Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Οι βαλβίδες αποσυμπίεσης που αναζητά η κυβέρνηση και ο «πονοκέφαλος» των δημοσκοπήσεων
Για δεύτερη μέρα χθες ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε να αναφερθεί στο επιτελικό κράτος και να υπερασπιστεί όσα έχουν γίνει, σε μια περίοδο που το κλίμα παραμένει βαρύ στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της ΝΔ.
Το «επιτελικό κράτος» που αποτέλεσε το κεντρικό αφήγημα της κυβέρνησης από το 2019 και μετά, δέχεται βολές εκ των έσω, με περισσότερους από δέκα βουλευτές να έχουν και δημοσίως τοποθετηθεί αιχμηρά μέσα σε λίγες μέρες. Όπως είναι φυσικό το Μαξίμου θέλει να αποφύγει μια εικόνα «οικογενειακών» καβγάδων δύο μόλις εβδομάδες πριν από το συνέδριο του κόμματος (το οποίο θα γίνει από τις 15 έως τις 17 Μαΐου).
Στο πλαίσιο αυτό από την κυβέρνηση υιοθετούν μια διπλή τακτική: από τη μία πλευρά στηρίζουν με σαφήνεια το «επιτελικό κράτος» από την άλλη κάνουν «άνοιγμα» στους βουλευτές για να αποφύγουν κλιμάκωση της δυσαρέσκειας. Οι πρώτες αναφορές του Κυριάκου Μητσοτάκη έγιναν την Τρίτη στο προσυνέδριο της ΝΔ, για να ακολουθήσει χθες μια τοποθέτηση στο υπουργικό συμβούλιο με ξεκάθαρα μηνύματα.
Με το βλέμμα στραμμένο στο εσωτερικό του κόμματος υπογράμμισε χαρακτηριστικά «το επιτελικό κράτος αφορά εμάς, αφορά την εκτελεστική εξουσία, όχι τη νομοθετική εξουσία» και σημείωσε «άλλες οι υποχρεώσεις της κυβέρνησης, άλλες οι υποχρεώσεις της Βουλής. Αυτά είναι καθορισμένα με απόλυτη σαφήνεια από το Σύνταγμα». Παράλληλα αναφέρθηκε στη στενή συνεργασία μεταξύ των βουλευτών και της κεντρικής κυβέρνησης για την εκπόνηση μιας σειράς σχεδίων. Σημείωσε δε, πως «η συμμετοχή των βουλευτών στη διαβούλευση για τις πολιτικές μας, απαντά στο πώς αντιλαμβανόμαστε την αναβάθμιση του ρόλου τους».
Υπενθυμίζεται πως τις τελευταίες ημέρες υπήρξαν αιχμηρά σχόλια βουλευτών - όπως των Γ. Οικονόμου, Μ. Βορίδη, Σ. Πέτσα και Γ. Βλάχου - για ανάρτησή του Άκη Σκέρτσου (τον οποίο πάντως στηρίζει το Μαξίμου). Στο μεταξύ… φούντωσε η συζήτηση για το επιτελικό κράτος μετά από τα όσα ανέφεραν σε ανοιχτή επιστολή πέντε βουλευτές της Ν.Δ και συγκεκριμένα οι Αθ. Ζεμπίλης, Αν. Κατσανιώτης, Ξ. Μπαραλιάκος, Γ. Οικονόμου και Γ. Παππάς.
«Δεν είναι άλλο πράγμα η κυβέρνηση και άλλο το επιτελικό κράτος» λένε κυβερνητικά στελέχη. Σημειώνουν δε, ότι υπάρχουν πάρα πολλές συναρμοδιότητες υπουργείων και σύνθετα έργα όπως η υλοποίηση των επενδύσεων του Ταμείου Ανάκαμψης ύψους 36 δισεκατομμυρίων ευρώ. Επομένως, απαιτούνται συνεργασίες υπουργείων και όπως υπογραμμίζουν τα ίδια στελέχη το επιτελικό κράτος έχει ως αποστολή να διαχειρίζεται αυτές τις καταστάσεις και να παρακολουθεί την πορεία των έργων.
Βαλβίδες αποσυμπίεσης αναζητά η κυβέρνηση
Στις 7 Μαΐου εκτός απρόοπτου θα συνεδριάσει τελικά η Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ, με την ατμόσφαιρα να παραμένει ηλεκτρισμένη. Στη συνεδρίαση θα δοθεί η δυνατότητα στους βουλευτές να πάρουν το λόγο και έχει ενδιαφέρον τόσο ο αριθμός όσων θα τοποθετηθούν όσο και σε ποια ένταση θα επιλέξουν να ασκήσουν κριτική σε χειρισμούς που έχουν γίνει.
