Έρχεται χειμώνας με ακριβά καύσιμα και ακριβό χρήμα, με τον Ευρωπαίο επίτροπο Ενέργειας να μιλά για κρίση εφοδιασμού και να ζητά μέτρα για μείωση της ζήτησης! • Σε απόγνωση τα νοικοκυριά • «Ασφαιρα» μέτρα ανακοινώνει αύριο η κυβέρνηση

«Πάγωσε» την Ευρώπη πριν έρθει ο χειμώνας η χθεσινή σύσταση του Ευρωπαίου επίτροπου Ενέργειας προς τους υπουργούς Ενέργειας των κρατών-μελών να εξετάσουν μέτρα που θα μειώσουν τη ζήτηση καυσίμων! Η σύσταση, που μεταφράζεται καταφανώς στο «πιέστε την κατανάλωση ώστε να μειωθεί», προδίδει τον πανικό που επικρατεί στις Βρυξέλλες για τον ορατό πλέον κίνδυνο ενός χειμώνα με μεγάλες ελλείψεις, που θα φέρει δελτίο, διακοπές ρεύματος και περιορισμούς στις μετακινήσεις. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, με την Ακρα Δεξιά να καραδοκεί και να «πολιορκεί» τις ευρωπαϊκές καγκελαρίες, απειλείται σαφώς κοινωνική και πολιτική αναστάτωση που θα είναι πολύ δύσκολο να διαχειριστούν και να «αφομοιώσουν» οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

Μια χθεσινή επίσης εξέλιξη στις αγορές ενέτεινε αυτούς τους φόβους. Συγκεκριμένα οι τιμές του αμερικανικού αργού και του brent (που τροφοδοτεί τις διεθνείς αγορές) «άνοιξε» ξαφνικά, υποδηλώνοντας ότι οι αγορές πείθονται ότι ο Τραμπ είναι «καθ’ οδόν» για να υλοποιήσει την απειλή του ότι θα αναστείλει τις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ για να αποσυμπιέσει τις τιμές των καυσίμων στο εσωτερικό.

Ολα αυτά στριμώχνουν εξαιρετικά την Ευρώπη και ακόμη περισσότερο την ελληνική κυβέρνηση.

Και αύξηση επιτοκίων

Οι συνθήκες εφιαλτικού κλοιού πιέσεων που διαμορφώνονται στις αγορές καυσίμων ενεργοποιούν αρνητικές συνέπειες σε όλα τα επίπεδα. Η αύξηση του πληθωρισμού προεξοφλείται, αλλά πίσω από τον επίσημο Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, το «θεριό» της ακρίβειας, που στην πράξη είναι αρκετά υψηλότερη από τον πληθωρισμό, γλεντάει. Καθώς η κρίση έχει περάσει στα προϊόντα διύλισης, η Ευρώπη αναμένει το «βαθύ» φθινόπωρο και τον χειμώνα με αισθήματα φόβου, ενώ από τα αρμόδια όργανα της Ε.Ε. δεν εκπέμπεται κανένα ελπιδοφόρο «σήμα» για μέτρα στήριξης των καταναλωτών και ιδιαίτερα των λαϊκών νοικοκυριών αλλά και των τομέων της βιομηχανίας που επιβαρύνονται ιδιαίτερα.

Στο «φόντο» της ενεργειακής κρίσης ο πληθωρισμός αποκτά «ρυθμό» και στις δύο όχθες του Ατλαντικού, ιδιαίτερα όμως στην Ευρώπη όπου προεξοφλείται ήδη, ως απάντηση, νέα αύξηση των επιτοκίων του ευρώ στη συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τον Οκτώβριο. Οι εξελίξεις προδιαγράφουν σαφώς έναν «βαρύ» χειμώνα ενεργειακής αλλά και συνολικότερης ακρίβειας συνδυασμένης με ακριβό χρήμα.

Ψυχρολουσία από Ε.Ε.

Χθες αποκαλύφθηκε το περιεχόμενο επιστολής του Ευρωπαίου επίτροπου Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, προς τους υπουργούς Ενέργειας των χωρών-μελών, μέσω της οποίας προειδοποίησε ότι το μπλοκ αντιμετωπίζει κρίση τιμών που συνδέεται με κρίση εφοδιασμού, καλώντας τις χώρες να εξετάσουν μέτρα για μείωση της ζήτησης! Η επιστολή αυτή διέλυσε τις τελευταίες ελπίδες ότι η Ε.Ε. ανέμενε τις εξελίξεις ώστε να πάρει μέτρα την «κατάλληλη στιγμή». Εντελώς αντίθετα με αυτή την ελπίδα το εκ Βρυξελλών «σήμα» συνιστά ψυχρολουσία: όχι μόνο κάθε χώρα-μέλος αφήνεται στο έλεος των δημοσιονομικών της δυνατοτήτων («κάντε ό,τι μπορείτε μόνοι σας»), αλλά, ακόμη χειρότερα, συνιστάται… λιτότητα στην κατανάλωση καυσίμων!

Η Ε.Ε. επιλέγει τη στρατηγική «καταστροφής της ζήτησης», δηλαδή να αφήσει τις πιέσεις πάνω στους καταναλωτές και τη βιομηχανία να τους εξαναγκάσουν να μειώσουν την κατανάλωση!

