Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.
Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ πραγματοποιείται σε μια περίοδο αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και έναν χρόνο μετά τη Σύνοδο της Χάγης, κατά την οποία οι ηγέτες της Συμμαχίας συμφώνησαν σε μια σημαντική αναβάθμιση των συλλογικών αμυντικών δεσμεύσεων, αναφέρουν κυβερνητικές πηγές.
Όπως σημειώνουν, κεντρικό θέμα των εργασιών θα αποτελέσει η αξιολόγηση της προόδου των Συμμάχων στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2035, σε μια συγκυρία κατά την οποία η ανάγκη για ισχυρότερη ευρωπαϊκή συμβολή στη συλλογική άμυνα και για δικαιότερο επιμερισμό των βαρών βρίσκεται στο επίκεντρο της διατλαντικής συζήτησης.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, οι πηγές επισημαίνουν ότι προσέρχεται στη Σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη.
Η χώρα μας έχει ήδη υπερβεί τη δέσμευση για τις αμυντικές επενδύσεις (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%).
Συγκεκριμένα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας μας για το 2026 εκτιμώνται σε 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Με τον τρόπο αυτό η Ελλάδα διατηρεί και ενισχύει, μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που υπερβαίνουν συστηματικά τις νατοϊκές δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες, σημειώνουν οι ίδιες πηγές.
Σημειώνεται ότι οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Η συμμαχική δέσμευση για συνολικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ έως το 2035 προβλέπει 3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα, όπως υποδομές διττής χρήσης, ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και δράσεις ανθεκτικότητας.
Η Ελλάδα, συνεχίζουν οι κυβερνητικές πηγές, αποτελεί διαχρονικά παράδειγμα συνέπειας ως προς τις συμμαχικές της υποχρεώσεις. Ακόμη και κατά τη διάρκεια της δημοσιονομικής κρίσης, συνέχισε να υπερβαίνει τον προηγούμενο στόχο του 2% του ΑΕΠ, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλές χώρες της Συμμαχίας εξακολουθούσαν να υπολείπονται των σχετικών δεσμεύσεων.
Η συζήτηση για τον δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών μεταξύ των Συμμάχων βρίσκεται πλέον στον πυρήνα της διατλαντικής σχέσης. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που διαχρονικά συμβάλλουν ουσιαστικά στη συλλογική άμυνα της Συμμαχίας, επιβεβαιώνοντας στην πράξη ότι η ασφάλεια της Ευρώπης αποτελεί κοινή ευθύνη.
Οι πηγές αναφέρουν ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ανέδειξαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ. Έχει επίσης επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει αυτή την προσπάθεια μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα, προσθέτουν.
Στη συνέχεια, οι κυβερνητικές πηγές τονίζουν πως η θέση της Ελλάδας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αποτελεί έναν ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο εταίρο, συμβάλλοντας τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.
Το πρόγραμμα
Το πρόγραμμα της Συνόδου αρχίζει το βράδυ της Τρίτης με το δείπνο που παραθέτει προς τιμήν των ηγετών του ΝΑΤΟ ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και η σύζυγός του. Στο δείπνο θα συμμετάσχουν επίσης ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και οι Πρόεδροι της Ουκρανίας και της Νότιας Κορέας.
Δεν υπάρχει προγραμματισμένη συνάντηση του Πρωθυπουργού με τον Πρόεδρο της Τουρκίας στο περιθώριο της Συνόδου.
Γεραπετρίτης: Δεν τίθεται θέμα άρσης της απαγόρευσης για τα F-35 στην Τουρκία
Ο υπουργός Εξωτερικών διαβεβαίωσε ότι η απαγόρευση προμήθειας F-35 στην Άγκυρα παραμένει σε ισχύ, στον απόηχο της επίσκεψης του Ντόναλντ Τραμπ στην Τουρκία για τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ.
«Κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα άρσης απαγόρευσης στην Τουρκία για την προμήθεια των μαχητικών αεροσκαφών F35». Αυτό τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι «εξακολουθούν για την Τουρκία να υφίστανται οι περιορισμοί τους οποίους προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για την άρση των οποίων απαιτείται νεότερη απόφαση του Κογκρέσου».
Παράλληλα, ο Έλληνας ΥΠΕΞ ανέφερε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται στο καλύτερο σημείο από ποτέ και διαβεβαίωσε ότι «τα εθνικά δίκαια είναι απολύτως αδιαπραγμάτευτα και εξαντλούμε πάντοτε κάθε δυνατότητα για την υποστήριξη τους».
