Εύκολες λύσεις για την αύξηση της παραγωγικότητας υπάρχουν, αλλά δεν εφαρμόζονται ● Τι ζητούν οι φορείς για τη μείωση του κόστους, την ενίσχυση του συνεταιριστικού μοντέλου και τη διατροφική επάρκεια της Ελλάδας
Tα ζωτικής σημασίας προβλήματα των αγροτοκτηνοτρόφων, σε συνδυασμό με τη νέα μεταβατική περίοδο λόγω των εμπορικών συμφωνιών της Ε.Ε. με τρίτες χώρες, μπορεί να οδηγήσουν μακροπρόθεσμα στην καταστροφή του πρωτογενούς τομέα εξαιτίας της επίμονης άρνησης της πολιτείας να στηρίξει ουσιαστικά τους ανθρώπους του, προειδοποίησαν αρμόδιοι φορείς και ειδικοί επιστήμονες προχθές, σε ημερίδα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου (ΓΠΑ) για τη διαμόρφωση των τιμών στα τρόφιμα.
Ομως οι προτάσεις για την αντιμετώπιση τόσο της έλλειψης βιωσιμότητας της ελληνικής γεωργίας όσο και της ακρίβειας από την αισχροκέρδεια των σούπερ μάρκετ παραμένουν στο συρτάρι της κυβέρνησης, με μόνιμα χαμένους τους παραγωγούς και τους καταναλωτές.
Ακόμα και ο πρώην υπουργός της Νέας Δημοκρατίας, Γιάννης Μπρατάκος, παρότι υπέρμαχος της μαγικής αυτορρύθμισης της αγοράς, παραδέχτηκε πως η κυβέρνηση δεν υλοποιεί το σχέδιο του ΓΠΑ για την πολυπόθητη αύξηση της γεωργικής παραγωγής. Και σημείωσε πως στη σημερινή ιεράρχηση των υπουργείων από τη Ν.Δ., το υπ. Αγροτικής Ανάπτυξης κατατάσσεται ένατο, αν και είναι το μεγαλύτερο μετά το υπουργείο Οικονομίας.
Μονόδρομος οι συνεταιρισμοί
Η απουσία ισχυρών κινήτρων για την προώθηση του συνεργατικού μοντέλου στη χώρα μας, όταν οι συνεταιρισμοί παράγουν μόνο το 18% των αγροτικών προϊόντων -ποσοστό που στη Γαλλία ανέρχεται στο 45% και στη Δανία στο 85%- στηλιτεύτηκε σε όλα τα πάνελ, γιατί οι συνεταιρισμοί συνιστούν εξαιρετική λύση για τη μείωση του κόστους παραγωγής, την κατάρτιση των αγροτών και την απορρόφηση νέων τεχνολογιών.
Αν δεν αυξήσουμε την ποσότητα του παραγωγικού προϊόντος, που υπέστη τεράστια πτώση παραγωγής, έως 40% την τελευταία πενταετία λόγω κλιματικής αλλαγής, θα πάψουμε να είμαστε γεωργική χώρα, προειδοποίησε ο Σπύρος Κίντζιος, πρύτανης και καθηγητής στο Τμήμα Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου.
Συνοψίζοντας τα συμπεράσματα της ημερίδας απηύθυνε έκκληση στις ελληνικές αρχές να αξιοποιήσουν τα παρατηρητήρια τιμών για να ενισχυθούν η διαφάνεια και ο ανταγωνισμός, νομικά εργαλεία κατά της αισχροκέρδειας, τεχνολογικά για τον περιορισμό των ελληνοποιήσεων και την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων, χρηματοδοτικά εργαλεία για την αναδιάρθρωση καλλιεργειών με νέες και συγκρότηση σε ζώνες και προωθητικά για την ανάδειξη των πλεονεκτημάτων, των διαφοροποιήσεων και των γεωπροστατευτικών ιδιοτήτων των προϊόντων.
Αγνωστο απόθεμα σε υποθηκευμένη γη
Ο κ. Κίντζιος πρότεινε επίσης τη δημιουργία τράπεζα γης, αφού ο Παναγιώτης Καλόφωνος, επιστημονικός συνεργάτης της Ενωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας (ΕΚΚΕ), διερωτήθηκε πώς θα εκπληρωθεί η βασική προϋπόθεση για την αύξηση της παραγωγικότητας, όταν μία τράπεζα είναι ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης γης και την έχει υποθηκεύσει ετοιμάζοντας μεγάλες συνενώσεις, ώστε να φτάσουμε πιο γρήγορα στη βιομηχανοποίηση.
Τα δομικά προβλήματα στην κατανομή των ενισχύσεων, τις παράνομες επιδοτήσεις στον ΟΠΕΚΕΠΕ, τη «μαύρη» διακίνηση αγροτικών προϊόντων, που «τελικά την πληρώνει ο παραγωγός», επέκρινε ο πρόεδρος της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ), Παύλος Σατολιάς. Ως παράδειγμα παραπλάνησης καταναλωτών έφερε το εύρημα πρόσφατης έρευνας του ΕΚΠΑ για 45% νοθευμένων τυροκομικών προϊόντων.
