Κατά καιρούς υπήρξαν «κυβερνητικές διαψεύσεις» που έκλεισαν οριστικά υποθέσεις που «έτρεχαν» στην επικαιρότητα. Υπήρξαν όμως και «διαψεύσεις» που, κόντρα σε αυτό που επιδίωκαν να πετύχουν πολιτικά και τελικά επικοινωνιακά, στο τέλος το μόνο που κατάφεραν ήταν να μετατοπίσουν το επίκεντρο της συζήτησης και σε άλλα, ακόμη πιο ενδιαφέροντα – επίσης αναπάντητα – ερωτήματα. Και η χθεσινή τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη για το δημοσίευμα της Wall Street Journal ανήκει, δημοσιογραφικά τουλάχιστον, στη δεύτερη κατηγορία.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος ήταν κατηγορηματικότατος και δεν σήκωνε μύγα στο σπαθί του: «Δεν τέθηκε ποτέ ζήτημα απειλής της ελληνικής κυβέρνησης» και, όπως πρόσθεσε, «ούτε κάτι τέτοιο θα γινόταν ποτέ ανεκτό». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ είναι σήμερα στενότερες και σταθερότερες από ποτέ και συνέδεσε τη στρατηγική σχέση των δύο χωρών με τις ενεργειακές εξελίξεις και τον Κάθετο Διάδρομο.
Η διάψευση αν την δεχθεί κάποιος, είναι απολύτως σαφής όμως μόνο ως προς το ένα σκέλος της υπόθεσης. Η ελληνική κυβέρνηση λέει ότι «δεν υπήρξε απειλή» εναντίον της.
Και κάπου εδώ τίθενται τα νέα, ενδιαφέροντα ερωτήματα. Διότι η Wall Street Journal δεν δημοσίευσε απλώς έναν ισχυρισμό περί μιας απαράδεκτης φράσης που φέρεται βάσει πηγής, να ειπώθηκε σε ένα ιδιωτικό δείπνο στην Αθήνα την περασμένη Άνοιξη από την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ προς τον Σταύρο Παπασταύρου. Αντίθετα, το δημοσίευμα εντάσσει το συγκεκριμένο περιστατικό μέσα σε ένα πολύ ευρύτερο πλαίσιο που αφορά στην αμερικανική ενεργειακή διπλωματία στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, στον Κάθετο Διάδρομο και στην προσπάθεια ενίσχυσης των ροών αμερικανικού LNG προς την περιοχή.
Κι αυτό το δεύτερο σκέλος, βεβαίως, δεν διαψεύδεται.
Με δεδομένο λοιπόν το γεγονός πως η κυβέρνηση διαψεύδει ότι υπήρξε απειλή, τί ακριβώς συνέβη στο δείπνο; Ο Σταύρος Παπασταύρου τι μετέφερε στον πρωθυπουργό για όσα έλαβαν χώρα εκείνη τη μέρα γύρω από το τραπέζι; Έγινε κάποια διπλωματική αναφορά ή ενημέρωση μετά το περιστατικό; Και κυρίως, η διάψευση Μαρινάκή αφορά μόνο στα περί απειλής Γκίλφοϊλ ή και στα υπόλοιπα στοιχεία του ρεπορτάζ της WSJ;
Ας δεχθούμε λοιπόν, αλλά για την ώρα, την διάψευση της Αθήνας. Η κυβέρνηση της Ρουμανίας όμως τελικά… έπεσε. Γιατί;
Να σημειώσουμε πως κατά τις τελευταίες ώρες στο Βουκουρέστι που αποτέλεσε και ένα από τα επίκεντρα του ρεπορτάζ της WSJ, ο εντολοδόχος πρωθυπουργός Ζίγκφριντ Μουρεσάν του φιλοευρωπαϊκού κεντροδεξιού (PNL), βρίσκεται εν μέσω διαδικασιών για τον σχηματισμό κυβέρνησης ενόψει της αυριανής κρίσιμης ψηφοφορίας εμπιστοσύνης της 30ής Σεπτεμβρίου. Και ζήτησε επιτακτικά μάλιστα από τους εμπλεκόμενους στην υπόθεση πολιτικούς της χώρας του, «απόλυτη διαφάνεια» για τις επαφές που είχαν με την Γκίλφοϊλ. «Ζητώ άμεσα από όλους τους Ρουμάνους πολιτικούς αξιωματούχους που είχαν επαφές με την Αμερικανίδα διπλωμάτη να εξηγήσουν ακριβώς το περιεχόμενο αυτών των συναντήσεων. Η Ρουμανία δεν είναι προτεκτοράτο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Αν τρέξει κάποιος τον χρόνο προς τα πίσω εύκολα θα βρει στο διαδίκτυο πως η κεντροδεξιά κυβέρνηση του Ίλιε Μπολότζαν κλυδωνιζόταν ήδη από τις αρχές του 2026 λόγω των δημοσιονομικών διαφωνιών που είχε με το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (PSD), καθώς το δημοσιονομικό έλλειμμα είχε ανέλθει στο 9,3% του ΑΕΠ το 2024, πριν υποχωρήσει στο 7,9% το 2025. Στις 23 Μαρτίου λοιπόν, το PSD είχε ήδη δρομολογήσει εσωτερικές διαδικασίες για την άρση της στήριξής του προς τον Μπολότζαν. Κι εκεί ακριβώς εμφανίζεται στο προσκήνιο και ο αμερικανικός παράγοντας.
