Οι κόκκινες γραμμές της Αθήνας και η στάση της Άγκυρας
Ο πήχης των προσδοκιών παραμένει χαμηλά και στην Αθήνα αναγνωρίζεται πως σε αυτό το momentum δεν θα υπάρξει πρόοδος
Με στόχο τη διατήρηση και ενίσχυση των ανοικτών διαύλων επικοινωνίας, ώστε οι όποιες διάφορες υπάρχουν να μην παράγουν αυτόματα εντάσεις, θα πραγματοποιηθεί σήμερα η συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Θα ακολουθήσει η συνεδρίαση του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, με την Αθήνα να επιδιώκει να μπει μπροστά μια θετική ατζέντα αλλά παράλληλα να έχει βάλει και κόκκινες γραμμές.
Ο πήχης των προσδοκιών παραμένει χαμηλά και στην Αθήνα αναγνωρίζεται πως σε αυτό το momentum δεν θα υπάρξει πρόοδος στη λεγόμενη «βαριά» ατζέντα. Στόχος είναι η εδραίωση μιας λειτουργικής σχέσης με την Τουρκία, σε μια διεθνή συγκυρία γεμάτη αβεβαιότητα και αστάθεια, και αναμένεται να συζητηθούν οι περιφερειακές αλλά και ευρύτερα οι γεωπολιτικές εξελίξεις.
Ο στόχος της Αθήνας
Η Αθήνα προσβλέπει σε μια εποικοδομητική συζήτηση και στη διατήρηση του κλίματος ηρεμίας στις διμερείς σχέσεις, παρόλο που δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή σύγκλιση για την εκκίνηση της συζήτησης για τη διευθέτηση της μοναδικής διαφοράς μας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας, δηλαδή της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. «Το θέμα της οριοθέτησης δεν είναι στην ατζέντα του Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Εφόσον αυτό τεθεί, θα συζητηθεί, ωστόσο στην παρούσα φάση δεν συντρέχουν οι αναγκαίες προϋποθέσεις, ώστε να προχωρήσουμε περαιτέρω σε αυτή την κατεύθυνση» σημείωσε η εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Λάνα Ζωχιού, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.
Στόχος είναι στη σημερινή συνάντηση στην Άγκυρα να καταγραφεί πρόοδος σε μια σειρά θεμάτων, τα οποία μπορούν να φέρουν πιο κοντά τις δύο χώρες. Για παράδειγμα, στο τραπέζι θα τεθούν μεταξύ άλλων το μεταναστευτικό και η συνεργασία σε μία σειρά από τομείς, όπως η πολιτική προστασία, η οικονομία, η καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και ο πολιτισμός.
Από την κυβέρνηση υπενθυμίζουν τα βήματα που έχουν γίνει τα τελευταία δυόμισι χρόνια, όπως: η μείωση της παραβατικότητας στον αέρα, η καλύτερη συνεργασία στο μεταναστευτικό, η διευκόλυνση της χορήγησης βίζας σύντομης διάρκειας για τους Τούρκους πολίτες σε 12 νησιά του Αιγαίου και η εμβάθυνση του διμερούς εμπορίου.
Τι δείχνουν οι κινήσεις της Άγκυρας
Υπενθυμίζεται πως είναι η πρώτη συνάντηση του πρωθυπουργού με τον πρόεδρο της Τουρκίας ύστερα από ενάμιση χρόνο, καθώς το τελευταίο τετ α τετ είχε γίνει τον Σεπτέμβριο του 2024 στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη. Δεν περνά βέβαια απαρατήρητο πως η τουρκική πλευρά με μια σειρά κινήσεων - όπως οι πρόσφατες NAVTEX- δείχνει πως εμμένει στο γνωστό της αφήγημα και στα περί «Γαλάζιας πατρίδας».
Μάλιστα τις τελευταίες ημέρες υπήρξαν νέες αναφορές από την Άγκυρα περί αποστρατικοποίησης των νησιών αλλά και σε υψηλούς τόνους τοποθετήσεις για τον Νίκο Δένδια (από τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν και τον εκπρόσωπο του κυβερνώντος κόμματος της Τουρκίας Ομέρ Τσελίκ). Ουσιαστικά είναι εμφανές πως η τουρκική πλευρά επιχειρεί να ανοίξει την ατζέντα των θεμάτων και «ταράζει» τα νερά.
