Ο κίνδυνος απένταξης ή περικοπής κονδυλίων είναι πλέον μια πραγματικότητα την οποία η ελληνική κυβέρνηση θα κληθεί να διαχειριστεί το επόμενο εξάμηνο περιορίζοντας τις καθυστερήσεις και αναζητώντας χρηματοδοτικά εργαλεία.
Τριάντα οκτώ εκατομμύρια ευρώ απεντάχθηκαν από το Ταμείο Ανάκαμψης για το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος του νέου ΒΟΑΚ, όπως αποκαλύπτει τοzarpanews.gr, με βάση έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης του υπουργείου Οικονομικών.
Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη απώλεια πόρων από το χρηματοδοτικό εργαλείο που είχε υπολογιστεί να συνεισφέρει περίπου 490 εκατομμύρια ευρώ συνολικά στο μεγάλο οδικό έργο της Κρήτης. Μετά την απένταξη, η συνεισφορά του Ταμείου Ανάκαμψης στο συγκεκριμένο τμήμα διαμορφώνεται πλέον στα 98 εκατομμύρια ευρώ από 137 εκατομμύρια που ήταν αρχικά. Το τμήμα αυτό, συνολικού προϋπολογισμού 206 εκατομμυρίων ευρώ, συμβασιοποιήθηκε το 2022 και εκτελείται δημοσία δαπάνη από την ΑΚΤΩΡ.
Αποζημιώσεις αναδόχου και επιλογές χρηματοδότησης
Το χρονοδιάγραμμα προέβλεπε ολοκλήρωση των τεχνικών έργων έως τις 5 Σεπτεμβρίου 2025. Κατόπιν αιτήματος του αναδόχου, το υπουργείο Υποδομών ενέκρινε παράταση, με αίτια που δεν αποδίδονται σε υπαιτιότητά του: καθυστερήσεις στην απόδοση απαλλοτριωμένων εκτάσεων και στη μετατόπιση δικτύων ΟΚΩ, συγκεκριμένα ΔΕΔΔΗΕ και ΔΕΥΑ. Για τις καθυστερήσεις αυτές ο ανάδοχος διεκδίκησε και κέρδισε αποζημιώσεις ως θετικές ζημιές ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ.
Εδώ εντοπίζεται μια επιλογή που προκαλεί εντύπωση στους γνώστες των δημοσίων έργων: η κυβέρνηση επέλεξε να χρηματοδοτήσει τις αποζημιώσεις αυτές μέσω ΕΣΠΑ, ενώ το κενό χρηματοδότησης για την ίδια την κατασκευή θα καλυφθεί από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Η επιλογή αυτή ερμηνεύεται από κύκλους της αγοράς ως προτεραιοποίηση της εξασφάλισης του αναδόχου με σίγουρα ευρωπαϊκά κονδύλια, έναντι της πάντα επισφαλούς χρηματοδότησης μέσω του ελληνικού δημοσίου.
Η Κομισιόν δεν δίνει παράταση και έπεται συνέχεια
Το χρονικό πλαίσιο πιέζει. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα δοθεί παράταση πέραν της 30ης Ιουνίου, γεγονός που καθιστά τον κίνδυνο απένταξης κονδυλίων όχι πλέον θεωρητικό αλλά ενεργό. Και το βάρος δεν αφορά μόνο το τμήμα Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος. Για το τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη, που υλοποιείται ως ΣΔΙΤ από κοινοπραξία Intrakat, ΑΚΤΩΡ και ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, οι παραχωρησιούχοι έχουν ήδη ζητήσει αποζημιώσεις άνω των 120 εκατομμυρίων ευρώ. Το τρίτο τμήμα, Χανιά – Ηράκλειο, υλοποιείται ως παραχώρηση από τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Η ελληνική κυβέρνηση καλείται να διαχειριστεί το επόμενο εξάμηνο ένα πολύπλοκο παζλ καθυστερήσεων, απαιτήσεων αποζημίωσης και χρηματοδοτικών κενών, με το ρολόι της Κομισιόν να τρέχει.
