος διαθέτει σενάρια αυξανόμενης δυσκολίας.
Μάλιστα, όσοι από τους στρατεύσιμους περάσουν επιτυχώς τα βασικά σενάρια στον εξομοιωτή, υποβάλλονται σε τελική δοκιμασία στο εκπαιδευτικό Σύστημα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών. Κατόπιν, οι επιτυχόντες επιλέγονται να παρακολουθήσουν την εκπαίδευση των δύο τελευταίων εβδομάδων, αποκτούν τη δεξιότητα του χειριστή ΣμηΕΑ και λαμβάνουν ειδικό διακριτικό σήμα, το οποίο φέρουν στη στολή τους.
Λιγότερο χρόνο, δηλαδή 4 εβδομάδες, καλύπτει με τη σειρά της η ειδική εκπαίδευση, η οποία πραγματοποιείται σε επιλεγμένες επιχειρησιακές μονάδες με μέριμνα των Μειζόνων Διοικήσεων - Σχηματισμών, σε ειδικά εξειδικευμένα κέντρα και σχολές και τα Κέντρα Διά Βίου Μάθησης.
Στο ίδιο διάστημα, υπάρχουν επίσης και ειδικότητες που μετατίθενται απευθείας σε μονάδες, όπως γιατροί, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές, μικροβιολόγοι, οπλίτες πληροφορικής, μουσικοί, χημικοί και άλλοι.
Ως προς το περιεχόμενο της ειδικής εκπαίδευσης, προβλέπεται ότι:
■ Καταργούνται οι ειδικότητες που δεν συνάδουν με τις απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος και ομαδοποιούνται σε 19 εκπαιδευτικές ειδικότητες από 46 κύριες μέχρι πρότινος.
■ Ξεκινά η πιλοτική εφαρμογή ειδικοτήτων - δεξιοτήτων σε Κέντρα Διά Βίου Μάθησης, με προγράμματα εκπαίδευσης και πρακτικής άσκησης που θα παρέχουν στους οπλίτες πιστοποιημένη εξειδίκευση στα πεδία που έχουν επιλέξει.
Ειδικά για την Α’ ΕΣΣΟ προβλέπονται οι δεξιότητες χειριστή μηχανημάτων, ναυαγοσώστη-αυτοδύτη, οπλουργού, χειριστή drone, καθώς και ειδικού προγράμματος κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Η/Υ.
■ Παράλληλα, τα προγράμματα εκπαίδευσης - δεξιοτήτων θα αυξηθούν σε περισσότερα πεδία στις επόμενες ΕΣΣΟ.
Οι μονάδες
Μετά την ολοκλήρωση της βασικής και ειδικής εκπαίδευσης, δηλαδή εφόσον οι οπλίτες έχουν συμπληρώσει 14 εβδομάδες θητείας, τοποθετούνται σε Επιχειρησιακές Μονάδες Ελιγμού - Υποστήριξης Μάχης, Υποστήριξης Διοικητικής Μέριμνας, δηλαδή Μονάδες Επιχειρησιακής Ετοιμότητας, υψηλών απαιτήσεων και κατά απόλυτη προτεραιότητα σε μονάδες της Θράκης και του Ανατολικού Αιγαίου, όπου αναμένεται να υπηρετήσει το 70% των οπλιτών.
Με βάση το νέο καθεστώς της θητείας, οι οπλίτες δικαιούνται ακόμη τακτική μετάθεση από τη μονάδα αρχικής τοποθέτησής τους μετά τη συμπλήρωση 6 μηνών από την ημερομηνία κατάταξης μέχρι την ολοκλήρωση της θητείας τους για 12 εβδομάδες (9μηνη θητεία) ή 26 εβδομάδες (12μηνη θητεία), ενώ οι τοποθετήσεις γίνονται με μοριοδότηση, με κριτήρια όπως οι γνώσεις, οι δεξιότητες, ο τόπος προτίμησης, η εντοπιότητα κ.τ.λ.
«Χαρτζιλίκι» 100 ευρώ
Πέρα από την επικαιροποίηση του περιεχομένου της εκπαίδευσης των οπλιτών, ώστε αυτή με τη σειρά της να ενσωματώσει τις νέες τεχνολογίες και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, αλλαγές σημειώνονται στο νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας και ως προς τη διοικητική μέριμνα. Κι αυτό γιατί οι οπλίτες θητείας θα λαμβάνουν 100 ευρώ όταν υπηρετούν στην παραμεθόριο και 50 ευρώ όταν υπηρετούν στην ενδοχώρα, από 8,80 ευρώ έως σήμερα.
Την ίδια στιγμή, οι οπλίτες που είναι τέκνα πολύτεκνων οικογενειών, θα λαμβάνουν 150 ευρώ από 35 ευρώ, ενώ σημαντικές αυξήσεις θα έχουν οπλίτες γονείς, με την αποζημίωση να διαμορφώνεται στα 150 ευρώ για ένα τέκνο, στα 200 ευρώ για δύο, με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε επιπλέον τέκνο. Τέλος, οι άγαμοι ορφανοί και από τους δύο γονείς οπλίτες θα λαμβάνουν 200 ευρώ από τα 100 που έπαιρναν έως σήμερα.
Protothema