Βέβαια, παρότι η Άγκυρα επιμένει στο γνωστό της αφήγημα, δεν θέλει να φανεί πως τορπιλίζει τον διάλογο καθώς επιδιώκει να βελτιώσει τις σχέσεις της με τη Δύση. Επομένως, δεν είναι εύκολο να γίνουν προβλέψεις για το ποια τελικά θέματα θα επιλέξει να θέσει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, σε αυτή την περίπλοκη γεωπολιτική συγκυρία.
Το πρόγραμμα και η ελληνική αποστολή
Η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν θα γίνει στις 15.15 (ώρα Ελλάδας) και οι δύο ηγέτες αναμένεται να προχωρήσουν σε επισκόπηση των διμερών σχέσεων και να συζητήσουν περιφερειακά και διεθνή ζητήματα. Αθήνα και Άγκυρα συμμερίζονται την άποψη ότι τα ζητήματα που αφορούν τις δύο χώρες θα πρέπει να συζητούνται σε διμερές επίπεδο και ότι η βελτίωση του κλίματος στις διμερείς σχέσεις είναι προς όφελος της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.
Στη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας πριν από την έναρξη της 6ης Συνόδου του Ανωτάτου Συμβουλίου Συνεργασίας, θα συμμετάσχουν οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης και Χακάν Φιντάν και οι διπλωματικοί σύμβουλοι των δύο ηγετών, ο πρέσβης Μίλτον Νικολαϊδης και ο Ακίφ Τσαγατάι Κιλίτς.
Στη συνέχεια θα συνεδριάσει το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας, ενώ στις πέντε το απόγευμα οι δύο ηγέτες θα κάνουν δηλώσεις στον τύπο. Τον πρωθυπουργό θα συνοδεύουν στην Άγκυρα οι υπουργοί Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος, Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη, Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης, Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας καθώς και ο υφυπουργός Εξωτερικών αρμόδιος για οικονομική διπλωματία Χάρης Θεοχάρης. Η υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου δεν θα είναι στην αποστολή, καθώς νοσηλεύεται με γρίπη. Να σημειωθεί πως στην Άγκυρα δεν θα μεταβεί ο Νίκος Δένδιας, καθώς σήμερα είναι προγραμματισμένη συνεδρίαση των υπουργών Άμυνας της ΕΕ και αύριο η σύνοδος των υπουργών του ΝΑΤΟ
Από το Μέγαρο Μαξίμου θα συνοδεύουν τον Κ. Μητσοτάκη η Διευθύντρια του Γραφείου Διεθνούς Στρατηγικού Σχεδιασμού και Επικοινωνίας του πρωθυπουργού Αριστοτελία Πελώνη, ο Διευθυντής του Γραφείου Τύπου του πρωθυπουργού Γιώργος Ευθυμίου και η Διευθύντρια Επικοινωνίας Κύρα Κάπη.
Τουρκία: Γιατί κλιμακώνουν την επιθετική ρητορική κατά Δένδια πριν τη συνάντηση στην Άγκυρα
Ρωμανός Κοντογιαννίδης
Κατά τον καθηγητή ΜΜΕ και Επικοινωνίας του ΑΠΘ, Νίκο Παναγιώτου, η τακτική της Τουρκίας είναι πολύ πιθανό να σχετίζεται με παλαιότερο «επεισόδιο» σε συνέντευξη τύπου μεταξύ Δένδια και Τσαβούσογλου
Η δημιουργία ρήγματος στην ελληνική πλευρά και συνθηκών έντασης και κρίσης στο εσωτερικό της είναι ο απώτερος στόχος της Τουρκίας, στην προσπάθεια που επιχειρεί, με την επιθετική ρητορική της σε βάρος του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια, να τον διαχωρίσει από τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη.
Αυτό ανέφερε στο ethnos.gr ο διεθνολόγος και καθηγητής ΜΜΕ και Επικοινωνίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), Νίκος Παναγιώτου, σημειώνοντας ότι με τη συγκεκριμένη τακτική η Τουρκία πιστεύει ότι θα πετύχει κατά τον καλύτερο τρόπο τους στόχους της στη συνάντηση της 11ης Φεβρουαρίου, στην Άγκυρα, μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη και του Τούρκου προέδρου, Ρετζέπ, Ταγίπ Ερντογάν.
Φυσικά, κανένας δεν μπορεί να αποκλείσει το ενδεχόμενο, οι γείτονες να έχουν ως βασική επιδίωξη ακόμα και το να μην συμπεριληφθεί ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας στην αποστολή που θα βρεθεί στη γειτονική χώρα.
