Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Μπαράζ συσκέψεων πραγματοποιείται στην κυβέρνηση μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που έχουν αντίκτυπο και στην οικονομία
Μπαράζ συσκέψεων πραγματοποιείται στην κυβέρνηση μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που έχουν αντίκτυπο και στην οικονομία. Ένα πακέτο πρόσθετων μέτρων έχει συζητηθεί ωστόσο το ποιες παρεμβάσεις τελικά θα τρέξουν θα εξαρτηθεί από την διάρκεια της κρίσης. Η επιστροφή του μέτρου του Fuel Pass, δηλαδή της επιδότησης καυσίμων στην αντλία που είχε τεθεί σε εφαρμογή για πρώτη φορά τον Απρίλιο του 2022, είναι το βασικό σενάριο.
Ωστόσο, ανάλογα με τις εξελίξεις ενδεχομένως να κλειδώσουν και κάποια πρόσθετα μέτρα, με κυβερνητικά στελέχη να σημειώνουν πως ό,τι χρειαστεί και ό,τι αντέχει η οικονομία και ο προϋπολογισμός, θα γίνει στην ώρα του. Μάλιστα το υπουργείο Ανάπτυξης έχει επεξεργαστεί μια σειρά έκτακτων ρυθμιστικών μέτρων και υπάρχει ετοιμότητα ώστε αν χρειαστεί να τεθούν σε εφαρμογή. Κρίσιμο στοίχημα είναι η αντιμετώπιση φαινομένων αισχροκέρδειας και ήδη πραγματοποιούνται έλεγχοι στην αγορά.
«Αν υπάρξουν έκτακτες ανάγκες, θα είμαστε εκεί για να στηρίξουμε» σημείωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, ενώ απαντώντας σε ερώτηση είπε πως «υπάρχει έτοιμο σχέδιο και όχι μόνο για το ενεργειακό σκέλος ή το σκέλος των καυσίμων, αλλά και συνολικά για όλα τα υπόλοιπα». Όπως τόνισε «δεν υπάρχει λόγος πανικού, ανησυχίας, αυτή τη στιγμή. Αλλά επειδή είναι μια κατάσταση πάρα πολύ δύσκολη και πάρα πολύ οριακή, πρέπει να είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα».
Δεδομένο είναι πως η κυβέρνηση καλείται να κάνει το σχεδιασμό των επόμενων μηνών μέσα σε ένα περιβάλλον διεθνούς αστάθειας και χωρίς να μπορεί να γίνουν μακροπρόθεσμες προβλέψεις. Για παράδειγμα, άγνωστο παραμένει αν θα επηρεαστεί ο κρίσιμος τομέας του τουρισμού, καθώς αυτό θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια που θα έχει κρίση.
Κανονικά θα προχωρήσει ο σχεδιασμός για αύξηση του κατώτατου μισθού τον Απρίλιο, με τις τελικές αποφάσεις να κλειδώνουν στον υπουργικό συμβούλιο του Μαρτίου. Πάντως πρόκειται για μία περίπλοκη άσκηση. Μετά τις τελευταίες εξελίξεις είναι εντονότερη η ανάγκη για στήριξη των εργαζομένων αφού ενδεχόμενη αύξηση στις τιμές καυσίμων και βασικών αγαθών θα οδηγήσει σε άνοδο του πληθωρισμού και μείωση της αγοραστικής δύναμης. Ταυτόχρονα στην κυβέρνηση καλούνται να υπολογίσουν και τις αντοχές κυρίως των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, που μετά την ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή έχουν να αντιμετωπίσουν μια σειρά νέων δεδομένων (π.χ. άνοδο στις τιμές του πετρελαίου , πιθανή αύξηση του πληθωρισμού).
Η δύσκολη ισορροπία
Από την κυβέρνηση καλούνται να βρουν λύση σε μία σύνθετη εξίσωση. Από τη μία στόχος είναι να μπουν σε εφαρμογή όλα τα μέτρα που χρειάζονται για να στηριχτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Από την άλλη αναγνωρίζεται πως δεν πρέπει να γίνουν κινήσεις που να θέτουν σε κίνδυνο τη δημοσιονομική ισορροπία.