Πάντως, μία σειρά γεγονότων το τελευταίο διάστημα έχουν ως αποτέλεσμα η Κοινοβουλευτική Ομάδα να θυμίζει καζάνι που βράζει, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να πέσουν οι τόνοι. Το κλίμα βάρυνε μετά την οριζόντια αντιμετώπιση που υπήρξε για τους13 βουλευτές που ήταν στη δικογραφία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Την ίδια στιγμή η συζήτηση που έχει ανοίξει για θέματα όπως το ασυμβίβαστο υπουργού και βουλευτή προκάλεσε ερωτηματικά και σκεπτικισμό σε ένα κομμάτι των «γαλάζιων»
Στο μεταξύ από την κυβέρνηση δε θέλουν να υπάρχει η εικόνα πως βουλευτές έχουν βγει στο …αντάρτικο και επιχειρείται να κρατηθούν χαμηλά οι τόνοι. Είναι ενδεικτικό πως με αφορμή την επιστολή των 5 βουλευτών κυβερνητικά στελέχη λένε πως «η ΝΔ μόνο να κερδίσει έχει από την κριτική όταν ασκείται με αυτόν τον ευπρόσωπο και ευγενικό τρόπο». Προσθέτουν πως αυτή είναι η κουλτούρα της ΝΔ και ειδικά της Κοινοβουλευτικής Ομάδας: Να εκφράζει την άποψή της, να παρεμβαίνει, να προτείνει. Όπως και οι ίδιοι βουλευτές παραδέχονται στην επιστολή τους, ειδικά σε περιόδους διαχείρισης κρίσεων, το επιτελικό κράτος βοήθησε και κάνουν κάποιες παραδοχές, κάποιες προτάσεις βελτίωσης και μια κριτική».
Ο «πονοκέφαλος» των δημοσκοπήσεων
Το κλίμα εσωστρέφειας που επικρατεί στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος συνδέεται σε ένα βαθμό και με τα τελευταία ευρήματα των δημοσκοπήσεων. Οι μετρήσεις του Απριλίου δείχνουν υποχώρηση των ποσοστών της Νέας Δημοκρατίας, μετά από μια περίοδο που κυριάρχησαν στην επικαιρότητα δύσκολα θέματα (όπως ο ΟΠΕΚΕΠΕ, οι υποκλοπές και η παραίτηση Λαζαρίδη).
Για παράδειγμα, σύμφωνα με τη Metron Analysis στην εκτίμηση ψήφου η Νέα Δημοκρατία υπολείπεται του 30%, καθώς υποχωρεί στο 28,6% (από 31,1%) με το ΠΑΣΟΚ να ανεβαίνει στο 15% (από 13,6%). Ακολουθούν η Πλεύση Ελευθερίας με 10,4%, η Ελληνική Λύση με 10,2%, το ΚΚΕ με 8,4%, ο ΣΥΡΙΖΑ με 5,3%, η Φωνή Λογικής με 3,5%, το ΜέΡΑ25 με 3,1%,
Το γεγονός πως τα ποσοστά της Ν.Δ. στις δημοσκοπήσεις του Απριλίου παραμένουν κάτω από το ψυχολογικό όριο των 30%, όπως είναι αναμενόμενο προβληματίζει εντόνως του «γαλάζιους». Το ενδεχόμενο ενός εκλογικού αιφνιδιασμού το φθινόπωρο δεν μπορεί να αποκλειστεί - αν και ο πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα τονίσει πως κάλπες θα στηθούν το 2027- γεγονός που εντείνει την ανησυχία των βουλευτών.
Κυβερνητικά πάντως στελέχη σημειώνουν πως «έχουμε για πρώτη φορά μια κυβέρνηση δεύτερης τετραετίας, η οποία με τα λάθη που έχει κάνει και πρέπει να διορθώσει και την απόσταση που έχει από το επιθυμητό αποτέλεσμα, έχει double score από το δεύτερο κόμμα». Από το Μαξίμου το επόμενο διάστημα θα επιχειρήσουν μια φυγή προς τα εμπρός, ποντάροντας σε μια θετική ατζέντα.
Ταυτόχρονα οι «γαλάζιοι» βάζουν στο στόχαστρο την αντιπολίτευση την οποία κατηγορούν πως δεν καταθέτει αξιόπιστη πρόταση για την επόμενη ημέρα αλλά λέει «όχι σε όλα» και διολισθαίνει σε μια ακραία ρητορική. Είναι ενδεικτική η αναφορά του Κυριάκου Μητσοτάκη πως «ακόμη και «θεσμικά» κόμματα, με μεγάλη, θα έλεγα, ορμή, μπαίνουν σε αυτόν τον χορό της τοξικότητας».