Αφορμή ήταν επίκαιρη ερώτηση του βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, ο οποίος επικαλούμενος σχετικά δημοσιεύματα, ανέφερε ότι «οι εξελίξεις για τα F35 δείχνουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται πρόθυμος να αλλάξει στάση και να επιβραβεύσει την Τουρκία», σημειώνοντας ότι «η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί να τις παρακολουθεί με σταυρωμένα χέρια».
«Δημοσιεύματα στα οποία αναφέρεστε, έρχονται κατά περιόδους, αλλά να σας διαβεβαιώσω ότι η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει τόσο το ισχυρό αποτύπωμα όσο και τις σχέσεις εκείνες για να μπορεί να οικοδομήσει τα δικά της εθνικά συμφέροντα σε ό,τι αφορά τα εξοπλιστικά», αντέτεινε ο κ. Γεραπετρίτης και συμπλήρωσε: «Οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται πέρα από κάθε αμφιβολία στο καλύτερο σημείο που βρίσκονταν ποτέ, μια σχέση αξιοπιστίας και μία σχέση η οποία είναι αμοιβαίως επωφελής για τις δύο χώρες».
Ταυτόχρονα, υπογράμμισε ότι «στο ζήτημα των εξοπλιστικών από τις ΗΠΑ το 2019, όταν η παρούσα διακυβέρνηση παρέλαβε την εξουσία μετά τις εκλογές, η Ελλάδα βρισκόταν εκτός του προγράμματος F35 και εκτός της αναβάθμισης των αεροσκαφών F36. Αντιθέτως, η Τουρκία το 2019 βρισκόταν μέσα στο πρόγραμμα F35 και είναι προφανές ότι αυτό θα αλλοίωνε την οποιαδήποτε ισορροπία στην ευρύτερη περιοχή μας».
«Αυτά το μακρινό 2019. Διότι σήμερα, εκείνο το οποίο ισχύει είναι ότι η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την προμήθεια 20 μαχητικών F35, ό,τι καλύτερο υφίσταται σχετικά με την εναέρια άμυνα, με προαίρεση για ακόμα 20. Τα πρώτα μαχητικά F35 μάλιστα θα τα παραλάβει η Ελλάδα το Νοέμβριο του 2029 και θα εγκατασταθούν στην αεροπορική βάση της Ανδραβίδας, ενώ σταδιακώς θα υπάρξει ο εξοπλισμός και για τα υπόλοιπα F35 τα οποία θα ενισχύσουν ουσιωδώς και καίρια την ελληνική αμυντική θωράκιση», επεσήμανε ο κ. Γεραπετρίτης και συμπλήρωσε:
«Επιπλέον, σε ό,τι αφορά τα F36 έχει υπάρξει συμφωνία για την αναβάθμιση 83 αεροσκαφών, με τεχνολογία η οποία είναι πολύ πιο ενισχυμένη και αποτελούν σημαντικά όπλα.
Ήδη, 56 από αυτά τα αεροσκάφη έχουν παραδοθεί στην πιο σύγχρονη και εξελιγμένη μορφή τους, ενώ αναμένουμε και τα υπόλοιπα το αμέσως επόμενο διάστημα.
Η ελληνική εξωτερική πολιτική έχει τόσο την ισχύ όσο και την βούληση να υποστηρίξει τα συμφέροντα μας. Η εξωτερική πολιτική δεν ασκείται προφανώς με δημοσιεύματα αλλά ασκείται με πειθώ, με ουσία και με σημαντικές διεθνείς σχέσεις».
«Φαίνεται να μην ανησυχείτε και να έχετε μία στάση πολύ χαλαρή ή ανεκτική, ενώ οι εξελίξεις θα έπρεπε να μας ανησυχούν και να μας προβληματίζουν», αντέτεινε από την πλευρά του ο κ. Καζαμίας.
«Το 2019 η Ελλάδα ήταν απαξιωμένη στη διεθνή διπλωματία χωρίς πολύ ισχυρή άμυνα, εκτός των F35 και εκτός της αναβάθμισης των F36. Σήμερα η Ελλάδα είναι ένα ισχυρό μέλος της διεθνούς κοινότητας, με φωνή παντού, με αμυντικές δυνατότητες που δεν είχε ποτέ, με F35 και αναβαθμισμένα F16, όταν η Τουρκία είναι εκτός αυτών των προγραμμάτων.
Για εμάς τα εθνικά δίκαια είναι απολύτως αδιαπραγμάτευτα. Εξαντλούμε πάντοτε κάθε δυνατότητα για την υποστήριξη τους. Και να είναι ήσυχος ο ελληνικός λαός ότι όσο υπάρχει η παρούσα ελληνική κυβέρνηση θα είναι πάντοτε υπερήφανη για την εξωτερική πολιτική και για την άμυνα της», ανταπάντησε ο κ. Γεραπετρίτης.
