Οι νόμοι που ρυθμίζουν την καθημερινότητα πολιτών και επιχειρήσεων θα έπρεπε να περνούν από ουσιαστική επεξεργασία, διαβούλευση και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Στην πράξη όμως, η εικόνα που καταγράφεται στη Βουλή δείχνει κάτι διαφορετικό.
Της Μαρίας-Ειρήνης Δημουλά
Σύμφωνα με τη μελέτη του ΚΕΦΙΜ για 2.064 τροπολογίες (2014–2026), η κατάθεση τροπολογιών έχει μετατραπεί σε νυχτερινή υπόθεση. Στην τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο (Ιούλιος 2023 – Μάιος 2026), το 76% των τροπολογιών κατατέθηκε μεταξύ 21:00 και 01:00, ενώ το 81% όσων κατατέθηκαν μόλις μία ημέρα πριν την ψήφισή τους μπήκαν επίσης μέσα σε αυτό το νυχτερινό «παράθυρο».
Αν και τυπικά έχει περιοριστεί η κατάθεση τροπολογιών την ίδια ημέρα της ψήφισης, ουσιαστικά ο χρόνος δεν αυξήθηκε ποτέ: απλώς μεταφέρθηκε λίγες ώρες νωρίτερα, στο προηγούμενο βράδυ. Έτσι, κρίσιμες ρυθμίσεις φτάνουν στους βουλευτές αργά τη νύχτα και ψηφίζονται μέσα σε ελάχιστες ώρες.
Την ίδια στιγμή, οι τροπολογίες δεν μειώνονται σε πολυπλοκότητα. Αντίθετα, γίνονται πιο «φορτωμένες», με περισσότερες διατάξεις και συχνά άσχετα μεταξύ τους άρθρα, γεγονός που δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τον ουσιαστικό έλεγχο. Το αποτέλεσμα είναι ένας νομοθετικός ρυθμός που ευνοεί την ταχύτητα εις βάρος της διαφάνειας.
Η εικόνα που προκύπτει είναι ξεκάθαρη: μια διαδικασία όπου η τυπική νομιμότητα τηρείται, αλλά ο ουσιαστικός κοινοβουλευτικός χρόνος συρρικνώνεται δραματικά. Όταν ο έλεγχος γίνεται υπό πίεση χρόνου και μέσα στη νύχτα, η ποιότητα της νομοθέτησης υποβαθμίζεται και η εμπιστοσύνη στους θεσμούς δοκιμάζεται.
«Καμπανάκι» για την οικονομία: «Έρχεται νέα κρίση μετά το 2027. Το ιδιωτικό χρέος η επόμενη βόμβα»
Της Έλενας Ζήσου
Σοβαρές προειδοποιήσεις για την πορεία της ελληνικής οικονομίας απευθύνει ο οικονομολόγος και επίτιμος πρόεδρος του Levy Institute, Δημήτρης Παπαδημητρίου, αμφισβητώντας το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρής ανάπτυξης. Όπως επισημαίνει, η ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης, ο επίμονος πληθωρισμός, η στασιμότητα των μισθών και η διόγκωση του ιδιωτικού χρέους δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια νέα οικονομική κρίση τα επόμενα χρόνια.
Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου εκφράζει έντονη ανησυχία για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας μετά το 2027, υποστηρίζοντας ότι η σημερινή ανάπτυξη στηρίζεται κυρίως στην κατανάλωση και στους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, οι οποίοι ολοκληρώνονται το 2026. Όπως τονίζει, χωρίς νέες επενδύσεις και με τη συνέχιση της πολιτικής υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, οι αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας θα περιοριστούν σημαντικά.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι, παρά τη βελτίωση των μακροοικονομικών δεικτών, οι πολίτες δεν βλέπουν ουσιαστική βελτίωση στο βιοτικό τους επίπεδο. Ο υψηλός πληθωρισμός, η αυξημένη έμμεση φορολογία και οι χαμηλοί μισθοί συνεχίζουν να πιέζουν τα νοικοκυριά, μειώνοντας την αγοραστική τους δύναμη.
Παράλληλα, ασκεί κριτική στο παραγωγικό μοντέλο της χώρας, κάνοντας λόγο για μια οικονομία υπερβολικά εξαρτημένη από τον τουρισμό και τις υπηρεσίες. Προτείνει στροφή σε τομείς όπως η πράσινη ενέργεια, η μεταποίηση υψηλής τεχνολογίας και οι νεοφυείς επιχειρήσεις, ώστε να ενισχυθεί η παραγωγικότητα και να μειωθεί η εξάρτηση από τις εισαγωγές.
Ο Παπαδημητρίου χαρακτηρίζει επίσης το Ταμείο Ανάκαμψης ως «χαμένη ευκαιρία» για τον ουσιαστικό μετασχηματισμό της οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι οι πόροι του δεν αξιοποιήθηκαν στον βαθμό που θα μπορούσαν για τη δημιουργία ενός νέου αναπτυξιακού μοντέλου.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στον κίνδυνο που δημιουργεί η αύξηση του ιδιωτικού χρέους. Όπως εξηγεί, η διατήρηση υψηλών δημοσιονομικών πλεονασμάτων μεταφέρει το βάρος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, οδηγώντας σε αυξανόμενα ελλείμματα στον ιδιωτικό τομέα. Κατά την εκτίμησή του, αν αυτή η τάση συνεχιστεί, η επόμενη μεγάλη κρίση δεν θα προέλθει από το δημόσιο χρέος, αλλά από την υπερχρέωση του ιδιωτικού τομέα.
Κλείνοντας, τονίζει ότι η Ελλάδα χρειάζεται μια μακροπρόθεσμη στρατηγική παραγωγικής ανασυγκρότησης, με λιγότερη εξάρτηση από τον τουρισμό και μεγαλύτερη έμφαση στην εγχώρια παραγωγή, την καινοτομία και τις εξαγωγές, προκειμένου να αποφύγει νέες οικονομικές περιπέτειες στο μέλλον.