«Να υπάρξει επιτέλους συμφωνία για ένα μίνιμουμ αποθέματος σε περίπτωση υγειονομικής, οικονομικής, γεωπολιτικής κρίσης, και για την επιδότησή του» ζήτησε ο κ. Σατολιάς, καθώς δεν υπάρχει καταγραφή τροφίμων, παρά τη συνεχή αβεβαιότητα διεθνώς.
Αναξιοποίητες έχουν μείνει και οι προτάσεις του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΓΕΩΤΕΕ) -που αποτελεί σύμβουλο του κράτους- για το κόστος των αγροτοκτηνοτρόφων σε ό,τι αφορά την παραγωγή, το εργατικό δυναμικό και το ενεργειακό, σύμφωνα με τον πρόεδρό του, Μενέλαο Γαρδικιώτη. Οπως είπε, στο κόστος παραγωγής περιλαμβάνεται και το κόστος από την κλιματική αλλαγή, το οποίο αυξάνεται γεωμετρικά την τελευταία πενταετία, βάσει των στοιχείων του ΕΛΓΑ για τις αποζημιώσεις.
Αντιπαράθεση για την ακρίβεια
Την ασυμμετρία στη μετακύλιση των τιμών «από το χωράφι στο ράφι» περιέγραψε ο κοσμήτορας της Σχολής Εφαρμοσμένων Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών επισημαίνοντας τη χαμηλή διαπραγματευτική δύναμη των παραγωγών λόγω των μικρών κλήρων απέναντι στους ισχυρούς κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, που αυξάνουν κατευθείαν τις τιμές των προϊόντων όταν αυξάνονται οι τιμές ενέργειας, αλλά δεν τις μειώνουν όταν οι δεύτερες αποκλιμακώνονται.
Από την πλευρά του ο Κωνσταντίνος Αβράμης, εκπρόσωπος της Ενωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδας (ΕΣΕ), πρόβαλε τη χαμηλή ονομαστική κερδοφορία των μελών της, προκειμένου να αποφύγει να απαντήσει στην ερώτηση για τη διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους στα τρόφιμα. Στο ίδιο πλαίσιο ανέφερε ότι οι μισές ποσότητες διακινούνται μέσα από τις λαϊκές αγορές, ενώ παρά τις ανατιμήσεις-φωτιά σε πλήθος προϊόντων στα σούπερ μάρκετ επέλεξε να επαινέσει τη χαμηλή διακύμανση τιμής του κοτόπουλου σε συνδυασμό με τη βιωσιμότητα στην πτηνοτροφία.
«Οσο θέλει ένα σούπερ μάρκετ αγοράζει και όσο θέλει πουλάει. Πώς θα επιβληθεί πρόστιμο, αφού καταργήθηκε πέρσι το πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους» ρώτησε ρητορικά ο πρόεδρος της ΕΕΚΕ, Απόστολος Ραυτόπουλος, αναφερόμενος στον τριπλασιασμό τιμών από τις αλυσίδες επαναλαμβάνοντας τις προτάσεις για καταπολέμηση των αθέμιτων εμπορικών πρακτικών και ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος των παραγωγών.
Καταστροφή από τη Mercosur
Ομιλητές εκτίμησαν ότι η συμφωνία Ε.Ε.-Mercosur θα πλήξει όλους τους κρίκους της αλυσίδας, ίσως ακόμα και τον τουρισμό, αν τα εκατομμύρια των επισκεπτών καταναλώνουν χαμηλότερης ποιότητας τρόφιμα.
Τόνισαν επίσης ότι η Ενωση στερείται νομικού πλαισίου για υποχρεωτικούς και στοχευμένους ελέγχους και για επενδύσεις στους ελέγχους προϊόντων, οι οποίοι ήδη αποτελούν σταγόνα στον ωκεανό - μόνο για 130.000 δείγματα τον χρόνο.
Η αθρόα αύξηση εισαγωγών από τις τέσσερις χώρες του Mercosur και τις άλλες τόσες συνδεδεμένες με τις πρώτες θα επηρεάσει αναμφίβολα τις ελληνικές τιμές και θα αλλάξει το τοπίο, δήλωσε ο πρόεδρος του Τμήματος Επιστήμης και Φυτικής Παραγωγής του ΓΠΑ, Δημήτριος Μπιλάλης, σημειώνοντας τον ανταγωνισμό από τις εισαγωγές από τη Βόρεια Αφρική και οσονούπω από την Ινδία λόγω της νέας εμπορικής συνθήκης της Ε.Ε. με τη χώρα της Μέσης Ανατολής.
«Η ευρωπαϊκή αγροτική πολιτική της είναι προστατευτική στη βιομηχανική, όχι τόσο στην αγροτική ζώνη (...) Δεν θα μείνουν πάνω από 80.000 αγρότες στην Ελλάδα» εκτίμησε.
Γι’ αυτό τόνισε την ανάγκη «να βρούμε ευκαιρίες για εξέλιξη, να βγούμε από το τριπάκι των αποδόσεων και να εντοπίσουμε καλλιέργειες προϊόντων, τα οποία δεν έρχονται στη χώρα μας ή στα οποία μπορούμε να είμαστε ανταγωνιστικοί».
