Εν μέσω κλιματικής κρίσης, περιοχές στην Αφρική έρχονται αντιμέτωπες με ακραία φαινόμενα: από ξηρασία στην ανατολή, μέχρι πλημμύρες στο νότο, με την κατάσταση να είναι δραματική.
Σημαντική είναι και η μαρτυρία της απεσταλμένης στην Αφρική δημοσιογράφου του Al Jazeera Haru Mutasa, η οποία το τελευταίο διάστημα καλύπτει θέματα που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή.
Όπως γράφει σε άρθρο της, πρόσφατα επισκέφθηκε την Κένυα και τα σύνορα με την Σομαλία, προκειμένου να κάνει ένα ρεπορτάζ για την ξηρασία στην περιοχή.
Εκείνη την εποχή, όπως εκμυστηρεύεται, δεν υπήρχε σχεδόν καμία διεθνής κάλυψη σχετικά με την ξηρασία στο Κέρας της Αφρικής, κι έτσι και η ίδια δεν περίμενε η κατάσταση να είναι δραματική. Έκανε όμως λάθος.
Φτάνοντας στην περιοχή, αντίκρισε πολλά ξερά ποτάμια αλλά και αρκετά νεκρά ζώα, ή εξαιρετικά υποσιτισμένα.
Η ομάδα πέρασε από πολλά ξερά ποτάμια. Οι καμήλες ήταν αδύνατες. Στη συνέχεια, είδαμε τα κοινόχρηστα νεκροταφεία όπου είχαν πεταχτεί και καεί τα νεκρά ζώα.
«Τα ζώα μας άρχισαν να πεθαίνουν τον Ιούλιο του περασμένου έτους και συνεχίζουν να πεθαίνουν», της είπε ένας ηλικιωμένος.
Όπως περιγράφει, το νερό ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση. Με πολλά ποτάμια να έχουν στερέψει, έπρεπε να μεταφέρεται κάθε εβδομάδα από οργανώσεις αρωγής. Ορισμένες κοινότητες έπαιρναν νερό μία φορά την εβδομάδα. Άλλες έβλεπαν τα βυτία νερού να φτάνουν δύο φορές την εβδομάδα.
Συνήθως υπήρχε ένα πρόγραμμα. Αυτό σήμαινε πως αν χάσεις παράδοση, δεν θα έχεις νερό μέχρι την επόμενη. Το νερό, το οποίο όπως γράφει ήταν καφέ, πρέπει επίσης να μοιραστεί με τα ζώα.
«Είχα 100 ζώα, αλλά τώρα μου έχουν μείνει μόνο 20… Οι σοδειές μου στο χωράφι έχουν χαθεί», της λέει ένας κτηνοτρόφος,
Ωστόσο, οι άνθρωποι δεν μπορούν να θρηνούν για πολύ καιρό τα νεκρά ζώα. Πρέπει να κρατήσει ζωντανά τα λίγα που του έχουν απομείνει, αλλιώς η οικογένειά του θα πεινάσει.
Αφρική: Από ακραία ξηρασία σε μαζικές πλημμύρες
Μόλις συνέλεξε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, η Haru Mutasa έφυγε από την Κένυα και επέστρεψε στην πατρίδα της, την Ζιμπάμπουε.
Εκεί έμαθε ότι είχε βρέξει πολύ. Σε ορισμένα μέρη, είχαν σημειωθεί ακόμη και πλημμύρες.
Την επόμενη μέρα, άρχισαν να κυκλοφορούν ειδήσεις για πλημμύρες και πολύ έντονες βροχοπτώσεις στη Νότια Αφρική και τη Μοζαμβίκη. Καθώς η κατάσταση χειροτέρευε, η δημοσιογράφος έφυγε για τη Μοζαμβίκη λίγες ημέρες αργότερα, προκειμένου να καλύψει την κατάσταση.
Και πάλι, εκείνη την εποχή, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης δεν έδιναν μεγάλη κάλυψη στις πλημμύρες στη Μοζαμβίκη.
