Έλενα Ζήσου
Νέο κύμα ενεργειακής ακρίβειας απειλεί νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς η χονδρεμπορική τιμή του ρεύματος στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 42% τις πρώτες 12 ημέρες του Νοεμβρίου, φτάνοντας κατά μέσο όρο τα 279 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Στις 9 Νοεμβρίου καταγράφηκε κορύφωση στα 349 ευρώ, ενώ τις βραδινές ώρες οι τιμές ξεπέρασαν ακόμη και τα 540 ευρώ, με την περιορισμένη παραγωγή από ΑΠΕ και το ακριβό φυσικό αέριο να εντείνουν τις πιέσεις.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος στις 9 Νοεμβρίου, όταν η μέση τιμή άγγιξε τα 349 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πλησιάζοντας τις υψηλές τιμές που είχαν καταγραφεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2022. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η επιβάρυνση στις βραδινές ώρες, καθώς το κόστος ξεπέρασε τα 540 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Η ανοδική πορεία δεν περιορίζεται στην Ελλάδα. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές αγορές οι τιμές κινούνται κοντά στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα, ενισχύοντας το ενεργειακό κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις.
Γιατί εκτοξεύονται οι τιμές – Η μειωμένη παραγωγή από ΑΠΕ
Ένας από τους βασικούς παράγοντες πίσω από τις ανατιμήσεις είναι η υποχώρηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από αιολικά και φωτοβολταϊκά πάρκα, εξαιτίας των καιρικών συνθηκών. Όταν η συνεισφορά των ΑΠΕ περιορίζεται, το σύστημα στρέφεται περισσότερο στις μονάδες φυσικού αερίου, οι οποίες έχουν υψηλότερο κόστος λειτουργίας.
Ενδεικτική είναι η εικόνα της 9ης Νοεμβρίου: το φυσικό αέριο αντιστοιχούσε στο 60,73% της εγχώριας ηλεκτροπαραγωγής, ενώ το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών είχε περιοριστεί στο 24,23%.
Συναγερμός για τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη
Την ίδια ώρα, προβληματισμό προκαλεί η χαμηλή στάθμη των αποθεμάτων φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αποθήκες, καθώς οι ανάγκες για θέρμανση και ηλεκτροπαραγωγή αυξάνονται όσο προχωρά ο χειμώνας.
Το ενδεχόμενο επιδείνωσης περιγράφεται σε δυσμενές σενάριο του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας. Ειδικότερα, εάν ο χειμώνας αποδειχθεί ιδιαίτερα ψυχρός και παράλληλα υπάρξουν προβλήματα στην προμήθεια υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), η πληρότητα των ευρωπαϊκών αποθηκών θα μπορούσε να υποχωρήσει κάτω από το 10% έως τον Μάρτιο του 2027.
Μια τέτοια εξέλιξη θα ενίσχυε περαιτέρω την αβεβαιότητα στην ενεργειακή αγορά, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος έχουν ήδη πάρει την ανηφόρα.
Πηγή: dnews.gr
Λογαριασμοί ρεύματος χωρίς έλεος: 78% των Ελλήνων βλέπει την αγοραστική του δύναμη να καταρρέει
Μαρία-Ειρήνη Δημουλά
Η ενεργειακή ακρίβεια συνεχίζει να στραγγαλίζει τα ελληνικά νοικοκυριά, με τους πολίτες να βρίσκονται αντιμέτωποι με μια καθημερινότητα στην οποία ακόμη και η εξόφληση ενός λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος μετατρέπεται σε οικονομικό άθλο. Τα στοιχεία της τελευταίας έρευνας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων αποτυπώνουν με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το μέγεθος της πίεσης, αλλά και τη μεγάλη απόσταση που χωρίζει την Ελλάδα από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Το 33% των Ελλήνων δηλώνει ότι, εξαιτίας των αυξήσεων στην ενέργεια, αναγκάστηκε να δανειστεί χρήματα, να αναζητήσει οικονομική βοήθεια ή να καθυστερήσει την πληρωμή λογαριασμού ηλεκτρικού ρεύματος. Το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μόλις 16%. Με άλλα λόγια, η Ελλάδα καταγράφει υπερδιπλάσια επιβάρυνση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και βρίσκεται στην πρώτη θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών.
Πρόκειται για μια ιδιαίτερα αποκαλυπτική εικόνα της οικονομικής πραγματικότητας που βιώνουν χιλιάδες οικογένειες. Την ώρα που η κυβέρνηση επιμένει να παρουσιάζει μια εικόνα οικονομικής σταθερότητας και βελτίωσης των εισοδημάτων, οι πολίτες μετρούν ευρώ και λεπτά για να καλύψουν τις βασικές τους ανάγκες. Το ηλεκτρικό ρεύμα, αντί να αποτελεί μια αυτονόητη παροχή, έχει μετατραπεί για μεγάλο μέρος της κοινωνίας σε μόνιμη πηγή ανασφάλειας.
Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι το 78% των Ελλήνων δηλώνει πως οι αυξήσεις στην ενέργεια περιόρισαν σημαντικά την αγοραστική του δύναμη κατά τους τελευταίους δώδεκα μήνες, έναντι 60% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μάλιστα, το 32% αναφέρει ότι επηρεάστηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην ΕΕ είναι 20%.
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο σκληρή όταν εξετάσει κανείς τις θυσίες στις οποίες αναγκάζονται να προχωρήσουν τα νοικοκυριά. Το 52% των Ελλήνων δηλώνει ότι περιόρισε τις δαπάνες για τρόφιμα ή υπηρεσίες υγείας, προκειμένου να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις. Στην υπόλοιπη Ευρωπαϊκή Ένωση το ποσοστό είναι 38%. Παράλληλα, το 41% αναγκάστηκε να περιορίσει τη θέρμανση στο σπίτι του, έναντι 34% στην ΕΕ.
Η εικόνα είναι αποκαρδιωτική: οικογένειες που κόβουν από το φαγητό, αναβάλλουν ανάγκες υγείας και περιορίζουν τη θέρμανση, προκειμένου να πληρώσουν τους λογαριασμούς. Αυτή είναι η πραγματικότητα πίσω από τους πανηγυρισμούς για την οικονομία και τα κυβερνητικά αφηγήματα περί ανάπτυξης. Όταν περισσότεροι από τους μισούς πολίτες αναγκάζονται να περικόπτουν ακόμη και βασικές ανάγκες, οι αριθμοί της ανάπτυξης ελάχιστη παρηγοριά προσφέρουν.
Και σαν να μην έφτανε η ήδη ασφυκτική κατάσταση, η χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας καταγράφει νέα εκρηκτική άνοδο. Για σήμερα, Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας εκτοξεύεται στα 349,98 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας αύξηση 67,6% σε σχέση με την προηγούμενη ημέρα, όταν βρισκόταν στα 208,82 ευρώ. Πρόκειται για την υψηλότερη ημερήσια μέση τιμή από την αρχή του 2026. Η μέγιστη τιμή μέσα στην ημέρα φτάνει μάλιστα τα 547,74 ευρώ/MWh, ενώ η ελάχιστη διαμορφώνεται στα 219,89 ευρώ/MWh.
Η νέα ανατίμηση δεν αφορά μόνο την ελληνική αγορά, καθώς σημαντικές αυξήσεις καταγράφονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί το γεγονός ότι η ελληνική κοινωνία ξεκινά ήδη από μια εξαιρετικά επιβαρυμένη θέση, με τα νοικοκυριά να έχουν εξαντλήσει σε μεγάλο βαθμό τις οικονομικές τους αντοχές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η σύνθεση της ηλεκτροπαραγωγής, καθώς το φυσικό αέριο καλύπτει το 60,73% της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές συμμετέχουν με 24,23%. Ο λιγνίτης αντιστοιχεί στο 5,82%, τα μεγάλα υδροηλεκτρικά στο 5,28% και οι εισαγωγές στο 2,43%. Η αποθήκευση ενέργειας παραμένει περιορισμένη, με συμμετοχή μόλις 1,01%.
Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα δυσμενής, καθώς οι ανάγκες για θέρμανση αυξάνονται και οι καταναλωτές καλούνται να αντιμετωπίσουν νέες πιέσεις. Βεβαίως, η άνοδος της χονδρεμπορικής τιμής δεν μεταφέρεται αυτομάτως και στο ίδιο ύψος στους τελικούς λογαριασμούς, αποτελεί όμως έναν ακόμη παράγοντα ανησυχίας για την πορεία των τιμολογίων.
Το πολιτικό ερώτημα παραμένει αμείλικτο: μέχρι πότε οι πολίτες θα καλούνται να πληρώνουν το κόστος μιας ενεργειακής αγοράς που παράγει συνεχείς ανατιμήσεις, ενώ η κυβερνητική πολιτική αδυνατεί να διασφαλίσει ουσιαστική προστασία για τα νοικοκυριά; Γιατί όταν τρεις στους δέκα Έλληνες αναγκάζονται να δανειστούν ή να αφήσουν απλήρωτο το ρεύμα και περισσότεροι από τους μισούς κόβουν από τρόφιμα και υγεία, δεν μιλάμε απλώς για ακρίβεια. Μιλάμε για μια κοινωνία που πιέζεται οικονομικά μέχρι τα όρια της αντοχής της.
