Μαρία-Ειρήνη Δημουλά
Σε συνέντευξη που παραχώρησε στους Financial Times, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι τα κράτη που εξαρτώνται από τις ενεργειακές ροές του Περσικού Κόλπου θα πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερο ρόλο στην ασφάλεια της κρίσιμης θαλάσσιας οδού, η οποία έχει σχεδόν κλείσει εξαιτίας της έντασης στη Μέση Ανατολή.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι η ευθύνη για την ασφάλεια του στενού δεν μπορεί να βαραίνει αποκλειστικά τις ΗΠΑ.
Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά: «Είναι απόλυτα προσήκον αυτοί που επωφελούνται από αυτό το στενό να συμβάλλουν ώστε να εγγυηθούμε πως δεν θα συμβεί τίποτα άσχημο εκεί κάτω».
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι η Ευρώπη και η Κίνα εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο που εξάγεται από τον Περσικό Κόλπο, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, οι οποίες έχουν μικρότερη ενεργειακή εξάρτηση.
«Αν δεν υπάρξει ανταπόκριση ή αν η απάντηση είναι αρνητική, νομίζω ότι αυτό θα έχει πολύ κακές συνέπειες για το μέλλον του NATO».
Η Ουάσινγκτον έχει απευθύνει έκκληση σε συμμάχους αλλά και σε μεγάλες δυνάμεις να συμβάλουν στην προστασία της ναυσιπλοΐας στο Στενό.
Ο Τραμπ δήλωσε μάλιστα ότι υπήρξαν κάποιες θετικές αντιδράσεις από χώρες που επικοινώνησε η αμερικανική κυβέρνηση.
«Επικοινωνήσαμε μαζί τους σήμερα και χθες το βράδυ και είχαμε κάποιες θετικές απαντήσεις. Υπάρχουν όμως και ορισμένοι που προτιμούν να μην εμπλακούν», είπε σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One, χωρίς να κατονομάσει συγκεκριμένες χώρες.
Επιφυλακτικές οι χώρες στην έκκληση Τραμπ για βοήθεια στα Στενά.
Παρά τις πιέσεις της Ουάσινγκτον, αρκετές χώρες εμφανίζονται επιφυλακτικές.
Η Ιαπωνία ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν σχεδιάζει να στείλει πολεμικά πλοία στην περιοχή. Ο υπουργός Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι δήλωσε στο κοινοβούλιο ότι, λόγω της κατάστασης στο Ιράν, η χώρα δεν σκοπεύει να προχωρήσει σε στρατιωτική επιχείρηση για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
Παρόμοια στάση κράτησε και η Αυστραλία, με την υπουργό Μεταφορών Κάθριν Κινγκ να δηλώνει ότι η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Άντονι Αλμπανέζι δεν προτίθεται να στείλει πολεμικά πλοία στο Στενό του Χορμούζ.
Η Νότια Κορέα ανακοίνωσε ότι θα εξετάσει το αίτημα των ΗΠΑ σε συνεργασία με την Ουάσινγκτον πριν λάβει απόφαση.
Το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει «κάθε πιθανή επιλογή» για να συμβάλει στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, σύμφωνα με τον υπουργό Ενέργειας Έντ Μίλιμπαντ.
Από την πλευρά της, η Κίνα απέφυγε να ξεκαθαρίσει αν θα στείλει ναυτικές δυνάμεις στην περιοχή, καλώντας ωστόσο όλες τις πλευρές να σταματήσουν τις εχθροπραξίες και να διασφαλίσουν την απρόσκοπτη παγκόσμια ενεργειακή τροφοδοσία.
πηγή: ieidiseis.gr
Axios: Ο Τραμπ σκέφτεται να καταλάβει το νησί Χαργκ - Θέλει να βγάλει το Ιράν οικονομικά νοκ άουτ
Μεγάλος «πονοκέφαλος» έχει γίνει στον Τραμπ το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ και οι υψηλές τιμές του πετρελαίου.
ΟΠρόεδρος Τραμπ εργάζεται για να συγκροτήσει έναν συνασπισμό χωρών ώστε να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ και ελπίζει να το ανακοινώσει αργότερα αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με τέσσερις πηγές που μίλησαν στο Axios.
Ο Τραμπ εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο κατάληψης της κρίσιμης πετρελαϊκής εγκατάστασης του Ιράν στο Νησί Χαργκ — μια κίνηση που θα απαιτούσε την παρουσία αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων — εάν τα δεξαμενόπλοια συνεχίσουν να παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου αυξάνονται καθώς ο αποκλεισμός του στενού από το Ιράν συνεχίζεται, περιορίζοντας σημαντικό μέρος της παγκόσμιας προσφοράς αργού πετρελαίου.
