Την επιστροφή της ελληνικής συστοιχίας Patriot από τη Σαουδική Αραβία ή, εφόσον αυτό δεν καταστεί άμεσα εφικτό, την παραμονή της για ένα μικρό ακόμη χρονικό διάστημα αναμένεται, σύμφωνα με πληροφορίες, να εισηγηθεί η ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας στο επόμενο ΚΥΣΕΑ, το οποίο πιθανότατα θα συνεδριάσει τις προσεχείς ημέρες. Εκείνο που φαίνεται να απομακρύνεται είναι το ενδεχόμενο μιας νέας μακροχρόνιας παράτασης της ελληνικής αποστολής στο βασίλειο.
Στο πλαίσιο αυτό άρχισε και η μεταφορά της συστοιχίας Patriot από την Κάρπαθο προς την Κρήτη, με προορισμό τη Σούδα, η προστασία της οποίας αποκτά αυξημένη σημασία υπό το φως των ιρανικών απειλών και της συνολικότερης επιδείνωσης του περιβάλλοντος ασφαλείας στην περιοχή.
Νέα δεδομένα από τη Συμφωνία της Μέκκας
Υπό αυτή την έννοια, η σχεδιαζόμενη επιστροφή των Patriot από τη Σαουδική Αραβία μπορεί να ενταχθεί στις αυξημένες ανάγκες προστασίας κρίσιμων υποδομών στο εσωτερικό και στον συνολικότερο επανασχεδιασμό της αεράμυνας. Ωστόσο, δύσκολα μπορεί να αποκοπεί από τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και τα νέα δεδομένα που δημιουργεί η Συμφωνία της Μέκκας.
Η τριμερής αμυντική συμφωνία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν προσθέτει μια νέα παράμετρο στην περιφερειακή εξίσωση. Μετά τη συμφωνία των τριών σημαντικών χωρών του σουνιτικού Ισλάμ, η υπό διαμόρφωση αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής φαίνεται να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα και για τις ελληνοτουρκικές ισορροπίες. Η Αθήνα παρακολουθεί, άλλωστε, το τελευταίο διάστημα μια ευρύτερη διπλωματική κινητικότητα της Αγκυρας στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ελληνοτουρκικές σχέσεις εισέρχονται εκ νέου σε πιο δύσκολη φάση.
Αυτό δεν συνεπάγεται ότι η Αθήνα θεωρεί πως οι σχέσεις της με το Ριάντ τίθενται υπό αμφισβήτηση. Αντίθετα, οι ελληνο-σαουδαραβικές σχέσεις έχουν αποκτήσει τα τελευταία χρόνια σημαντικό στρατηγικό βάθος. Δημιουργείται, ωστόσο, ένα διαφορετικό περιβάλλον μέσα στο οποίο επανεξετάζεται η σκοπιμότητα της συνέχισης μιας ελληνικής στρατιωτικής παρουσίας που μετρά ήδη πέντε χρόνια. Η ελληνική συστοιχία βρίσκεται στη Σαουδική Αραβία από το 2021, με αποστολή την προστασία κρίσιμων υποδομών του βασιλείου.
Η συζήτηση στο ΚΥΣΕΑ αποκτά έτσι διπλή διάσταση. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη προσαρμογής της ελληνικής αεράμυνας στις νέες απειλές, όπως ήδη δείχνει η μετακίνηση της συστοιχίας από την Κάρπαθο προς τη Σούδα. Από την άλλη, η Αθήνα καλείται να σταθμίσει τις μεταβολές στην περιφερειακή αρχιτεκτονική ασφαλείας και τις πιθανές προεκτάσεις τους σε ένα ήδη πιο σύνθετο ελληνοτουρκικό περιβάλλον.
Γεραπετρίτης: «Η Ελλάδα της παθητικής διπλωματίας τελείωσε» – Τα ήρεμα νερά δεν είναι αυτοσκοπός
Mήνυμα προς την Τουρκία ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ειρήνη και τον διάλογο, αλλά από θέση ισχύος και χωρίς καμία έκπτωση στα κυριαρχικά της δικαιώματα, στέλνει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με συνέντευξή του στο «Βήμα της Κυριακής». Παράλληλα, απορρίπτει την κριτική περί «μαλθακής» πολιτικής απέναντι στην ‘Αγκυρα και τονίζει ότι «η Ελλάδα της παθητικής διπλωματικής αδράνειας πέρασε ανεπιστρεπτί».