Πάντως, αυτό που σημειώνεται από το οικονομικό επιτελείο είναι πως ο προϋπολογισμός συντάχθηκε με σενάρια που λαμβάνουν υπόψη τιμές πετρελαίου μέχρι και 100 δολάρια το βαρέλι, δηλαδή πολύ υψηλότερες σε σχέση με τις σημερινές. Επομένως, τονίζεται πως υπάρχουν τα περιθώρια να ξεδιπλωθούν μία σειρά κινήσεων ανάλογα και με τις εξελίξεις,
«Είναι λογικό ότι αν διαρκέσει η κρίση και εδώ και αλλού, θα υπάρξουν κάποιες δυσμενείς συνέπειες. Αλλά είναι πολύ πρόωρο να μιλάμε γι' αυτό, διότι δεν ξέρουμε πόσο θα διαρκέσει» τόνισε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης. Σημείωσε πως «πρώτον μόνο το 20-25 % του πετρελαίου και του φυσικού αερίου διεθνώς διέρχεται από τα στενά του Ορμούζ και ότι η Ελλάδα δεν προμηθεύεται καθόλου φυσικό αέριο από την περιοχή αυτή. Και δεύτερον, στην Ελλάδα το μεγαλύτερο τμήμα των τιμών που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία δεν σχετίζεται με τις διεθνείς τιμές αλλά με τους φόρους. Άρα και η επίπτωση κανονικά θα πρέπει να είναι πολύ μικρότερη».
Το διεθνές περιβάλλον
Δεδομένο πάντως είναι πως σε περίπτωση που οι πολεμικές επιχειρήσεις συνεχιστούν για εβδομάδες θα υπάρξουν αρνητικές επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία και ιδιαίτερα στην Ευρώπη καθώς η ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής αποτελεί βασική πηγή ενεργειακών πόρων. Είναι χαρακτηριστικό πως από τη συγκεκριμένη περιοχή προέρχεται περίπου το ένα τέταρτο των ενεργειακών πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται διεθνώς
Να σημειωθεί εδώ πως οι τιμές του πετρελαίου κατέγραψαν νέα άνοδο, με το Brent να κινείται κοντά στα 85 δολάρια το βαρέλι. Το μεγάλο ερώτημα είναι πότε θα αποκατασταθεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, από όπου -όπως αναφέρθηκε - διέρχεται πάνω από το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου
Παράλληλα οι πιέσεις αποτυπώνονται ήδη σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού που συνδέονται με τη Μέση Ανατολή, καθώς η περιοχή αποτελεί έναν σημαντικό διάδρομο για τη διακίνηση πρώτων υλών που στηρίζουν τη βιομηχανική παραγωγή και την αγροτική δραστηριότητα διεθνώς.
Γεραπετρίτης: Η Σούδα δεν απειλείται - Ενισχυμένη η αμυντική «ομπρέλα» της Ελλάδας
Η Σούδα δεν απειλείται και υπάρχει πλήρης προστασία, υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης
Η Σούδα δεν απειλείται και υπάρχει πλήρης προστασία, υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης σε συνέντευξή του στην τηλεόραση του Σκάι, ενώ τόνισε πως η αμυντική διάταξη της χώρας δεν τέθηκε προς συζήτηση ή προς ενημέρωση.
«Έχουν αναβαθμιστεί τα μέτρα προστασίας, η αντιβαλλιστική, αντιαεροπορική ομπρέλα της Ελλάδας έχει εγκατασταθεί και αναπτυχθεί, άρα οι Έλληνες πολίτες μπορούν να αισθάνονται ασφάλεια», τόνισε.
Επεσήμανε δε πως «το καθεστώς της Σούδας διέπεται από την αμυντική συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ- Ελλάδας. Είναι πολύ συγκεκριμένα τα όσα μπορούν να γίνουν μέσα στη βάση» και πρόσθεσε πως «τόσο το ναυτικό όσο και η αεροπορία μας είναι σε θέση να προστατεύσουν αποτελεσματικά κάθε Έλληνα και κάθε Ελληνίδα».
«Είναι πρωτίστως η παροχή ευκολιών στις ΗΠΑ, άρα δεν προσφέρονται για επιθετικές ενέργειες. Θέλω να διαβεβαιώσω ότι έχουν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα τόσο από την πλευρά των Αμερικανών, όσο και από την πλευρά της Ελλάδας».
Ο υπουργός Εξωτερικών επεσήμανε πως «η ανάπτυξη των αμυντικών δυνάμεων της Ελλάδας τόσο εντός της ελληνικής επικράτειας, όσο και στην Κύπρο, είναι ένα ζήτημα που αφορά την κυριαρχία της χώρας, είναι αδιαπραγμάτευτο, δεν τίθεται προς συζήτηση, ούτε καν προς ενημέρωση».
