Το πετρέλαιο θέρμανσης “καίει”  νοικοκυριά και βάζει φωτιά στην κυβέρνηση, αφού σε τιμή – σοκ θα κάνει πρεμιέρα για την ερχόμενη χειμερινή περίοδο. Οι εκτιμήσεις των ανθρώπων της αγοράς  να κάνουν λόγο για εκτόξευσή του στο 1,9 ευρώ, χωρίς να αποκλείουν να πλησιάσει και τα 2 ευρώ ανά λίτρο.

Θα πρόκειται για ένα εφιάλτη για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο για τα καλοριφέρ ή τις σόμπες, καθώς το σχεδόν διπλάσιο κόστος δεν μπορούν να το αντέξουν έχοντας, παράλληλα να σηκώνουν και το τεράστιο βάρος από την ακρίβεια που μαστίζει την αγορά και απορροφά μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους.

Σε δύσκολη θέση βρίσκεται και η κυβέρνηση, η οποία έχει εγκλωβιστεί στον «αφορισμό» της διατήρησης στα υψηλά επίπεδα της φορολογίας του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία έχει παραμείνει στα ύψη από την εποχή των μνημονίων.

Καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις λαμβάνουν δραματικό χαρακτήρα, τόσο στη σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν, όσο και στον συνεχιζόμενο πόλεμο Ρωσίας – Ουκρανίας, καθώς από τα ανθρώπινα θύματα στερεύουν και οι ροές πετρελαίου προς της παγκόσμια αγορά.

Μετά και τις τελευταίες εξελίξεις στα δύο μέτωπα του πολέμου, οι αναλυτές των αγορών τονίζουν ότι έχουν μειωθεί οι ροές πετρελαίου από τα στενά του Ορμούζ κατά 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ άλλα 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως λείπουν από τη Ρωσία, λόγω των ζημιών σε διυλιστήριά της.

Εξηγείται έτσι εν μέρει η έκρηξη των τιμών του Brent πουξεπέρασε και τα 100 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά από τις 24 Ιουλίου 2026.

Συγχρόνως, στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα εκτινάχθηκε η τιμή του φυσικού αερίου, που είναι το υψηλότερο επίπεδό του από τον Ιανουάριο του 2023.

Πρόκειται σαφώς για έναν ενεργειακό εφιάλτη που θα ζήσουν τα νοικοκυριά τον φετινό χειμώνα για τον οποίο η κυβέρνηση ετοιμάζει ημίμετρα για να τον αντιμετωπίσει.

Μέχρι τώρα αρνείται επίμονα να μειώσει των ειδικό φόρο κατανάλωσης στο ντίζελ θέρμανσης, ο οποίος όπως προαναφέρθηκε είναι στα υψηλά, από την εποχή των μνημονίων και φτάνει στα 280 ευρώ ανά χιλιόλιτρο και με την προσθήκη του ΦΠΑ 24% η φορολογική επιβάρυνση εκτοξεύεται στα 347,20 ευρώ ανά χιλιόλιτρο.

Σημειώνεται πως το 2010, το πρώτο έτος των μνημονίων βρήκε τον ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης στα 21 ευρώ ανά χιλιόλιτρο και τον ΦΠΑ στο 19%, με αποτέλεσμα η συνολική επιβάρυνση να ανέρχεται σε μόλις 24,99 ευρώ.

Σαφώς και υπάρχουν περιθώρια μείωσης της φορολογίας στο πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης, εξετάζει ημίμετρα που δεν θα έχουν κανένα αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα τα μέτρα που είναι στο τραπέζι είναι:

• Η επιδότηση στην «αντλία» για το πετρέλαιο θέρμανσης όπως πράττει στο πετρέλαιο κίνησης. Ωστόσο το εύρος της επιδότησης είναι περιορισμένο και τα οφέλη επίσης ελάχιστα, που δεν θα έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα.
• Η ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης για όσους καταναλώνουν πετρέλαιο για τη θέρμανσή τους και η αύξηση του ποσού της επιδότησης, αλλά με εισοδηματικά κριτήρια.
• Η διερεύνηση της απορρόφησης μέρους των ανατιμήσεων του πετρελαίου από τα διυλιστήρια, μέσω του μηχανισμού της κρατικής επιδότησης.

Ερευνα ΔΝΤ: Εκρηξη αγορών ακινήτων από ξένους στην Ελλάδα

Είχαν απογειωθεί οι αγορές ακινήτων από ξένους στη χώρα μας. Εφτασαν ακόμη και 800 εκατ. ευρώ ανά τρίμηνο  τα τελευταία χρόνια ξένοι επενδυτές, σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Οι ξέφρενες επενδύσεις από το εξωτερικό έχουν παίξει καίριο ρόλο στη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα. H κυβέρνηση προσπαθεί να τις «φρενάρει», αρχικά με τις αλλαγές στο καθεστώς της Golden Visa και τώρα με τη μεγάλη αύξηση φόρου μεταβίβασης που ανακοίνωσε στη ΔΕΘ ο πρωθυπουργός.

