Η Ιστορία, ποτέ δεν αποτέλεσε το… «φόρτε» της ελληνικής Δεξιάς. Και πώς να συμβεί κάτι τέτοιο, όταν στον ρουν της, έχουν γραφτεί κατάμαυρες, σκοτεινές σελίδες, στις οποίες πρωταγωνιστές είναι οι πολιτικοί της πρόγονοι οι οποίοι διαδραμάτισαν αρνητικό – όσο όμως και πολλές φορές, καταστροφικό ρόλο – για την Ελλάδα. «Για την πατρίδα», όπως συνηθίζουν να αποκαλούν την δύσμοιρη χώρα μας, παριστάνοντας τους δήθεν «νόμιμους ιδιοκτήτες» του τόπου.
Και πως να νιώσουν άλλωστε άνετα οι σύγχρονοι πολιτικοί τους επίγονοι, όταν μία συζήτηση πηγαίνει για παράδειγμα στο έπος της Εθνικής Αντίστασης, στο ΕΑΜ ή στον ΕΛΑΣ; Πώς να νιώσουν καλά όταν η κουβέντα πάει στους δωσίλογους και στον ρόλο που διαδραμάτισαν ως στενοί συνεργάτες των ναζί κατακτητών. Συγχρόνως, είναι απολύτως φυσιολογικό να αισθάνονται άβολα – τουλάχιστον όσοι διατηρούν έστω και την ελάχιστη τσίπα απέναντι στην Ιστορία – και για το μετεμφυλιακό Κράτος. Ένα Κράτος το οποίο οικοδομήθηκε ακριβώς επάνω στην ατιμωρησία των τελευταίων, στα τσακισμένα κορμιά ανθρώπων που εξορίστηκαν και βασανίστηκαν, αλλά και στην συστηματική προσπάθεια που καταβλήθηκε έκτοτε, για τον εκμαυλισμό και την λοβοτομή της συλλογικής μνήμης.
Πώς να μιλήσουν για τα ξερονήσια και τα φρονηματικά πιστοποιητικά; Για τις εκτελέσεις κομμουνιστών, όπως του Μπελογιάννη ή για την δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη από το τρίκυκλο και τους Γκοτζαμάνηδες του δεξιού παρακράτους;
Μιλάμε ακριβώς για τους ίδιους ανθρώπους που ακόμη κι εν έτη 2026, ίδρωσαν και μόνο στη θέα του γενναίου, γεμάτου αξιοπρέπεια, καθαρού βλέμματος των εκτελεσθέντων αγωνιστών κομμουνιστών στην Καισαριανή. Όπως αυτό, ήρθε στο σύγχρονο «εδώ» αλλά και στο «τώρα» μας, μέσα από τις φωτογραφίες-ντοκουμέντα που πρόσφατα, τον περασμένο Φλεβάρη, ήρθαν στο φως της δημοσιότητας.
Πώς να περιμένει λοιπόν κάποιος από τους σύγχρονους πολιτικούς εκπροσώπους-εκφραστές του συγκεκριμένου πολιτικού χώρου να μιλήσουν, δίχως μισόλογα, για την εξέγερση και τους νεκρούς, τους δολοφονημένους του Πολυτεχνείου από τη Χούντα των Συνταγματαρχών;
Ωστόσο, «έχουμε δημοκρατία και καθένας μπορεί να εκφράζει ελεύθερα τις απόψεις του», όπως θα έλεγε και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης. Ο οποίος χθες – όταν ρωτήθηκε σχετικά – δήλωσε μεν πως «το Πολυτεχνείο είναι σύμβολο της Δημοκρατίας και τιμούμε τη θυσία κάθε πολίτη, ανεξαρτήτως του πολιτικού χώρου που ανήκει, ο οποίος αγωνίστηκε για να αποκατασταθεί η Δημοκρατία στη χώρα». Αλλά ακολούθως δεν παρέλειψε να καλύψει τον κάτοχο αφιέρωσης και αυτογράφου από τον χουντικό Παττακό, αντιπρόεδρο της ΝΔ και υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη.
