Στο επίκεντρο του σκανδάλου βρίσκεται ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Κρίστιαν Σούινγκ, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2018 με στόχο να «αποκαταστήσει την αξιοπιστία» του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, βάζοντας, υποτίθεται, τέλος στα οικονομικά σκάνδαλα που έβαζαν την τράπεζα στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων.
Σε μία από τις μεγαλύτερες διαρροές τραπεζικών δεδομένων που έχουν καταγραφεί διεθνώς, περισσότερα από 15 εκατομμύρια εσωτερικά έγγραφα και ηλεκτρονικά μηνύματα της Deutsche Bank έρχονται στο φως, αποκαλύπτοντας ένα
εκτεταμένο δίκτυο αμφιλεγόμενων συναλλαγών, ύποπτων χρηματοροών και επιχειρηματικών σχέσεων με πρόσωπα που έχουν βρεθεί στο επίκεντρο σοβαρών υποθέσεων, τόσο οικονομικής, όσο και ποινικής φύσης.
Η διεθνής δημοσιογραφική έρευνα με την ονομασία «Inside Deutsche Bank», η οποία βασίζεται σε στοιχεία που διέρρευσαν πληροφοριοδότες, φέρνει στο προσκήνιο καταγγελίες για ελλιπείς ελέγχους κατά του ξεπλύματος χρήματος, συνεργασίες με Ρώσους ολιγάρχες, συναλλαγές με τον Τζέφρι Έπσταϊν, αλλά και πολυετείς οικονομικές σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με το γερμανικό περιοδικό Der Spiegel, που συμμετείχε στην έρευνα μαζί με περισσότερα από 50 διεθνή μέσα ενημέρωσης, το υλικό περιλαμβάνει πάνω από 9 εκατομμύρια emails, εμπιστευτικές αναφορές, παρουσιάσεις της διοίκησης, εσωτερικά σημειώματα και έγγραφα από τα τμήματα που είναι επιφορτισμένα με τον έλεγχο ύποπτων συναλλαγών και πελατών υψηλού κινδύνου.
Η έρευνα, η οποία συντονίστηκε από τον νοτιοαφρικανικό μη κερδοσκοπικό οργανισμό Barracuda Media, με τη συμμετοχή περίπου 200 δημοσιογράφων και την τεχνική υποστήριξη του Data and Research Center στο Βερολίνο, σκιαγραφεί μια εικόνα κατά την οποία η κερδοφορία της τράπεζας και η διατήρηση ισχυρών πελατών φέρονται σε αρκετές περιπτώσεις να υπερίσχυσαν των κανόνων συμμόρφωσης και των εσωτερικών προειδοποιήσεων.
Στο επίκεντρο του σκανδάλου βρίσκεται ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank, Κρίστιαν Σούινγκ, ο οποίος ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2018 με στόχο να «αποκαταστήσει την αξιοπιστία» του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος, βάζοντας, υποτίθεται, τέλος στα οικονομικά σκάνδαλα που «έγραφαν» στα πρωτοσέλιδα την τράπεζα.
Ωστόσο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, τα εσωτερικά έγγραφα καταγράφουν τις επανειλημμένες αρνητικές αντιδράσεις του απέναντι στις διαδικασίες ελέγχου πελατών και στις εισηγήσεις των αρμόδιων τμημάτων συμμόρφωσης.
Χαρακτηριστικό είναι ένα εσωτερικό μήνυμα του 2017, στο οποίο φέρεται να διαμαρτύρεται ότι οι αυστηροί έλεγχοι KYC (Know Your Customer), δηλαδή οι διαδικασίες επαλήθευσης της ταυτότητας και της οικονομικής δραστηριότητας των πελατών, επηρεάζουν αρνητικά τα έσοδα της τράπεζας.
Οι συναλλαγές με τον Τζέφρι Έπσταϊν και τα 580 εκατ. δολάρια
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για τη συνεργασία της Deutsche Bank με τον καταδικασμένο για σεξουαλικά εγκλήματα χρηματιστή, Τζέφρι Έπσταϊν, ο οποίος βρέθηκςε κατηγορούμενος για τη λειτουργία δικτύου σεξουαλικής εκμετάλλευσης ανήλικων κοριτσιών.
Παρά το ήδη γνωστό ποινικό παρελθόν του, η τράπεζα τον αποδέχθηκε ως πελάτη το 2013 και διατήρησε τη συνεργασία μαζί του για περίπου έξι χρόνια. Σύμφωνα με εσωτερική έκθεση του 2020, η Deutsche Bank διαχειρίστηκε ύποπτες συναλλαγές συνολικού ύψους περίπου 580 εκατ. δολαρίων που αφορούσαν τον ίδιο και το περιβάλλον του.

