Aπό τη δεκαετία του ’80 όταν εμφανίστηκαν στην Ελλάδα οι φούρνοι μικροκυμάτων έως σήμερα έχουν ερευνηθεί στο έπακρο, για την ασφάλεια τους.
Της Νίκης Μπάκουλη
Από όταν πρωτοεμφανίστηκαν οι φούρνοι μικροκυμάτων στη ζωή μας, συνοδεύονταν με την “πληροφορία” πως εκπέμπουν επικίνδυνες ακτινοβολίες και προκαλούν καρκίνο.
Έτσι, είχε προταθεί να μην στεκόμαστε μπροστά τους όταν είναι σε λειτουργία. Ή έστω κοντά τους.
Από το ‘80 έως σήμερα προφανώς και έχουν γίνει αναρίθμητες επιστημονικές έρευνες που έχουν δώσει ξεκάθαρες απαντήσεις, στις θεωρίες και τους μύθους.
Το Cnet επικοινώνησε με ογκολόγους για να μοιραστούν τη γνώση τους, με το κοινό.
Ας δούμε λοιπόν, τι ισχύει και τι όχι για τις συσκευές που έκαναν πολύ πιο απλή τη ζωή μας ως προς τον αιώνιο πονοκέφαλο των καθημερινών μας γευμάτων, ενώ ο χρόνος παρασκευής τους είναι περιορισμένος.
Τι ισχύει με τους φούρνους μικροκυμάτων και τον καρκίνο
Για να κατανοήσουμε την επικινδυνότητα των φούρνων μικροκυμάτων, πρέπει να αναφέρουμε πώς λειτουργούν. Ενεργοποιείται λοιπόν, ένα μάγνητρο, ένας σωλήνα κενού υψηλής ισχύος που μετατρέπει τα ηλεκτρικά και μαγνητικά ρεύματα σε μικροκύματα (ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία), με μήκος κύματος περίπου 12 εκατοστών.
Αυτά τα μήκη κύματος απορροφώνται από τα μόρια του νερού, αυξάνοντας τη μοριακή τους δραστηριότητα και θερμαίνοντας τα.
Εφόσον το φαγητό μας έχει υψηλή περιεκτικότητα σε νερό, μαγειρεύεται όταν τα μικροκύματα ανακλώνται από το εσωτερικό του φούρνου μικροκυμάτων και θερμαίνουν τα μόρια του νερού του.
Ο Δρ. Adeel Khan, ακαδημαϊκός αιματολόγος/ογκολόγος και επιδημιολόγος στο Ντάλας του Τέξας δήλωσε ότι «η ακτινοβολία μικροκυμάτων βρίσκεται σε πολύ διαφορετικό άκρο του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος από την υπεριώδη ακτινοβολία, την ακτινοβολία ακτίνων Χ και την ακτινοβολία γάμμα.
Βιολογικά, οι ακτίνες μικροκυμάτων θεωρούνται μη ιονίζουσες και επομένως δεν είναι ιδιαίτερα μεταλλαξιογόνες -που προκαλούν γενετικές μεταλλάξεις- ή καρκινογόνες».
Το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ αναφέρει στην ιστοσελίδα του ότι οι περισσότεροι τύποι μη ιονίζουσας ακτινοβολίας δεν έχουν βρεθεί να προκαλούν καρκίνο.
Επιπλέον, η πόρτα του φούρνου μικροκυμάτων σας είναι παράθυρο με επένδυση από πλέγμα και τα πλαϊνά θα πρέπει να αποτρέπουν σημαντικές διαρροές μικροκυμάτων.
«Έχουν διεξαχθεί πολυάριθμες επιδημιολογικές μελέτες που εξετάζουν τις σχέσεις μεταξύ της χρήσης φούρνου μικροκυμάτων και του καρκίνου και αυτές, σε γενικές γραμμές, δεν υποστηρίζουν αιτιώδη συνάφεια».
Είναι οι φούρνοι μικροκυμάτων ασφαλείς για τις εγκύους;
Το επόμενο ερώτημα είχε να κάνει με τη φήμη που αναφέρει πως οι έγκυες δεν πρέπει να στέκονται μπροστά σε φούρνους μικροκυμάτων ή γενικότερα, καλό είναι να τους αποφεύγουν εντελώς.
Όπως λέει ο ειδικός «είναι ασφαλείς για τις έγκυες και το έμβρυο προστατεύεται περαιτέρω από το περιβάλλον της μήτρας».
Υπάρχει όμως, ένα “αλλά”.