Στις 31 του μήνα, η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ προσγειώνεται στο Βουκουρέστι με ιδιωτικό αεροσκάφος του διευθύνοντα συμβούλου του Άκτωρα όπως γράφει η WSJ και δειπνεί στο πολυτελές εστιατόριο Isoletta με τον Σορίν Γκρίντεανου (τον νυν πρόεδρο του PSD) και τον Υπουργό Ενέργειας Μπογκντάν Ίβαν. Επισήμως ελέχθη πως η συζήτηση κινούνταν «γενικώς» γύρω από τον Κάθετο Διάδρομο. Τίθεται όμως το αμείλικτο ερώτημα: Γιατί η Αμερικανίδα πρέσβης επέλεξε να συναντηθεί «κεκλεισμένων των θυρών» με την ηγεσία του κόμματος που ετοιμαζόταν να αποσύρει την εμπιστοσύνη της από την κυβέρνηση, την ίδια ώρα που ο Μπολότζαν έβαζε εμπόδια στα αμερικανικά σχέδια;
Με ποιο τρόπο έβαζε εμπόδια; Ο Μπολότζαν σαφώς και δεν ήταν εχθρός των δυτικών συμφερόντων – το αντίθετο μάλιστα. Αντιλαμβανόταν όμως τον Κάθετο Διάδρομο ως μια υποδομή «πολλαπλών επιλογών» κι ως εκ τούτου αρνούνταν πεισματικά να υπογράψει μακροχρόνιες, δεσμευτικές και εξαιρετικά ακριβές συμβάσεις για την αγορά αμερικανικού LNG από εταιρείες όπως η Venture Global.
Και αυτό γιατί η Ρουμανία είχε έναν ενεργειακό άσσο στο μανίκι της. Από το 2027 προβλέπεται να εκκινήσει η παραγωγή από το Neptun Deep, το γιγαντιαίο υπεράκτιο κοίτασμα της Μαύρης Θάλασσας (εμπλέκονται οι δυο μεγάλοι ενεργειακοί γίγαντες της χώρας, OMV Petrom και Romgaz), το οποίο ως έναν βαθμό θα μετατρέψει τη χώρα σε ενεργειακό εξαγωγέα. Γιατί, λοιπόν, ο Μπολότζαν να δεθεί χειροπόδαρα στο άρμα του πανάκριβου αμερικανικού LNG;
Αντίθετα, ο σοσιαλδημοκράτης Μπογκντάν Ίβαν – όπως αποκαλύπτουν τώρα τα ρουμανικά μέσα ενημέρωσης – πίεζε παρασκηνιακά ήδη από τον Ιανουάριο, στέλνοντας απόρρητες επιστολές στον Μπολότζαν για την άμεση υπογραφή διακρατικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ, εμπλέκοντας μάλιστα στην υπόθεση το Υπουργείο Άμυνας αλλά και την υπηρεσία πληροφοριών της Ρουμανίας (SRI). Η άρνηση του Μπολότζαν, πάντως, συνέπεσε με την… ταχεία επιδείνωση της πολιτικής του θέσης. Στις 20 Απριλίου το PSD αποχώρησε από την κυβέρνηση μειοψηφίας, στις 28 του ίδιου μήνα κατέθεσε κοινή πρόταση μομφής με το ακροδεξιό, εθνικιστικό AUR υπερβαίνοντας και τα ιδεολογικά σύνορα και λίγο αργότερα, στις 5 Μαΐου η κυβέρνηση ανατράπηκε.
Υπάρχει λοιπόν μια αλληλουχία πολιτικών γεγονότων που τέμνεται σε ένα συγκεκριμένο σημείο. Στην ενεργειακή πολιτική της Ρουμανίας και στον Κάθετο Διάδρομο – ο οποίος, όπως κάθε διαδρομή, έχει δύο άκρες. Η νότια άκρη του, είναι η Ελλάδα. Θα πει εύλογα κάποιος όμως πως «ναι, αλλά αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει πολιτική παρέμβαση». Σαφώς! Αποδεικνύει όμως ότι υπάρχει ένα πραγματικό, σκληρότατο πεδίο σύγκρουσης συμφερόντων, ενεργειακών επιλογών και γεωπολιτικών επιδιώξεων, μέσα στο οποίο εξελίχθηκε και η ρουμανική πολιτική κρίση. Μία μάχη στην οποία φιλοδοξούν να επικυριαρχήσουν αυτοί που θέλουν να διαμορφώσουν τον νέο ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Προς όφελος ποιων όμως; Και με ποιον ρόλο για την Ελλάδα σε αυτή την monopoly;
Και αυτή είναι μια συζήτηση γεμάτη ερωτηματικά, που καμία κυβερνητική διάψευση στα περί «απειλής», δεν μπορεί από μόνη της να κλείσει.