Τζέφρι Έπσταϊν
Η εκ των υστέρων εξέταση των συναλλαγών οδήγησε στον εντοπισμό 3.135 ύποπτων κινήσεων κεφαλαίων και στην υποβολή 21 αναφορών προς τις αρμόδιες αρχές. Μεταξύ άλλων, καταγράφηκαν πληρωμές προς γυναίκες, μεταφορές χρημάτων μέσω εταιρειών-βιτρίνων και συναλλαγές με πρόσωπα που ενδέχεται να συνδέονταν με τις παράνομες δραστηριότητές του.
Παρά τις ενδείξεις, η συνεργασία συνεχίστηκε για χρόνια. Η τράπεζα έκλεισε τους τελευταίους λογαριασμούς του Έπσταϊν μόλις τον Ιούλιο του 2019, τρεις ημέρες μετά τη σύλληψή του από το FBI. Αργότερα αναγνώρισε ότι η απόφαση να τον δεχθεί ως πελάτη ήταν λάθος, εκφράζοντας τη «λύπη της» για τη συγκεκριμένη επιχειρηματική σχέση.
Τα δισεκατομμύρια του Τραμπ και η υπόθεση των φορολογικών δηλώσεων
Σημαντικό μέρος των αποκαλύψεων αφορά και τη μακρόχρονη συνεργασία της Deutsche Bank με τον Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η τράπεζα αποτέλεσε για δεκαετίες έναν από τους βασικούς χρηματοδότες των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων, ακόμη και σε περιόδους κατά τις οποίες άλλα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα απέφευγαν να συνεργαστούν μαζί του, λόγω των οικονομικών προβλημάτων του.
Σύμφωνα με τα έγγραφα, η Deutsche Bank χορήγησε στον Τραμπ και σε εταιρείες που συνδέονταν με αυτόν δάνεια συνολικού ύψους τουλάχιστον 2,5 δισ. δολαρίων, συμπεριλαμβανομένων χρηματοδοτήσεων για ακίνητα, ξενοδοχεία και άλλες επιχειρηματικές επενδύσεις.
Η εκλογή του στην προεδρία των ΗΠΑ το 2016 προκάλεσε, ωστόσο, προβληματισμό στο εσωτερικό της τράπεζας. Σε εσωτερικό σημείωμα αναφερόταν ότι ο Τραμπ εξακολουθούσε να οφείλει περίπου 331 εκατ. δολάρια, ενώ η διοίκηση εξέταζε εάν η συνέχιση της χρηματοδότησής του θα μπορούσε να προκαλέσει κινδύνους για τη φήμη της Deutsche Bank.
Παράλληλα, τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι η τράπεζα ξεκίνησε το 2017 εσωτερική έρευνα με την κωδική ονομασία «Project Broadway», προκειμένου να εξετάσει τις οικονομικές διασυνδέσεις του Τραμπ και του περιβάλλοντός του, με αποτέλεσμα να εξεταστούν περίπου 800 πρόσωπα και εταιρείες.
Η Deutsche Bank υπέβαλε τουλάχιστον 59 αναφορές για ύποπτες συναλλαγές στις αμερικανικές εποπτικές αρχές, ωστόσο σε αρκετές περιπτώσεις δεν διευκρινίστηκε ότι οι εμπλεκόμενες επιχειρήσεις ανήκαν στον ίδιο τον Τραμπ.
Τα έγγραφα αναφέρονται επίσης σε περιστατικό κατά το οποίο φορολογικά στοιχεία του Αμερικανού προέδρου εστάλησαν κατά λάθος σε λάθος παραλήπτη, χωρίς εκείνος να ενημερωθεί εγκαίρως.
Οι σχέσεις με Ρώσους ολιγάρχες και το περιβάλλον Πούτιν
Ένα ακόμη σκέλος της διαρροής, αφορά τις δραστηριότητες της Deutsche Bank στη Ρωσία και τις επιχειρηματικές της σχέσεις με ολιγάρχες που φέρονται να συνδέονται με το Κρεμλίνο.
Εσωτερική έρευνα του 2020, με την κωδική ονομασία «Project Oak», είχε καταγράψει ύποπτες χρηματοοικονομικές κινήσεις μέσω ρωσικών τραπεζών και εταιρειών-βιτρίνων σε φορολογικούς παραδείσους, όπως οι Βρετανικές Παρθένοι Νήσοι, το Μπελίζ και η Κύπρος.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, μέσω αυτών των διαδρομών ενδέχεται να μεταφέρονταν κεφάλαια για πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του Βλαντίμιρ Πούτιν. Στα έγγραφα εμφανίζονται, μεταξύ άλλων, οι Ρομάν Αμπράμοβιτς, Αλεξέι Μορντάσοφ και Αλισέρ Ουσμάνοφ, καθώς και εταιρείες που συνδέονται με τα επιχειρηματικά τους συμφέροντα.