«Είναι επικοινωνιακή η τακτική της Τουρκίας σε βάρος του Νίκου Δένδια και εκτιμώ ότι έχει ως στόχο να δημιουργήσει ρήγμα, ένταση και κρίση στην ελληνική πλευρά. Η Τουρκία θέτει διπλωματικά το ζήτημα, για το αν θα πρέπει να συμπεριληφθεί στην ελληνική αποστολή ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας. Με το ρήγμα που προσπαθεί να δημιουργήσει η Τουρκία στην ελληνική πλευρά, στοχεύει στο να πετύχει καλύτερα τις επιδιώξεις της», αναφέρει στο ethnos.gr ο κ. Παναγιώτου.
«Να μην δεχτεί η ελληνική πλευρά»
Κατά τον ίδιο, είναι πάρα πολύ βασικό η ελληνική πλευρά να μην διολισθήσει στην τακτική της Άγκυρας και να μην πάρει οποιαδήποτε απόφαση, η οποία θα αφορά τη μη συμμετοχή του Νίκου Δένδια στην ελληνική αποστολή.
Ο κ. Παναγιώτου σημειώνει ακόμα ότι η επιθετική ρητορική της Τουρκίας σε βάρος του Έλληνα υπουργού Εθνικής Άμυνας είναι πολύ πιθανό να σχετίζεται με παλαιότερο, πριν από περίπου πέντε χρόνια, «επεισόδιο» σε συνέντευξη τύπου μεταξύ του Νίκου Δένδια, όταν βρισκόταν στην ηγεσία του Υπουργείου Εξωτερικών και του τότε Τούρκου ομολόγου του, Μεβλούτ Τσαβούσογλου. Οι Τούρκοι είχαν διαμαρτυρηθεί τότε για τη στάση του Νίκου Δένδια, υποστηρίζοντας ότι επανειλημμένα και προκλητικά διέκοπτε τον Τσαβούσογλου. Η αλήθεια είναι, ωστόσο, ότι ο Έλληνας υπουργός Εθνικής Άμυνας πρόβαλλε τις ελληνικές θέσεις, αντικρούοντας προκλητικούς ισχυρισμούς του Τούρκου ομολόγου του, όπως η θέση για τουρκική μειονότητα στη Θράκη.
«Δεν μπορούμε να αποκλείσουμε την πιθανότητα η σημερινή τακτική της Τουρκίας σε βάρος του Δένδια να αποτελεί συνέχεια εκείνου του συμβάντος», σημειώνει ο κ. Παναγιώτου.
Σε… μικρό καλάθι οι προσδοκίες από τη συνάντηση
Σε ό,τι αφορά το ενδεχόμενο να βγει κάτι σημαντικό για την ελληνική πλευρά από τη συνάντηση μεταξύ των επικεφαλής των δύο χωρών, ο διεθνολόγος και καθηγητής ΜΜΕ και Επικοινωνίας του ΑΠΘ σημειώνει ότι δεν πρέπει να υπάρχει κάποια ιδιαίτερη αισιοδοξία, κυρίως από τη στιγμή που η συνάντηση πραγματοποιείται όχι και στο καλύτερο δυνατό κλίμα.
Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι πάντοτε μία συνάντηση σε τόσο υψηλό επίπεδο συμβάλλει στο να παραμένουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας.
«Ό,τι κι αν συζητηθεί στη συνάντηση, το σημαντικότερο είναι ότι αυτές οι επαφές βοηθούν στο να δημιουργηθούν γέφυρες επικοινωνίας μεταξύ των κρατών. Είναι γεγονός ότι η συνάντηση δεν πραγματοποιείται στην καλύτερη δυνατή συγκυρία, από τη στιγμή που έχουμε κάποιες δηλώσεις, οι οποίες δεν κινούνται προς τη θετική κατεύθυνση αλλά έχουμε και τις μακράς διάρκειας NAVTEX από την πλευρά της Τουρκίας. Ελπίδες πρέπει να διατηρούμε σε κάθε περίπτωση και είναι πολύ νωρίς αυτήν τη στιγμή, ώστε να πούμε, αν αυτές θα εκπληρωθούν και σε ποιο βαθμό. Ωστόσο, είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για μία επιτυχημένη συνάντηση, κυρίως από τη στιγμή που η Τουρκία συνηθίζει να αλλάζει πολύ εύκολα τις διαθέσεις της», σημειώνει ο κ. Παναγιώτου.