Το επόμενο διάστημα από το κυβερνών κόμμα σκοπεύουν να μην αφήσουν αναπάντητα τα πυρά της αντιπολίτευσης, στοχεύοντας κυρίως προς την πλευρά του ΠΑΣΟΚ. Άλλωστε από την κυβέρνηση δε θέλουν να αφήσουν χώρο στην αντιπολίτευση για να προσεγγίσει ένα κεντρώο κοινό, που είχε συμβάλει σε μεγάλο βαθμό τις εκλογικές νίκες της Ν.Δ το 2019 και του 2023.
Μητσοτάκης: Αντίβαρο της προστασίας από τις SLAPP η προστασία των πολιτικών από τις συκοφαντίες στο διαδίκτυο
Για «νομικά αντίβαρα εναντίον της κατασυκοφάντησης οποιουδήποτε» έκανε λόγο ο πρωθυπουργός
Φυσικό αντίβαρο της προστασίας από τις αγωγές SLAPP χαρακτήρισε την προστασία των πολιτικών από τις συκοφαντίες στο διαδίκτυο ο Κυριάκος Μητσοτάκης μιλώντας στο υπουργικό συμβούλιο.
«Θα συζητήσουμε στο υπουργικό συμβούλιο νέες ρυθμίσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης, με βάση τις οποίες δημοσιογράφοι, ακτιβιστές, πολίτες, θα προστατεύονται πλέον από τις αβάσιμες καταχρηστικές αγωγές, τις γνωστές ως SLAPP» σημείωσε ο πρωθυπουργός και συμπλήρωσε:
«Ανοίγω μία παρένθεση εδώ, εκτός των θεμάτων του υπουργικού συμβουλίου. Καλό είναι κάποια στιγμή να δούμε και εμείς, ως πολιτικοί, πώς προστατευόμαστε από την ανώνυμη χυδαία τοξικότητα του διαδικτύου, όταν αναζητούμε ενδεχομένως να κινηθούμε ποινικά, στην περίπτωση που το κρίνουμε, κατά ιστοσελίδων ή φερόμενων λογαριασμών και πέφτουμε σε ένα τείχος, γιατί δεν μπορεί κανείς να εντοπίσει ποιος πραγματικά είναι πίσω από αυτούς τους λογαριασμούς. Αυτό είναι κάτι, κ. Υπουργέ, το οποίο πρέπει να το δούμε.
Νομίζω ότι είναι το φυσικό αντίβαρο σε αυτό το οποίο προτείνουμε και νομοθετούμε σήμερα. Γιατί ο στόχος μας είναι να θωρακίσουμε το αγαθό της ελεύθερης έκφρασης, ενώ βέβαια, θα εξακολουθήσουν να ενισχύουν, όπως είπα, τα νομικά αντίβαρα εναντίον της κατασυκοφάντησης οποιουδήποτε. Αλλά όποιος κινείται στην Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά ότι κατ’ εξοχήν στην πατρίδα μας η ελευθερία της έκφρασης είναι απολύτως προστατευμένη και κατοχυρωμένη» επισήμανε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Υπενθυμίζεται ότι ο τελευταίος που καταδικάστηκε για συκοφαντία είναι το τρολ του διαδικτύου «Georgy Zhukov», όπου σύμφωνα με απόφαση του δικαστηρίου, πίσω από το προφίλ βρίσκεται ο Θεοδόσης Μούγιος.
Ο Μούγιος ανήκε στο αστυνομικό σώμα και είχε αποταχθεί από αυτό όταν καταδικάστηκε για απιστία, υπεξαίρεση και πλαστογραφία. Κάποια χρόνια αργότερα προσέλήφθη ειδικός σύμβουλος του υφυπουργού Εσωτερικών Θεόδωρου Λιβάνιου, ενώ εργάστηκε σύμφωνα με δημοσιεύματα στην εταιρεία δημοσίων σχέσεων Blue Skies, που συνδέεται με την «Ομάδα Αλήθειας» της Νέας Δημοκρατίας.
Τι προβλέπει το νομοσχέδιο
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, στους στόχους του νομοσχεδίου «αποτελούν η θεσμική αναγνώριση του φαινομένου των SLAPPs στην ελληνική έννομη τάξη και η πλήρης εναρμόνιση του εθνικού δικαίου με την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1069. Με τις προτεινόμενες διατάξεις σκοπείται η άμεση εισαγωγή του μηχανισμού πρόωρης απόρριψης προδήλως αβάσιμων αγωγών για την αποδέσμευση των εναγομένων από αθέμιτες δικαστικές πιέσεις, καθώς και η σύντμηση των δικονομικών προθεσμιών για την ταχεία εκκαθάριση των σχετικών υποθέσεων.