«Προσγειώθηκα στη Μοζαμβίκη και πήγα σε μια γειτονιά της πρωτεύουσας Μαπούτο που είχε πληγεί από πλημμύρες. Φόρεσα τις γαλότσες μου και περπάτησα μέσα στα βρώμικα, δύσοσμα νερά της πλημμύρας, ανάμεσα στα πλημμυρισμένα σπίτια των ανθρώπων. Ήμουν σοκαρισμένη, αλλά τίποτα δεν με είχε προετοιμάσει για αυτό που είδα αργότερα σε άλλα μέρη της χώρας.
Στο Μαρακουένε, είδα ολόκληρες εγκαταστάσεις διοδίων βυθισμένες και πινακίδες κυκλοφορίας να προεξέχουν από το νερό κατά μήκος μιας μεγάλης εθνικής οδού. Η εθνική οδός ήταν τώρα βυθισμένη σε βάθος αρκετών μέτρων», περιγράφει, ενώ προσθέτει πως καθώς προχωρούσε σε άλλες περιοχές, αντίκρισε ολόκληρα χωράφια πλημμυρισμένα, όπως και καταστήματα.
«Τώρα, πρέπει πρώτα να υποχωρήσει το νερό και μετά να αρχίσουμε τον καθαρισμό», της είπε ο Ρίτσαρντ Σεκέιρα, ο καπετάνιος του σκάφους που της έδειχνε την καταστροφή. «Υπάρχουν πολλά φίδια και ζώα στην περιοχή. Ίσως για 45 ημέρες έως δύο μήνες, θα είμαστε έξω από τα σπίτια μας και θα ζούμε έτσι», της αποκάλυψε, με τον φόβο για νέες πλημμύρες να είναι υπαρκτός.
Αφρική: Η κλιματική κρίση και ο άνθρωπος επιδεινώνουν τα φαινόμενα
Το μέλλον άλλωστε προβλέπεται δυσοίωνο, με πρόσφατη έρευνα να τονίζει πως η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή επιδείνωσε τις πρόσφατες καταρρακτώδεις βροχές και πλημμύρες που κατέστρεψαν τμήματα της νότιας Αφρικής, σκοτώνοντας περισσότερους από 100 ανθρώπους και εκτοπίζοντας πάνω από 300.000.
Μια μελέτη της World Weather Attribution, η οποία ανέλυσε τις πρόσφατες έντονες βροχοπτώσεις που προκάλεσαν σοβαρές πλημμύρες σε τμήματα της Νότιας Αφρικής, της Μοζαμβίκης και της Ζιμπάμπουε, έδειξε ότι η περιοχή δέχτηκε βροχοπτώσεις που αντιστοιχούν σε ένα ολόκληρο έτος σε διάστημα 10 ημερών.
Τα δεδομένα που συλλέχθηκαν από τις πρόσφατες βροχοπτώσεις, η σπανιότητα των οποίων συμβαίνει περίπου μία φορά κάθε 50 χρόνια, επιβεβαίωσαν μια «σαφή τάση προς πιο βίαιες βροχοπτώσεις», σύμφωνα με την μελέτη.
«Η ανάλυσή μας δείχνει σαφώς ότι η συνεχιζόμενη καύση ορυκτών καυσίμων όχι μόνο αυξάνει την ένταση των ακραίων βροχοπτώσεων, αλλά μετατρέπει γεγονότα που θα συνέβαιναν ούτως ή άλλως σε κάτι πολύ πιο σοβαρό», δήλωσε ο Izidine Pinto, ανώτερος ερευνητής κλιματικών θεμάτων στο Βασιλικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο των Κάτω Χωρών.
Ο Πίντο, συν-συγγραφέας της μελέτης, δήλωσε ότι τα κλιματικά μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν δυσκολεύτηκαν να προσδιορίσουν με ακρίβεια κατά πόσο οι πρόσφατες πλημμύρες επιδεινώθηκαν από την κλιματική αλλαγή, αλλά ότι η αύξηση κατά 40% της έντασης των βροχοπτώσεων θα ήταν αδύνατο να εξηγηθεί χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
