Το ροχαλητό είναι μία από τις πιο συνηθισμένες αιτίες νυχτερινής έντασης στα ζευγάρια. Εκεί που η μέρα τελειώνει και το σώμα αναζητά ξεκούραση, ένας επίμονος ήχος από την άλλη πλευρά του κρεβατιού μπορεί να μετατρέψει τη νύχτα σε δοκιμασία. Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί άνθρωποι αναζητούν ιατρική βοήθεια όχι επειδή ενοχλούνται οι ίδιοι από το ροχαλητό τους, αλλά επειδή το ζητά ο σύντροφός τους.
Της Μαργαρίτας Φράγκου
Σύμφωνα με ειδικευμένους γιατρούς, περίπου το 40% των ανδρών και το 30% των γυναικών ροχαλίζουν τουλάχιστον ορισμένες νύχτες κάθε εβδομάδα. Αν και πολλές φορές το φαινόμενο είναι αθώο, σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να αποτελεί ένδειξη σοβαρότερων προβλημάτων υγείας.
Γιατί ροχαλίζουμε;
Κατά τη διάρκεια του ύπνου οι μύες στο πίσω μέρος του λαιμού χαλαρώνουν. Σε ορισμένους ανθρώπους, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες ή σε όσους έχουν αυξημένο σωματικό βάρος, οι ιστοί χαλαρώνουν περισσότερο από το φυσιολογικό ή υπάρχει περίσσεια ιστού στον φάρυγγα. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να στενεύει ο αεραγωγός, σύμφωνα με δημοσίευμα στο περιοδικό Time.
Όταν ο αέρας περνά από το στενό αυτό πέρασμα, προκαλεί δονήσεις στους γύρω ιστούς, δημιουργώντας τον χαρακτηριστικό ήχο του ροχαλητού.
Η ηλικία, η παχυσαρκία και η κατανάλωση αλκοόλ είναι από τους σημαντικότερους παράγοντες που επιδεινώνουν το πρόβλημα.
Η σημασία του βάρους και του αλκοόλ
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η απώλεια βάρους είναι συχνά η πρώτη σύσταση προς όσους αναζητούν λύση. Ακόμη και η μείωση λίγων κιλών μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την κατάσταση, καθώς περιορίζεται η πίεση που ασκείται στους αεραγωγούς.
Παράλληλα, η αποφυγή του αλκοόλ πριν τον ύπνο μπορεί να έχει θεαματικά αποτελέσματα. Το αλκοόλ χαλαρώνει περαιτέρω τους μυς του λαιμού, αυξάνοντας την πιθανότητα στένωσης των αεραγωγών και επιδείνωσης του ροχαλητού.
Η στάση ύπνου κάνει τη διαφορά
Μία από τις πιο απλές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις είναι η αλλαγή της στάσης ύπνου. Οι άνθρωποι που κοιμούνται ανάσκελα είναι πολύ πιο πιθανό να ροχαλίζουν, καθώς η γλώσσα και οι μαλακοί ιστοί τείνουν να μετακινούνται προς τα πίσω και να στενεύουν τον αεραγωγό.
Οι ειδικοί συνιστούν ύπνο στο πλάι ή με ελαφρώς ανασηκωμένο το κεφάλι. Υπάρχουν ειδικά μαξιλάρια και βοηθήματα που αποτρέπουν την επιστροφή στην ύπτια θέση.
Μάλιστα, ορισμένοι γιατροί προτείνουν μια ιδιαίτερα απλή και οικονομική μέθοδο: ένα μπαλάκι του τένις στερεωμένο στην πλάτη μιας μπλούζας. Η ενόχληση που προκαλεί όταν κάποιος γυρίζει ανάσκελα τον αναγκάζει ασυναίσθητα να επιστρέψει στο πλάι.
Πότε το ροχαλητό κρύβει κάτι πιο σοβαρό
Το ροχαλητό μπορεί να αποτελεί σύμπτωμα της αποφρακτικής άπνοιας ύπνου, μιας διαταραχής κατά την οποία η αναπνοή διακόπτεται επανειλημμένα κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τα άτομα με άπνοια συχνά ξυπνούν κουρασμένα, παρουσιάζουν υπνηλία κατά τη διάρκεια της ημέρας, δυσκολία συγκέντρωσης και αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
Η διάγνωση γίνεται μέσω μελέτης ύπνου, είτε σε εξειδικευμένο κέντρο είτε στο σπίτι με ειδικό εξοπλισμό.
Από τα ορθοδοντικά βοηθήματα μέχρι το CPAP
Όταν διαπιστώνεται άπνοια ύπνου, υπάρχουν αρκετές θεραπευτικές επιλογές. Μία από αυτές είναι οι ειδικοί ορθοδοντικοί νάρθηκες που μετακινούν ελαφρώς την κάτω γνάθο προς τα εμπρός, διατηρώντας τον αεραγωγό ανοιχτό.
Η πιο αποτελεσματική λύση παραμένει η συσκευή συνεχούς θετικής πίεσης αέρα, γνωστή ως CPAP. Η συσκευή διοχετεύει αέρα μέσω μάσκας και ουσιαστικά εξαλείφει το ροχαλητό. Ωστόσο, αρκετοί ασθενείς δυσκολεύονται να προσαρμοστούν στη χρήση της.
Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, όταν όλες οι άλλες παρεμβάσεις αποτυγχάνουν, μπορεί να εξεταστεί ακόμη και η χειρουργική αντιμετώπιση.
Ένα πρόβλημα που αφορά και τους δύο
Το ροχαλητό δεν είναι μόνο ζήτημα υγείας αλλά και ποιότητας ζωής. Μπορεί να οδηγήσει σε ξεχωριστά υπνοδωμάτια, ένταση και απομάκρυνση των συντρόφων. Ωστόσο, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων η κατάσταση μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά με απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής, στην κατανάλωση αλκοόλ, στο σωματικό βάρος και στη στάση ύπνου.
Η αναζήτηση βοήθειας δεν ωφελεί μόνο εκείνον που ροχαλίζει. Συχνά αποτελεί το πρώτο βήμα για να ξαναβρεί το ζευγάρι το πολυτιμότερο αγαθό της νύχτας: έναν ήσυχο και ξεκούραστο ύπνο.