Ο οποίος Γεωργιάδης νωρίτερα, για ακόμη μια χρονιά και για ακόμη μια φορά, πολιτικά ζοριζόταν με την επέτειο της εξέγερσης. «Προφανώς και έγινε το Πολυτεχνείο και οδήγησε στην πτώση του δικτάτορα Παπαδόπουλου και στην άνοδο του δικτάτορα Ιωαννίδη», δήλωσε σαν να έκανε… χάρη στην ιστορική παραδοχή, ενώ αναφορικά με τους νεκρούς της εξέγερσης, τόνισε πως «παραμένω πιστός στο πόρισμα Τσεβά που βγήκε επί υπουργίας Ε. Αβέρωφ», προσθέτοντας επιπλέον: «Πάρτε το και διαβάστε το να σας λυθούν οι ιστορικές απορίες».
Το πρόβλημα όμως εδώ δεν είναι μόνο το μισό «επιχείρημα» Γεωργιάδη, αλλά το γεγονός πως επιλέγει να το ανασύρει ωσάν να μην έχει υπάρξει έκτοτε ιστορική έρευνα για το θέμα.
Ο εισαγγελέας Δημήτρης Τσεβάς, στο πόρισμά του της 14ης Οκτωβρίου 1974, δεν κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν υπήρξαν νεκροί κατά την εξέγερση του Πολυτεχνείου. Αντιθέτως, κατέγραψε 18 επώνυμους νεκρούς, εκ των οποίων 15 είχαν ανακοινωθεί επισήμως και τρεις επιπλέον, επιβεβαιώθηκαν από την έρευνά του. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε ακόμη 16 ανώνυμες περιπτώσεις θανάτων, οι οποίες προέκυπταν, κατά την εκτίμησή του, «βασίμως από τα διαθέσιμα στοιχεία». Στο ίδιο πόρισμα – και για την Ιστορία – καταγράφηκαν επίσης 1.103 τραυματισμοί πολιτών.
Έκτοτε, η ενδελεχής έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη, η οποία ξεκίνησε στα μέσα του 2002 από το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ), με τίτλο «Τεκμηριώνοντας τα γεγονότα του Νοεμβρίου 1973», συνέβαλε καθοριστικά στη συστηματική και επιστημονικά ιστορική τεκμηρίωση αναφορικά με τον ακριβή αριθμό των θυμάτων. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα αποτελέσματα της έρευνας, έχουν καταγραφεί 24 πλήρως τεκμηριωμένες περιπτώσεις νεκρών. Παράλληλα, η έρευνα διατήρησε ξεχωριστό κατάλογο 16 ανώνυμων περιπτώσεων που είχαν χαρακτηριστεί ως «βασίμως προκύπτουσες» στο πόρισμα Τσεβά. Στην καταγραφή του Καλλιβρετάκη, αναφέρονται επιπλέον, 30 επώνυμες περιπτώσεις που δεν είχαν καταστεί δυνατό να τεκμηριωθούν.
Ας ξεκαθαρίσουμε, όμως και κάτι ακόμη – ίσως το πιο σημαντικό.
Οι νεκροί δεν είναι απαραίτητο να εντοπίζονται πίσω από την πύλη του Πολυτεχνείου για να θεωρηθούν θύματα της χουντικής δολοφονικής δοκαταστολής από τους κάθε λογής Γεωργιάδηδες. Συγχρόνως, ούτε οι κουτοπόνηρες αλά Άδωνι, «στενές» διατυπώσεις-αφηγήσεις της Ιστορίας μπορούν να εξαφανίσουν τους ανθρώπους που χάθηκαν, αλλά και τις ευθύνες του χουντικού κτήνους που τους κατασπάραξε εκείνες τις ημέρες.