Το Ιράν εμποδίζει τις χώρες του Κόλπου να εξάγουν το πετρέλαιό τους, ενώ επιτρέπει στα δεξαμενόπλοια που φορτώνουν ιρανικό αργό να περνούν ελεύθερα — διατηρώντας έτσι τη δική του ροή πετρελαίου προς την Κίνα και άλλες χώρες.
Όσο ο αποκλεισμός παραμένει και το πετρέλαιο του Κόλπου περιορίζεται, ο Τραμπ δεν θα μπορούσε να τερματίσει τον πόλεμο ακόμη κι αν το ήθελε, σύμφωνα με πηγή που γνωρίζει την κατάσταση.
Τι οδήγησε στις εξελίξεις
Σε ανάρτηση στο Truth Social το Σάββατο, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι ΗΠΑ και αρκετές άλλες χώρες θα στείλουν πολεμικά πλοία στον Κόλπο για να ανοίξουν ξανά τη ναυσιπλοΐα και κάλεσε την Κίνα, τη Γαλλία, την Ιαπωνία, τη Νότια Κορέα και το Ηνωμένο Βασίλειο να βοηθήσουν.
Την Κυριακή, ο Τραμπ είπε σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One ότι «απαιτεί» από τις χώρες του ΝΑΤΟ και άλλες χώρες που εισάγουν πετρέλαιο — συμπεριλαμβανομένης της Κίνας — να βοηθήσουν τις ΗΠΑ να διασφαλίσουν τα Στενά.
«Μιλάμε με άλλες χώρες για την επιτήρηση των Στενών. Θα ήταν καλό να το κάνουν μαζί μας. Θα βοηθήσουμε. Λαμβάνουμε καλή ανταπόκριση», είπε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με επτά χώρες και σημείωσε ότι ορισμένες έχουν ήδη αρνηθεί, τονίζοντας ότι η αποστολή «θα είναι μικρή», επειδή το Ιράν έχει «πολύ λίγη ισχύ πυρός» που του έχει απομείνει.
Το παρασκήνιο
Ο Τραμπ και ανώτεροι αξιωματούχοι της κυβέρνησης πέρασαν το Σάββατο και την Κυριακή σε τηλεφωνικές επικοινωνίες προσπαθώντας να συγκροτήσουν τον πολυεθνικό συνασπισμό, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.
Ο Τραμπ μίλησε την Κυριακή με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ για την προσπάθεια — μια αξιοσημείωτη αναστροφή, αφού ο Τραμπ είχε πει λίγες μέρες πριν ότι ήταν «πολύ αργά» για να βοηθήσει το Ηνωμένο Βασίλειο.
«Ήταν ένα πολυάσχολο Σαββατοκύριακο διπλωματίας μεταξύ των ΗΠΑ και Ευρωπαίων, χωρών του Κόλπου και Ασιατών συμμάχων», είπε πηγή που γνωρίζει τις λεπτομέρειες. «Η βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης Τραμπ είναι να εξασφαλίσει πολιτική δέσμευση από τους συμμάχους για μια ομάδα γύρω από το Στενό του Ορμούζ».
Καμία χώρα δεν έχει δεσμευτεί δημόσια ακόμη, αλλά ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης είπε ότι ο Τραμπ αναμένει ορισμένες να ανακοινώσουν την υποστήριξή τους αυτή την εβδομάδα, σχηματίζοντας αυτό που ο Λευκός Οίκος αποκαλεί «Συνασπισμό του Ορμούζ».
«Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πετρελαίου δεν είναι δικό μας — πηγαίνει σε άλλες χώρες. Αν το θέλουν και θέλουν να πέσουν οι τιμές, πρέπει να βοηθήσουν», είπε ο αξιωματούχος.
Η κύρια προσπάθεια τώρα είναι να εξασφαλιστεί πολιτική δέσμευση, ενώ οι λεπτομέρειες για το «ποιος θα στείλει τι και πότε» θα καθοριστούν αργότερα.
Οι χώρες θα κληθούν να συνεισφέρουν πολεμικά πλοία, συστήματα διοίκησης και ελέγχου, drones και άλλα στρατιωτικά μέσα. Η The Wall Street Journal ανέφερε πρώτη ότι ο Τραμπ θέλει να ανακοινώσει τον συνασπισμό αυτή την εβδομάδα.
Τι ακολουθεί
Την Πέμπτη, ο Τραμπ θα συζητήσει για το Ιράν και την ασφαλή διέλευση πετρελαιοφόρων με την Ιαπωνίδα πρωθυπουργό Σαναέ Τακαΐτσι κατά την πρώτη επίσημη επίσκεψή της στον Λευκό Οίκο.