Πότε ο φούρνος μικροκυμάτων μπορεί να γίνει επικίνδυνος
Σύμφωνα με τους έχοντες γνώση, οι κατεστραμμένοι φούρνοι μικροκυμάτων, οι οποίοι μπορεί να έχουν διαρροή γίνονται επιβλαβείς για την υγεία μας.
Γενικά, είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι το κατά πόσο ένας φούρνος μικροκυμάτων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την υγεία μας εξαρτάται από
- την ισχύ εκπομπής του,
- την απόστασή μας από αυτόν και
- τον χρόνο έκθεσης, καθώς οι φούρνοι μικροκυμάτων μπορούν επίσης να θερμάνουν μόρια νερού στους ιστούς του σώματος.
Βέβαια,, η ενέργεια της συσκευής είναι πολύ χαμηλή για να νιώσουμε πραγματικά τη θερμότητα.
Ο Δρ. Gary Deng, ολιστικός ογκολόγος, διευθυντής προγράμματος ολιστικής ογκολογίας στο UCI Health τόνισε πως «γενικά είναι ασφαλείς, αλλά όχι απόλυτα ασφαλείς, καθώς μπορεί να έχουν διαρροή από τον φούρνο».
Καλό είναι να έχουμε πρόχειρη και την πληροφορία πως οι φούρνοι μικροκυμάτων που κυκλοφορούν, φέρουν τα πιστοποιητικά των αρμόδιων αρχών (πχ στις ΗΠΑ είναι ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων -FDA). Έτσι, πρέπει να έχουν δύο διαφορετικά συστήματα κλειδώματος που εμποδίζουν τη συσκευή να παράγει μικροκύματα τη στιγμή που ανοίγει η πόρτα.
Εφόσον ο φούρνος μικροκυμάτων σας λειτουργεί σε καλή κατάσταση, δεν θα πρέπει να διαρρέει ενέργεια μικροκυμάτων.
Μια ελαττωματική πόρτα ωστόσο, θα μπορούσε να προκαλέσει εκτεταμένη διαρροή ακτίνων μικροκυμάτων, η οποία θα μπορούσε να είναι θερμικά επιβλαβής.
Μπορούμε να είμαστε ασφαλείς, αν δεν στεκόμαστε ακριβώς μπροστά από τη συσκευή, όταν λειτουργεί. Η σύσταση αναφέρει απόσταση τουλάχιστον 30%.
Συμβουλές ασφαλείας για φούρνο μικροκυμάτων από γιατρούς
Οι προτάσεις που κάνουν οι ογκολόγοι για την ασφαλή χρήση μικροκυμάτων, αναφέρουν τα εξής:
1. Χρησιμοποιήστε ασφαλή δοχεία: αποφύγετε το μέταλλο, το αλουμινόχαρτο ή οτιδήποτε έχει μεταλλικό περίβλημα, καθώς αυτά μπορούν να προκαλέσουν πυρκαγιά.
2. Μην χρησιμοποιείτε φθηνά δοχεία από delivery: συχνά δεν είναι ασφαλή για φούρνο μικροκυμάτων, καθώς μπορούν να παραμορφώσουν ή να απελευθερώσουν χημικές ουσίες στο φαγητό σας.
3. Αερίστε σωστά τα τρόφιμα: αυτό θα επιτρέψει στον ατμό να διαφύγει και θα αποτρέψει εγκαύματα.
4. Προσέξτε τα υγρά υπερθέρμανσης: όταν ένα υγρό θερμαίνεται πάνω από το σημείο βρασμού του σε ένα λείο δοχείο, γίνεται ασταθές. Στη συνέχεια, όταν μετακινηθεί, τοποθετηθεί μέσα σε αυτό ένα αντικείμενο όπως ένα κουτάλι ή προστεθεί μια ουσία όπως ο στιγμιαίος καφές, το νερό μπορεί να βράσει γρήγορα και ακόμη και να φαίνεται ότι εκρήγνυται από το δοχείο του, προκαλώντας ενδεχομένως σοβαρά εγκαύματα.
5. Βεβαιωθείτε ότι η πόρτα του φούρνου μικροκυμάτων λειτουργεί σωστά: αυτό θα διασφαλίσει ότι η ακτινοβολία μικροκυμάτων δεν θα διαρρεύσει.
6. Ποτέ μην λειτουργείτε τον φούρνο μικροκυμάτων άδειο: το μαγείρεμα στον φούρνο μικροκυμάτων χωρίς τίποτα μέσα μπορεί να προκαλέσει ζημιά στο μάγνητρο του φούρνου μικροκυμάτων, καθώς δεν υπάρχει τίποτα που να απορροφά την ενέργεια, με αποτέλεσμα να αναπηδά προς τα πίσω και να καταστρέφει το ίδιο το μάγνητρο.
