Η συμφωνία RELOS αναδιατάσσει τη γεωστρατηγική σκακιέρα στον Ινδικό Ωκεανό και την Αρκτική, επιτρέποντας για πρώτη φορά τη στάθμευση ξένων δυνάμεων στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου
Σε μια κίνηση που αλλάζει ριζικά τις ισορροπίες ισχύος στην Ασία, ηΡωσία και η Ινδία προχώρησαν στην ενεργοποίηση ενός πρωτοποριακού αμυντικού συμφώνου, το οποίο προβλέπει την αμοιβαία ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων στις επικράτειές τους. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Al Jazeera, η συμφωνία «Αμοιβαίας Ανταλλαγής Υποστήριξης και Εφοδιαστικής» (RELOS) αποτελεί πλέον το πιο ουσιαστικό βήμα εμβάθυνσης της διμερούς συνεργασίας των δύο κολοσσιαίων στρατών, επιτρέποντας τη χρήση βάσεων, ναυστάθμων και αεροδρομίων τόσο σε καιρό ειρήνης όσο και σε περίοδο πολέμου.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιστορικής σημασίας για το Νέο Δελχί, καθώς η Ινδία επιτρέπει για πρώτη φορά στην ιστορία της τη σταθερή, προσωρινή παρουσία ξένου στρατού στο έδαφός της. Η κίνηση αυτή καταγράφεται σε μια συγκυρία έντονης διεθνούς αστάθειας και οικονομικών αναταράξεων, ενώ εξελίσσεται υπό τη σκιά της απρόβλεπτης εξωτερικής πολιτικής του Αμερικανού προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ.
Οι τεχνικές λεπτομέρειες και το εύρος της συμφωνίας RELOS
Η διαδρομή προς την τελική επικύρωση διήρκεσε οκτώ έτη, με το σύμφωνο να υπογράφεται στη Μόσχα τον περασμένο Φεβρουάριο και να λαμβάνει την τελική υπογραφή του Βλαντίμιρ Πούτιν στις 15 Δεκεμβρίου. Παρότι τέθηκε σε πλήρη ισχύ από τις 12 Ιανουαρίου, οι ρωσικές αρχές προχώρησαν στη δημοσιοποίηση των λεπτομερειών μόλις την τρέχουσα εβδομάδα.
Η συμφωνία έχει πενταετή ορίζοντα με προοπτική ανανέωσης και θέτει συγκεκριμένα αριθμητικά όρια στην παρουσία δυνάμεων. Ειδικότερα, κάθε πλευρά έχει το δικαίωμα να αναπτύσσει έως 3.000 στρατιώτες, πέντε πολεμικά πλοία και δέκα στρατιωτικά αεροσκάφη στις υποδομές της άλλης χώρας. Το Κρεμλίνο, σε επίσημη τοποθέτησή του, διευκρίνισε ότι «σκοπός της Συμφωνίας είναι να καθορίσει τη διαδικασία ανάπτυξης στρατιωτικών μονάδων, τον κατάπλου πολεμικών πλοίων και τη χρήση του εναέριου χώρου και των αεροδρομιακών υποδομών από τα στρατιωτικά αεροσκάφη των μερών».
Πέρα από τη συμβολική παρουσία, η RELOS προσφέρει ένα πρακτικό πλαίσιο για τη συντήρηση και τον ανεφοδιασμό του ρωσικού στρατιωτικού εξοπλισμού που ήδη κυριαρχεί στο ινδικό οπλοστάσιο. Αναλυτές επισημαίνουν ότι το σύμφωνο ρυθμίζει την πρόσβαση σε λιμένες για παροχή τροφίμων, νερού και τεχνικών μέσων, ενώ για την αεροπορία καλύπτει τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας, την πλοήγηση και τη συντήρηση. Επιπλέον, ανοίγει ο δρόμος για κοινές ασκήσεις και αποστολές σε περιοχές κοινού ενδιαφέροντος.
Το στρατηγικό κέρδος της Μόσχας και η πρόσβαση στον Ινδικό Ωκεανό
Για τη Ρωσία, η συμφωνία αποτελεί μια σημαντική διπλωματική και στρατιωτική νίκη, ειδικά μετά τις πιέσεις που δέχεται από τη Δύση λόγω της εισβολής στην Ουκρανία το 2022. Παρά τις επικρίσεις του Ντόναλντ Τραμπ και Ευρωπαίων ηγετών για τις αγορές ρωσικού πετρελαίου από την Ινδία, η Μόσχα καταφέρνει να εδραιώσει την παρουσία της στην Ασία.
Η RELOS προσφέρει στη Ρωσία τη δυνατότητα προβολής ισχύος σε μια περιοχή όπου δεν διέθετε παραδοσιακές βάσεις: τον Ινδικό Ωκεανό. Μέσω της πρόσβασης στις ινδικές υποδομές, τα ρωσικά πλοία και αεροσκάφη μπορούν να διατηρούν παρατεταμένη παρουσία στην περιοχή, αποδεικνύοντας ότι η χώρα παραμένει ένας ισχυρός παίκτης με ισχυρές συμμαχίες, παρά τις διεθνείς κυρώσεις.
Η ενίσχυση της Ινδίας και η ισορροπία μεταξύ Δύσης και Ανατολής
Από την πλευρά του, το Νέο Δελχί μετασχηματίζει τη σχέση του με τη Μόσχα από μια απλή πελατειακή σχέση αγοράς όπλων σε μια ενεργή επιχειρησιακή σύμπραξη. Η Ινδία αποκτά πλέον πρόσβαση σε κρίσιμες ρωσικές εγκαταστάσεις στην Αρκτική και την Άπω Ανατολή, από το Βλαδιβοστόκ έως το Μούρμανσκ, διασφαλίζοντας εναλλακτικές θαλάσσιες οδούς που την προστατεύουν από διαταραχές στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αυτή η «πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική» επιτρέπει στην Ινδία να ενισχύσει τη θέση της έναντι της Κίνας, διατηρώντας ταυτόχρονα την αυτονομία της από τα δίκτυα που ελέγχονται αποκλειστικά από τη Δύση. Παρά το γεγονός ότι η Ινδία διατηρεί παρόμοια συμφωνία με τις ΗΠΑ (LEMOA), η RELOS διαφοροποιείται ποιοτικά, καθώς είναι η μόνη που επιτρέπει τη στάθμευση στρατευμάτων και πολεμικών μέσων στο έδαφός της.