Ο Τραμπ πιέζει επίσης την Κίνα να δεσμευτεί στον συνασπισμό πριν ταξιδέψει στο Πεκίνο για τη σύνοδο με τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ στο τέλος του μήνα — και είπε στους Financial Times ότι μπορεί να καθυστερήσει το ταξίδι αν το Πεκίνο δεν συνεργαστεί.
Ένας Ιρανός αξιωματούχος είπε στο CNN ότι η χώρα ίσως επιτρέψει ασφαλή διέλευση δεξαμενόπλοιων αν το φορτίο πετρελαίου διαπραγματεύεται σε κινεζικά γουάν και όχι σε δολάρια ΗΠΑ.
Ο Τραμπ προειδοποίησε επίσης τους συμμάχους του ΝΑΤΟ: «Αν δεν υπάρξει απάντηση ή αν είναι αρνητική, νομίζω ότι θα είναι πολύ κακό για το μέλλον του ΝΑΤΟ», είπε στους Financial Times.
Οι ΗΠΑ συνεχίζουν να πλήττουν ιρανικούς στόχους σε όλη τη χώρα, με ιδιαίτερη έμφαση στις ακτές του Περσικού Κόλπου και στο Νησί Χαργκ, έναν στρατηγικό τερματικό σταθμό περίπου 24 χιλιόμετρα από τις ακτές του Ιράν που διαχειρίζεται περίπου το 90% των εξαγωγών αργού πετρελαίου της χώρας.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι διέταξε επιθέσεις σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις στο νησί, αποφεύγοντας όμως τις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις. Το Σάββατο είπε στο NBC ότι οι ΗΠΑ «μπορεί να το χτυπήσουν μερικές φορές ακόμη απλώς για διασκέδαση».
Ανώτερος αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε: «Κανείς δεν πρέπει να ερμηνεύσει κάτι πέρα από όσα ανακοίνωσε ο πρόεδρος. Ο πρόεδρος δεν έχει λάβει καμία απόφαση για το Νησί Χαργκ».
Ωστόσο πρόσθεσε ότι «αυτό μπορεί να αλλάξει» αν η προσπάθεια ανοίγματος του στενού καθυστερήσει. «Ο πρόεδρος δεν πρόκειται να περιμένει αφήνοντας τους Ιρανούς να καθορίζουν τον ρυθμό της σύγκρουσης».
«Οικονομικό νοκ άουτ»
Ο Τραμπ φαίνεται να ελκύεται από την ιδέα της πλήρους κατάληψης του νησιού Χαργκ επειδή θα αποτελούσε «οικονομικό νοκ άουτ για το καθεστώς» — ουσιαστικά στερώντας από την Τεχεράνη τα έσοδά της, σύμφωνα με τρίτο Αμερικανό αξιωματούχο.
Αλλά μια τέτοια κίνηση θα απαιτούσε χερσαίες δυνάμεις και θα μπορούσε να προκαλέσει ιρανικά αντίποινα εναντίον πετρελαϊκών εγκαταστάσεων και αγωγών σε χώρες του Κόλπου, ιδιαίτερα στη Σαουδική Αραβία.
«Υπάρχουν μεγάλοι κίνδυνοι. Υπάρχουν και μεγάλα οφέλη. Ο πρόεδρος δεν έχει φτάσει ακόμη εκεί και δεν λέμε ότι θα το κάνει», είπε ο αξιωματούχος.
Ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, γνωστός για τη σκληρή στάση του απέναντι στο Ιράν, επαίνεσε την «απόφαση του Τραμπ να μεταφέρει τον πόλεμο στο Νησί Χαργκ» και είπε ότι η ιρανική οικονομία θα «εξοντωθεί» αν χάσει τον έλεγχο του πετρελαϊκού κόμβου.
«Σπάνια στον πόλεμο ένας εχθρός σου δίνει έναν μοναδικό στόχο όπως το Νησί Χαργκ που μπορεί να αλλάξει δραματικά το αποτέλεσμα της σύγκρουσης», έγραψε στο X (Twitter). «Όποιος ελέγχει το Νησί Χαργκ, ελέγχει την τύχη αυτού του πολέμου».
Το Axios ανέφερε πρώτη την περασμένη εβδομάδα ότι ο αμερικανικός στρατός εξετάζει το ενδεχόμενο κατάληψης του Νησιού Χαργκ και, ξεχωριστά, την αποστολή ειδικών δυνάμεων για την ασφάλεια των φερόμενων αποθεμάτων υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν.