«Η αμυντική μας διάταξη αποφασίστηκε κυριαρχικά», ανέφερε χαρακτηριστικά. «Η ανάπτυξη των δυνάμεων των δύο φρεγατών και των δύο ζευγών μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο είναι ένα ιστορικό, αδελφικό καθήκον προς στην Κύπρο και είμαστε περήφανοι για το γεγονός ότι έχουμε αυτές τις αμυντικές δυνατότητες για να παρέχουμε αυτή τη συνδρομή, την αμιγώς αμυντική υποστήριξη».
«Οποιαδήποτε στοχοποίηση της Κύπρου συνιστά απειλή για όλη την Ευρώπη, διεγείρει το καθήκον αλληλεγγύης προς την Κύπρο», επεσήμανε και πρόσθεσε: «Σε μια κατάσταση εμπολέμου που βρισκόμαστε σήμερα, οι αποφάσεις που λαμβάνονται για την προστασία και την ασφάλεια των Ελλήνων πολιτών δεν είναι ζήτημα συζήτησης».
Ερωτηθείς για σημερινές δηλώσεις της Τουρκίας, επεσήμανε πως «είναι πάγιες οι θέσεις της που αφορούν το φερόμενο καθεστώς αποστρατικοποίησης των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Βεβαίως οι ισχυρισμοί αυτοί είναι απολύτως ανυπόστατοι. Δεν έχουν καμία απολύτως σχέση με το νομικό πλαίσιο που διέπει το καθεστώς των νησιών».
«Η Ελλάδα έχει το απολύτως ελεύθερο, αδιατάραχτο δικαίωμα να αναπτύσσει τις αμυντικές της δυνατότητες χωρίς καμία απολύτως συζήτηση. Η θέση της Τουρκίας όπως εκφράζεται αποτελεί μια αντίδραση, εμείς την απορρίπτουμε. Το κρίσιμο είναι όσο το δυνατόν μεγαλύτερη ασφάλεια για τους Έλληνες πολίτες».
Εργαζόμαστε νυχθημερόν για τον επαναπατρισμό των Ελλήνων
Αναφορικά με τον επαναπατρισμό των Ελλήνων σημείωσε: «Εργαζόμαστε νυχθημερόν στο υπουργείο Εξωτερικών, είναι πραγματικά μια υπεράνθρωπη προσπάθεια».
Όπως εξήγησε το υπουργείο Εξωτερικών προσπαθεί να απεγκλωβίσει από εμπόλεμες ζώνες Έλληνες οι οποίοι έχουν εγκλωβιστεί σε μια κατάσταση εξαιρετικά δύσκολη και Έλληνες οι οποίοι βρίσκονται σε πολλά κράτη της Ανατολικής Ασίας και λόγω του ότι είχαν ενδιάμεσες πτήσεις- είτε στο Κατάρ, είτε στα Εμιράτα- αυτή τη στιγμή έχουν δυσκολία στο να φτάσουν στην Αθήνα.
«Είναι η πιο δύσκολη άσκηση την οποία έχουμε κάνει στο υπουργείο Εξωτερικών εδώ και δεκαετίες για επαναπατρισμό Ελλήνων», ανέφερε και πρόσθεσε πως σήμερα επέστρεψαν στην Ελλάδα με ασφάλεια περισσότεροι από 200 Έλληνες, ενώ οι επιχειρήσεις επαναπατρισμού θα συνεχιστούν και τις επόμενες μέρες.
«Ο εναέριος χώρος όλων αυτών των κρατών είναι κλειστός, ανοίγει μόνο αποσπασματικά και περιπτωσιολογικά, οπότε είναι εξαιρετικά δύσκολη άσκηση. Είμαστε από πάνω και εργαζόμαστε για το καλό των Ελλήνων πολιτών».
Δεν είχαμε ενημέρωση για την επίθεση
Σημείωσε πως η Ελλάδα δεν είχε ενημέρωση για την επίθεση στο Ιράν. Λίγες ημέρες πριν την επίθεση, ο ίδιος βρέθηκε στο Λευκό Οίκο και συναντήθηκε με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών.