Ακόμη χειρότερα, τον Οκτώβριο θα ακολουθήσει νέα αύξηση των επιτοκίων του ευρώ, που θα κάνει το πρόβλημα του ακριβού χρήματος ακόμη εντονότερο για τα νοικοκυριά και την οικονομία, ενώ η γενικότερη ακρίβεια υπονομεύει συνολικά την κατανάλωση και δημιουργεί τον κίνδυνο για μεν την Ευρώπη ύφεσης, για δε την Ελλάδα επιβράδυνσης.

Φόρος επί φόρου

Η Ελλάδα έχει από τις πιο υψηλές καυσίμων στην Ε.Ε. όντας στην 5η θέση από την κορυφή. Εχει ταυτόχρονα, πράγμα που εξηγεί αυτή την… επίδοση, από τους υψηλότερους φόρους στα καύσιμα. Απέφυγε, τέλος, να πάρει μέτρα για τη μείωση του φορολογικού βάρους στα καύσιμα, αρκούμενη σε επιδοτήσεις στην αντλία, δηλαδή στην τελική τιμή, για τη βενζίνη και το ντίζελ.

Ο βασικός λόγος της πεισματικής επιμονής σε αυτή την πολιτική είναι ότι έτσι μένει άθικτος ο μηχανισμός των υψηλών εσόδων από τον ΦΠΑ καυσίμων: επιδοτώντας στην αντλία κρατάει ψηλά τις τιμές και «ρεφάρει» με τα αυξημένα έσοδα από ΦΠΑ τις απώλειες από τα έσοδα από τον ΕΦΚ λόγω μείωσης της ζήτησης. Αυτός είναι ο βασικός λόγος που αρνείται πεισματικά να μειώσει τον ΕΦΚ: επειδή ο ΦΠΑ μπαίνει πάνω στην τιμή που διαμορφώνεται αφού πρώτα εφαρμοστεί ο ΕΦΚ, αν μειώσει τον ΕΦΚ, θα μειωθεί και ο ΦΠΑ – και η τελική τιμή στην αντλία φυσικά…

Προτιμά λοιπόν να δουλεύει απρόσκοπτα ο μηχανισμόςεσόδων που στηρίζεται στον φόρο (ΦΠΑ) επί υψηλού φόρου (ΕΦΚ).

Τα δεδομένα του παρατιθέμενου πίνακα είναι πολύ εύγλωττα για τις διαστάσεις που έχει η φορομπηχτική πολιτική στα καύσιμα.

Συγκεκριμένα η Ελλάδα:

• Εχει τον τέταρτο υψηλότερο συντελεστή ΦΠΑ στα καύσιμα, πίσω από τη Φινλανδία, τη Σουηδία και τη Δανία.
• Εχει τον τρίτο υψηλότερο φόρο στη βενζίνη πίσω από Ολλανδία και Ιταλία.
• Εντελώς αναμενόμενα δεν περιλαμβάνεται στις χώρες-μέλη που πήραν μέτρα μείωσης είτε του φόρου στη βενζίνη είτε του φόρου στο ντίζελ.

Το ελληνικό βασίλειο της φορομπηχτικής πολιτικής στα καύσιμα, που εγκαθιδρύθηκε επί κρίσης και μνημονίων, παραμένει κραταιό εις βάρος των καταναλωτών, των λαϊκών νοικοκυριών και της βιομηχανίας…

Η κυβέρνηση σε Συμπληγάδες

Εχοντας αποθέσει τις ελπίδες της σε ευρωπαϊκή απόφαση που θα εξαιρούσε τυχόν δαπάνες για νέα μέτρα στήριξης από το όριο δαπανών του Συμφώνου Σταθερότητας, η κυβέρνηση Μητσοτάκη βρίσκεται πλέον σε δύσκολη θέση. Η ευρωπαϊκή κατεύθυνση, όπως αποκαλύφθηκε χθες με την επιστολή του Ευρωπαίου επίτροπου Ενέργειας, στριμώχνει την κυβέρνηση με πολλούς τρόπους:

• Πρώτον, η κατεύθυνση για μέτρα μείωσης της ζήτησης έρχεται σε αντίθεση με την έως τώρα κυβερνητική πολιτική, η οποία με τα μέτρα επιδότησης των τιμών στην αντλία προσπαθούσε να κρατήσει τη ζήτηση και τις τιμές ψηλά με διπλό όφελος α) για τις διυλιστικές εταιρείες αλλά και β) για τα κρατικά έσοδα από τον ΦΠΑ.
• Δεύτερον, στον βαθμό που η κυβερνητική τακτική είναι σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή κατεύθυνση η κυβέρνηση πιέζεται από την αντιπολίτευση και την κοινωνία να παρέμβει στο ζήτημα που αρνείται πεισματικά να κάνει: στη φορολόγηση των καυσίμων και συγκεκριμένα στη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα.
• Τρίτον, μια ανακοίνωση μέτρων που θα είναι «άσφαιρα» δεν θα τύχει καλής υποδοχής από την κοινωνία και τη βιομηχανία, με κίνδυνο να μειώσει αντί να στηρίξει την πληγωμένη εικόνα της στην κοινωνία. Σε κάθε περίπτωση η πρόσφατη διαβεβαίωσή της ότι ο δημοσιονομικός χώρος εξαντλήθηκε δεν προϊδεάζει για ουσιαστικά μέτρα.
•  

Αύριο θα μάθουμε πώς η κυβέρνηση σκοπεύει να αντιμετωπίσει το διαμορφούμενο αδιέξοδο.