Παρά τις εσωτερικές προειδοποιήσεις για τους κινδύνους, η τράπεζα φέρεται να επιδίωξε την περαιτέρω ανάπτυξη των δραστηριοτήτων της στη ρωσική αγορά. Σε στρατηγικό σχέδιο του Δεκεμβρίου 2020, οι τραπεζικοί αναλυτές εκτιμούσαν ότι υπήρχαν σημαντικές ευκαιρίες διαχείρισης ιδιωτικών περιουσιών στη Ρωσία, με στόχο την προσέλκυση ορισμένων από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της χώρας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της διαρροής, στα τέλη του 2020 η Deutsche Bank διατηρούσε επιχειρηματικές σχέσεις με τουλάχιστον 46 Ρώσους ολιγάρχες.
Η έρευνα υπογραμμίζει ότι οι οικονομικές σχέσεις συνεχίστηκαν και μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, καθώς είχε ήδη αναπτύξει ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργασιών στη Ρωσία.
Από μεριάς της, η Deutsche Bank υποστήριξε ότι είχε ήδη περιορίσει σημαντικά την παρουσία της στη ρωσική αγορά από το 2014 και ότι οι μεταγενέστερες συναλλαγές πραγματοποιούνταν επιλεκτικά και υπό αυστηρούς ελέγχους.
Ύποπτα δίκτυα ξεπλύματος και ανεπαρκείς έλεγχοι
Πέρα από τις σχέσεις με συγκεκριμένα πρόσωπα, η διαρροή αποκαλύπτει σοβαρές «αδυναμίες» στους μηχανισμούς εντοπισμού και αντιμετώπισης της τράπεζας, για δραστηριότητες πελατών της που «μαρτυρούν» ξέπλυμα μαύρου χρήματος.
Χαρακτηριστική είναι υπόθεση που εντοπίστηκε το 2020, όταν εργαζόμενος της τράπεζας αποκάλυψε στοιχεία για ύποπτο δίκτυο διακίνησης κεφαλαίων, μέσω του οποίου φέρεται να είχαν ήδη μεταφερθεί εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Παρότι τα συστήματα ελέγχου είχαν καταγράψει επιμέρους προβληματικές συναλλαγές, δεν είχαν καταφέρει να τις συνδέσουν και να εντοπίσουν εγκαίρως το ευρύτερο δίκτυο.
Η τράπεζα φέρεται να αναγνώρισε το συνολικό μοτίβο τρία χρόνια αργότερα. Σε σχετικό εσωτερικό σημείωμα, αρμόδιο στέλεχος σχολίασε πως «τα συστήματά μας απλώς δεν το εντόπισαν».
Σε άλλη περίπτωση, η Deutsche Bank επεξεργάστηκε χιλιάδες ύποπτες συναλλαγές που συνδέονταν με την Κολομβία, χωρίς να υποβάλει τις προβλεπόμενες αναφορές για ενδεχόμενο ξέπλυμα χρήματος στις γερμανικές αρχές.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα της γερμανικής εφημερίδας, τα έγγραφα αποκαλύπτουν, επίσης, επιχειρηματικές σχέσεις με καταδικασμένους εγκληματίες και πρόσωπα που είχαν χαρακτηριστεί «υψηλού κινδύνου», αλλά και περιπτώσεις στις οποίες εσωτερικές προειδοποιήσεις για ύποπτες δραστηριότητες δεν οδήγησαν σε ουσιαστική διακοπή των συνεργασιών.
Τι απαντά η Deutsche Bank
Ύστερα από την δημοσίευση της έρευνας, η Deutsche Bank εξέδωσε σήμερα ανακοίνωση στην οποία υποστηρίζει ότι τα περισσότερα περιστατικά που περιγράφονται αφορούν παλαιότερες περιόδους λειτουργίας της τράπεζας, και ότι σε πολλές περιπτώσεις τα προβλήματα έχουν ήδη αντιμετωπιστεί, σε συνεργασία με τις αρμόδιες εποπτικές και δικαστικές αρχές.
Επισημαίνει, παράλληλα, ότι την περίοδο 2019-2025 επένδυσε περίπου 7 δισ. ευρώ στην αναβάθμιση των συστημάτων ελέγχου και διαχείρισης κινδύνων, ενώ αύξησε σχεδόν κατά 50% το προσωπικό των αντίστοιχων τμημάτων.
Σε σχετική δήλωσή της, η τράπεζα υποστηρίζει ότι έχει προχωρήσει σε βαθιές αλλαγές στην εταιρική της λειτουργία και ότι σήμερα αποτελεί ένα «διαφορετικό» χρηματοπιστωτικό ίδρυμα, με ενισχυμένες διαδικασίες ελέγχου και αυστηρότερη εποπτεία των επιχειρηματικών δραστηριοτήτων του.