Δεν είναι ωστόσο η πρώτη φορά που ο Άδωνις Γεωργιάδης επιχειρεί να κάνει αυτή τη συζήτηση επάνω στη συγκεκριμένη, ιστορικά παρελκυστική βάση. Στις 17 Νοεμβρίου 2009, όταν ακόμη βρισκόταν στον ΛΑ.Ο.Σ είχε δηλώσει τηλεοπτικά πως «δεν υπήρξε ούτε ένας νεκρός στο Πολυτεχνείο, ούτε ένας!», χαρακτηρίζοντας μάλιστα την εξέγερση «ιδρυτικό πολιτικό μύθο της ιδεολογικής κυριαρχίας της Αριστεράς». Μια τοποθέτηση που – όσο κι αν θα το επιθυμούσε – δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τη σημερινή του πολιτική παρουσία. Γιατί; Μα, γιατί ο άνθρωπος που τότε αμφισβητούσε ευθέως τους νεκρούς του Πολυτεχνείου, δηλαδή την ιστορική πραγματικότητα, σήμερα είναι αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και υπουργός της κυβέρνησης Μητσοτάκη.
Υπάρχουν όμως κι άλλοι στο «δεξιοχώρι» με ανάλογες αντιλήψεις. Ενδεικτικά μόνο να σημειώσουμε και να θυμηθούμε πως το 2014, η Έλλη Παπαγγελή, τότε στέλεχος της ΟΝΝΕΔ και κινούμενη εκείνη την εποχή στο χώρο της Νέας Δημοκρατίας, σε ανάρτησή της έκανε λόγο για «θρύλους, ρητορικές υπερβολές και ασύστολα ψεύδη» γύρω από τα γεγονότα του Νοεμβρίου του 1973. Ενώ κι ο Άγγελος Συρίγος, λίγα χρόνια αργότερα, ως υφυπουργός Παιδείας, τον Ιούλιο του 2022 έκανε λόγο για «πολιτική μυθολογία», υποβαθμίζοντας την ιστορική σημασία της αντιδικτατορικής εξέγερσης.
Σαφώς και δεν πρόκειται για ταυτόσημες δηλώσεις ούτε για την ίδια μορφή αμφισβήτησης των γεγονότων. Πρόκειται, ωστόσο, για την ευρύτερη πολιτική «κουλτούρα» που διαπερνά τον χώρο της ελληνικής Δεξιάς που διαχρονικά δυσφορεί για τη συλλογική μνήμη όταν αυτή δεν εξυπηρετεί τα αφηγήματά της.
Μπορεί όμως κανείς να περιμένει κάτι καλύτερο; Τον Μάιο του 2018, ο επί επταετία σήμερα πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας εκείνη την εποχή στον ΣΚΑΪ ως αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, είχε αναρωτηθεί(!) τί ενδιαφέρει έναν 17χρονο που ψηφίζει για πρώτη φορά, το τί συνέβη στη Θεσσαλονίκη το 1963, αναφερόμενος στη δολοφονία του βουλευτή της ΕΔΑ, Γρηγόρη Λαμπράκη.
Αναρωτιόταν λές και η δολοφονία ενός νόμιμα εκλεγμένου εκπροσώπου του ελληνικού λαού από το παρακράτος της Δεξιάς, ήταν πλέον μια… παλιά, ξεχασμένη ιστορία, δίχως ιδιαίτερη – ή απολύτως καμία – σημασία ή αξία για τις νεότερες γενιές.
Το ιστορικό παρελθόν, βεβαίως, δεν αλλάζει, όσο κι αν θα το ποθούσαν ο σύγχρονος «κυβερνήτης» μας και οι συν αυτώ. Εκείνο που αλλάζει όμως ή τουλάχιστον επιχειρείται να αλλάξει, είναι ο… κοπτοραπτικός, επιλεκτικός τρόπος με τον οποίο επιλέγουν να το προσεγγίζουν.
Μέχρι να το κάνουν έντιμα λοιπόν, η λεγόμενη «εθνική συμφιλίωση», που ευτυχώς έχει επιτευχθεί σε μεγάλο βαθμό, θα έχει ακόμη «κενά». «Κενά» που θα καλυφθούν και κυρίως θα κλείσουν ανοιχτές πληγές, μόνο όταν η εγχώρια Δεξιά αποφασίσει να κάνει τη δική της «συμφιλίωση». Όχι με τους πολιτικούς της αντιπάλους, αλλά με την ίδια της την Ιστορία.