Η ελληνική αγορά ακινήτων έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε έναν ισχυρό «μαγνήτη» για κεφάλαια από το εξωτερικό. Όπως καταγράφει η ανάλυση του ΔΝΤ με τίτλο “Inside Greece’s Housing Affordability Paradoxes”, η ραγδαία άνοδος των τιμών των κατοικιών στην Ελλάδα τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από τη ζήτηση ξένων επενδυτών.

Σύμφωνα με την έκθεση του ΔΝΤ, η εξωτερική ζήτηση (στην οποία συγκαταλέγεται και η ελληνική διασπορά) ενισχύθηκε σημαντικά μετά τη μεγάλη διόρθωση των τιμών που ακολούθησε την οικονομική κρίση.

Οι ξένοι αγοραστές προσελκύστηκαν τόσο από τις σχετικά χαμηλές τιμές του ελληνικού real estate όσο και από τις προσδοκίες για μελλοντικά κέρδη κεφαλαίου.

Το ΔΝΤ επισημαίνει ότι αυτή η επενδυτική τάση δεν προέκυψε τυχαία, αλλά υποστηρίχθηκε ενεργά από συγκεκριμένα θεσμικά και φορολογικά πλαίσια:

• Το πρόγραμμα της Χρυσής Βίζας (Golden Visa) και τα φορολογικά κίνητρα για τους συνταξιούχους έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην προσέλκυση εισροών.
• Η ευρύτερη τάση «αναζήτησης αποδόσεων» (search-for-yield) έστρεψε τα βλέμματα των επενδυτών στην ελληνική αγορά.
• Η μείωση του ΕΝΦΙΑ από το 2022 μείωσε το κόστος χρήσης της στέγασης, αυξάνοντας περαιτέρω την ελκυστικότητα των ελληνικών ακινήτων για τους ξένους.

Η ένταση αυτής της ζήτησης αποτυπώνεται στα οικονομικά στοιχεία που παραθέτει το Ταμείο (βασισμένα σε δεδομένα της Τράπεζας της Ελλάδος). Ενώ την περίοδο 2015–2016 οι καθαρές Άμεσες Ξένες Επενδύσεις (FDI) σε ακίνητα κινούνταν κάτω από τα 100 εκατ. ευρώ ανά τρίμηνο (κάτω του 0,2% του ΑΕΠ), μετά το 2017 ξεκίνησε μια ραγδαία ανοδική πορεία.

Το επενδυτικό ράλι κορυφώθηκε μεταξύ του 2023 και των αρχών του 2024, όταν οι ξένες επενδύσεις εκτινάχθηκαν. Την περίοδο εκείνη, οι εισροές ξεπέρασαν τα 700 με 800 εκατ. ευρώ ανά τρίμηνο, ποσό που αντιστοιχούσε, σε ετήσια βάση, σε ποσοστό πάνω από 1,2% – 1,3% του ΑΕΠ της χώρας.

Στις αρχές του 2025, οι εισροές μετριάστηκαν σε περίπου 500 εκατ. ευρώ ανά τρίμηνο, καθώς άρχισαν να γίνονται αισθητά τα νέα ρυθμιστικά μέτρα για την Golden Visa.

Η ανάλυση του ΔΝΤ υπογραμμίζει επιπλέον τις λεγόμενες «επιδράσεις ανακοίνωσης» (announcement effects) που παρατηρήθηκαν στην αγορά με αφορμή τη Χρυσή Βίζα. Οι διαδοχικές εξαγγελίες για αλλαγές στα όρια επιλεξιμότητας του προγράμματος (όπως η ανακοίνωση για την αύξηση του ορίου στις 800.000 ευρώ) πυροδότησαν μια ευκαιριακή επενδυτική συμπεριφορά.

Οι ξένοι αγοραστές έσπευσαν μαζικά να κλείσουν συμφωνίες για να προλάβουν τις αλλαγές, επιταχύνοντας προσωρινά τη ζήτηση, πριν τελικά οι ροές αρχίσουν να μετριάζονται σταδιακά με την τυπική εφαρμογή των αυστηρότερων κριτηρίων.

Προκειμένου να ελεγχθεί αυτή η ραγδαία αύξηση της ζήτησης που προέρχεται εκτός συνόρων, η κυβέρνηση λαμβάνει πλέον ακόμα πιο στοχευμένα μέτρα. Πέρα από την αυστηροποίηση του πλαισίου της Χρυσής Βίζας που εντόπισε το ΔΝΤ, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε την αύξηση του φόρου μεταβίβασης ειδικά για αγοραστές από τρίτες χώρες, ανεβάζοντας τον συντελεστή από το 3% στο 15%.

Το συγκεκριμένο μέτρο αποτελεί μια ηχηρή παρέμβαση με ξεκάθαρο στόχο: τριπλασιάζει το φορολογικό κόστος απόκτησης ακινήτου για τους συγκεκριμένους επενδυτές, επιχειρώντας να ανακόψει την ανεξέλεγκτη ροή ξένων κεφαλαίων στην αγορά κατοικίας.