«Είχα εικόνα για την πορεία των συζητήσεων, οι οποίες υπήρχαν στη Γενεύη. Είχα εικόνα ότι οι συζητήσεις αυτές δεν είχαν μεγάλη πρόοδο, αλλά βεβαίως δεν είχα ούτε χρονοδιάγραμμα επιθέσεων, ούτε το στρατηγικό σχέδιο Ισραήλ και ΗΠΑ», ανέφερε.
Σημείωσε πως «από την πλευρά των Αμερικανών εκείνο το οποίο έχει πρωταρχική σημασία είναι το Ιράν να βρεθεί σε ένα πλαίσιο αποτελεσματικού και ωφέλιμου ελέγχου του βαλλιστικού προγράμματος και του πυρηνικού προγράμματος».
Για το Ισραήλ, όπως είπε, «στόχος είναι να μπορέσει να εγκατασταθεί ένα καθεστώς το οποίο θα μπορεί να παρέχει μια ασφάλεια στο κράτος του Ισραήλ. Και όχι μόνο στο Ιράν, αλλά και οι εκπρόσωποι του Ιράν, οι Χούθι, η Χεζμπολάχ, η Χαμάς, οι οποίοι αποτελούν διαρκή, δυνητική απειλή για το Ισραήλ».
Σχολιάζοντας την αντίδραση της ΕΕ, επεσήμανε πως «δυστυχώς, η Ευρώπη δεν έχει καταφέρει να ομονοήσει σε ότι αφορά τις βασικές θέσεις για την κοινή εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφάλειας και τόσο στο μέτωπο της Ουκρανίας, όσο και στη Μέση Ανατολή έχουν υπάρξει σοβαρές διαφοροποιήσεις».
«Τόσο η οφειλόμενη κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας, όσο και η αλληλεγγύη που θα πρέπει να επιδεικνύεται από αυτονόητο κατέστη ζητούμενο στην Ευρώπη. Η στρατηγική αυτονομία δε σημαίνει μόνο κοινό εμπόριο και κοινή αγορά, αλλά και μια ισχυρή άμυνα και μια ανθεκτική ανταγωνιστικότητα».
Ανέφερε πως η οικονομική ασφυξία που μπορεί να προκληθεί εξαιτίας των κινδύνων της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, η οποία σήμερα παρατηρείται στα στενά του Ορμούζ, είναι πολύ μεγάλος κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία. Υπενθύμισε δε πως ήδη υπάρχει η ευρωπαϊκή αποστολή «Ασπίδες» στην περιοχή για να προστατεύσει τον εφοδιασμό μέσω θαλάσσης.
«Η ελευθερία της ναυσιπλοΐας αποτελεί εξαιρετικά καίριο παράγοντα για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας, πέρα από το αυτονόητο ότι θα πρέπει να προστατεύεται η ναυτιλία», σημείωσε και πρόσθεσε πως το de facto ζήτημα των Στενών του Ορμούζ δημιουργεί τεράστιο ζήτημα στην παγκόσμια οικονομία.
Δύσκολα ο πόλεμος θα διαρκέσει για σύντομο διάστημα
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε πως «κανείς δεν είναι σε θέση να εικάσει αυτή τη στιγμή ποια θα είναι η χρονική έκταση του πολέμου. Στο σύγχρονο περιβάλλον διπλωματίας έχει καταργηθεί κάθε έννοια προβλεψιμότητας».
«Επεξεργαζόμαστε μια σειρά δυνητικά σενάρια για το πώς θα πάνε τα πράγματα
Υπάρχουν πάρα πολλά μέτωπα. Οι επιθέσεις που δέχονται οι χώρες του Κόλπου είναι πολύ περισσότερες ακόμη και από τις επιθέσεις που δέχεται το Ισραήλ», σημείωσε.
«Η αίσθηση που έχω είναι ότι δύσκολα θα διαρκέσει για σύντομο διάστημα. Θα πρέπει να είμαστε όλοι προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουμε όλες τις δυνητικές συνέπειες που μπορεί να αφορούν προφανώς την οικονομία, ενδεχομένως μετακινήσεις πληθυσμών, δηλαδή τη μετανάστευση και γεωπολιτικές συνέπειες».
«Η θέση της Ελλάδας παραμένει σταθερή και συνεπής. Έχουμε επενδύσει πάνω στις στρατηγικές μας συμμαχίες με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, αλλά και τις χώρες του Κόλπου και την Ινδία, έτσι ώστε να λογιζόμαστε αξιόπιστος σύμμαχος και να έχουμε και λόγο στις εξελίξεις», κατέληξε.