Στόχο αποτελεί επίσης η δημιουργία ενιαίου ψηφιακού σημείου πληροφόρησης για τις δικονομικές εγγυήσεις και τα μέσα στήριξης όπως και η ενεργοποίηση μηχανισμού συλλογής στατιστικών δεδομένων για την ποσοτική και ποιοτική αποτίμηση του φαινομένου.
Οι σημαντικότερες ρυθμίσεις αφορούν:
- Τη θέσπιση συγκεκριμένων κανόνων και δικονομικών εγγυήσεων, ώστε να καθίσταται δυνατή η θωράκιση όσων ασκούν το δικαίωμα στην ελευθερία έκφρασης και πληροφόρησης για θέματα δημόσιου συμφέροντος, αποτρέποντας την εκμετάλλευση της ανισορροπίας ισχύος μεταξύ των διαδίκων.
- Τη δυνατότητα απόρριψης αγωγών ως προδήλως αβάσιμων ή απαράδεκτων σε πρώιμο δικονομικό στάδιο.
- Την πρόβλεψη σύντομων προθεσμιών και την εισαγωγή δικλίδων ασφαλείας προς τον σκοπό της αποφυγής παρέλκυσης των διαδικασιών.
- Προβλέψεις σχετικά με τις συνέπειες από την καταχρηστική άσκηση των αγωγών.
- Τη θέσπιση υποχρέωσης του ηττηθέντος ενάγοντος να καταβάλει το σύνολο των δικαστικών εξόδων και το κόστος νομικής εκπροσώπησης.
- Τη δυνατότητα επιβολής χρηματικών ποινών και της διατάξεως για δημοσίευση της απόφασης στον τύπο με δαπάνη του ηττηθέντος ενάγοντος.
- Την εκδίκαση αιτημάτων προσωρινής διαταγής μόνο κατόπιν κλήτευσης του καθ’ ου, εφόσον υπάρχουν ενδείξεις ότι η αίτηση εντάσσεται στο πλαίσιο μιας αγωγής SLAPP,
- Τη θέσπιση ειδικής δωσιδικίας, η οποία επιτρέπει σε φυσικά ή νομικά πρόσωπα που κατοικούν στην ημεδαπή να διεκδικήσουν ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων αποζημίωση για τη ζημία και τα έξοδα που υπέστησαν από μια καταχρηστική διαδικασία σε τρίτη χώρα.
- Επέκταση της προστασίας και στις εγχώριες διαφορές πέραν του πλαισίου της οδηγίας που αφορά τις διασυνοριακές διάφορες.
- Τη δημιουργία ενιαίου σημείου πληροφόρησης στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Δικαιοσύνης.
- Τη συστηματοποίηση του μηχανισμού συλλογής και επεξεργασίας στατιστικών στοιχείων.
Το προτεινόμενο σχέδιο νόμου ενισχύει το πλαίσιο προστασίας από στρατηγικές αγωγές προς αποθάρρυνση της συμμετοχής, ενθαρρύνοντας την ελεύθερη άσκηση των δημοκρατικών δικαιωμάτων των προσώπων που συμμετέχουν στον δημόσιο διάλογο.
Ειδικότερα, ενισχύονται οι δικονομικές εγγυήσεις αποτρέποντας την κατάχρηση του δικαστικού συστήματος μέσω προδήλως αβάσιμων αγωγών, οι οποίες δεν στοχεύουν στη γνήσια προστασία δικαιωμάτων αλλά στον εκφοβισμό, τον περιορισμό και την τιμωρία της δημόσιας συμμετοχής.
Η εκμετάλλευση της ανισορροπίας ισχύος μεταξύ των διαδίκων και η κακόπιστη χρήση δικονομικών τακτικών πλήττουν καίρια την ελευθερία της έκφρασης και την ενημέρωση του κοινωνικού συνόλου για θέματα δημόσιου συμφέροντος (όπως η δημόσια υγεία, το περιβάλλον και η διαφθορά), δημιουργώντας ένα αποτρεπτικό περιβάλλον για την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.
Ειδικότερα, η μέχρι σήμερα έλλειψη ενός δικονομικού μηχανισμού πρόωρης απόρριψης (early dismissal) αναγκάζει τους στόχους των στρατηγικών αγωγών να εμπλέκονται σε ψυχοφθόρες δικαστικές διαμάχες, ακόμη και όταν η σε βάρος τους αγωγή είναι προδήλως αβάσιμη.
Θεσπίζονται ακόμη προστατευτικές δικλίδες έναντι δικαστικών αποφάσεων και διαδικασιών που προέρχονται από τρίτες χώρες (εκτός Ε.Ε.) και αντιμετωπίζεται η έλλειψη ενός συστήματος παρακολούθησης και σταθερής συγκέντρωσης σχετικών στατιστικών στοιχείων».