Ο κ. Γεραπετρίτης επισημαίνει ότι τα «ήρεμα νερά» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά εργαλείο για την εξυπηρέτηση των εθνικών στόχων. Όπως σημειώνει, η αποκλιμάκωση των τελευταίων ετών επέτρεψε στην Ελλάδα να περιορίσει τις κρίσεις, να ενισχύσει την οικονομία της, να αναβαθμίσει αποφασιστικά τις Ένοπλες Δυνάμεις και να διευρύνει το διπλωματικό της αποτύπωμα.
Αναφέρεται ειδικότερα στα Rafale, στα αναβαθμισμένα F-16, στις φρεγάτες Belharra και στα F-35 που αναμένονται, υπογραμμίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται πλέον σε σαφώς ισχυρότερη θέση σε αέρα και θάλασσα. Την ίδια ώρα, τονίζει ότι η Ελλάδα έχει αναπτύξει στρατηγικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, τη Γαλλία, το Ισραήλ, την Αίγυπτο, την Ινδία και τις χώρες του Κόλπου.
Για τη Διακήρυξη των Αθηνών, ξεκαθαρίζει ότι παραμένει ενεργή, καθώς καθιέρωσε έναν δομημένο διάλογο με την Τουρκία και έναν μόνιμο δίαυλο αποσυμπίεσης. Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η επικοινωνία δεν συνεπάγεται εγκατάλειψη των ελληνικών θέσεων και υπενθυμίζει ότι κάθε πλευρά διατηρεί ακέραιες τις νομικές της απόψεις.
Ιδιαίτερα αυστηρός είναι απέναντι στις πρόσφατες τουρκικές κινήσεις στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο. Χαρακτηρίζει τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα «παράνομα» και υπογραμμίζει ότι δεν παράγουν έννομες συνέπειες, καθώς εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων σε μη οριοθετημένα διεθνή ύδατα ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
«Οποιαδήποτε απόπειρα προσβολής των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων αντιμετωπίζεται με κάθε πρόσφορο μέσο», τονίζει, προσθέτοντας ότι, παρά την προσήλωση της Αθήνας στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, «είμαστε απολύτως έτοιμοι για κάθε σενάριο».
Σε ό,τι αφορά τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο, ο υπουργός Εξωτερικών σημειώνει ότι πρόκειται για κινήσεις που κατοχυρώνουν στην πράξη τις ελληνικές θέσεις στη βάση του Διεθνούς Δικαίου. Παράλληλα, υπενθυμίζει τις συμφωνίες οριοθέτησης ΑΟΖ με Ιταλία και Αίγυπτο, την επέκταση των χωρικών υδάτων στο Ιόνιο και τις έρευνες για υδρογονάνθρακες νοτίως της Κρήτης.
Για το ενδεχόμενο επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια, είναι κατηγορηματικός: πρόκειται για αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο μπορεί να ασκηθεί μονομερώς «σε χρόνο και με τρόπο που θα επιλεγεί από την ελληνική Πολιτεία».
Αναφορικά με τις σχέσεις με το Ισραήλ, απορρίπτει την άποψη ότι η Αθήνα «υπερεπενδύει» στη συγκεκριμένη στρατηγική συνεργασία, τονίζοντας ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική είναι πολυεπίπεδη και διατηρεί ανοικτούς διαύλους τόσο με το Ισραήλ όσο και με τον αραβικό κόσμο.
Για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, χαρακτηρίζει το έργο μείζονος σημασίας για την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και διαβεβαιώνει ότι Αθήνα και Λευκωσία θα πράξουν ό,τι προβλέπεται για την πλήρη και ανεμπόδιστη υλοποίησή του.
Κλείνοντας, ο κ. Γεραπετρίτης απορρίπτει την κριτική ότι η πολιτική των «ήρεμων νερών» οδήγησε σε υποχωρήσεις. «Ναι, θέλουμε την ειρήνη. Αλλά τη θέλουμε από θέση ισχύος. Με αυτοπεποίθηση και χωρίς φοβικά σύνδρομα», δηλώνει, συνοψίζοντας τη στρατηγική της κυβέρνησης απέναντι στην Τουρκία.
