Τι περιλαμβάνει το αμερικανικό σχέδιο για τα Στενά του Ορμούζ.
Ηκατάσταση στα Στενά του Ορμούζ εισέρχεται σε νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση κλιμάκωσης, με τις ΗΠΑ να ενεργοποιούν στρατιωτικό και επιχειρησιακό σχέδιο για την προστασία της ναυσιπλοΐας, την ώρα που εικόνες και βίντεο από την περιοχή αποτυπώνουν την ένταση που επικρατεί.
Ειδικότερα, η επιχείρηση με κωδική ονομασία «Σχέδιο Ελευθερία» (Project Freedom), που ανακοίνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ και αφορά τα Στενά του Ορμούζ, αποτελεί τη νέα αμερικανική πρωτοβουλία για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας σε έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως.
Δεν θα περιλαμβάνεται υποχρεωτική συνοδεία εμπορικών πλοίων
Ειδικότερα, σύμφωνα με ανάρτηση του δημοσιογράφου του Axios Μπαράκ Ραβίντ στο X τα ξημερώματα της Δευτέρας, η νέα πρωτοβουλία για τα Στενά του Ορμούζ δεν θα περιλαμβάνει υποχρεωτικά συνοδεία εμπορικών πλοίων από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Παρά ταύτα, η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ παραμένει ισχυρή, με τα πολεμικά πλοία να επιχειρούν σε κοντινή απόσταση από εμπορικά σκάφη, έτοιμα να επέμβουν σε περίπτωση επίθεσης, ενώ θα παρέχεται καθοδήγηση για ασφαλείς θαλάσσιες διαδρομές, ιδιαίτερα σε περιοχές που θεωρούνται υψηλού κινδύνου ή πιθανώς ναρκοθετημένες.
Παρά τον χαρακτηρισμό της επιχείρησης ως «ανθρωπιστικής», η πρωτοβουλία εκλαμβάνεται από πολλούς ως ευθεία πρόκληση προς την Τεχεράνη, με τον κίνδυνο στρατιωτικής κλιμάκωσης να παραμένει ιδιαίτερα υψηλός. Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, στόχος είναι η ασφαλής διέλευση εμπορικών πλοίων που έχουν εγκλωβιστεί στην περιοχή, σε μια από τις πιο τεταμένες περιόδους των τελευταίων ετών.
Η ανάρτηση Τραμπ
Ο Τραμπ, μέσω Truth Social, υποστήριξε ότι πολλές χώρες που δεν εμπλέκονται στη σύγκρουση έχουν ζητήσει αμερικανική βοήθεια, καθώς πλοία τους παραμένουν εγκλωβισμένα, με τα πληρώματα να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα επιβίωσης.
«Η μετακίνηση των πλοίων έχει ως μοναδικό σκοπό να απελευθερώσει ανθρώπους, εταιρείες και χώρες που δεν έχουν κάνει απολύτως τίποτα λάθος — είναι θύματα των περιστάσεων. Πρόκειται για μια ανθρωπιστική κίνηση εκ μέρους των Ηνωμένων Πολιτειών, των χωρών της Μέσης Ανατολής, αλλά ιδιαίτερα του Ιράν», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, προειδοποίησε ότι «αν παρεμποδιστεί αυτή η διαδικασία, θα αντιμετωπιστεί με δυναμικό τρόπο», ενώ τόνισε: «Έχουμε ενημερώσει αυτές τις χώρες ότι θα καθοδηγήσουμε τα πλοία τους με ασφάλεια έξω από αυτά τα περιορισμένα ύδατα, ώστε να συνεχίσουν ελεύθερα τις δραστηριότητές τους».
Το «Σχέδιο Ελευθερία» -Τι θα περιλαβάνει
Η επιχείρηση «Project Freedom» ξεκίνησε και επίσημα, σύμφωνα με τη Διοίκηση Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), και αποσκοπεί στην υποστήριξη εμπορικών πλοίων που επιδιώκουν να διασχίσουν τον κρίσιμο θαλάσσιο διάδρομο. Αμερικανός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για αποστολή συνοδείας, αλλά για στρατηγική παρουσία και επιχειρησιακή ετοιμότητα.
Η στρατιωτική συνδρομή των ΗΠΑ περιλαμβάνει αντιτορπιλικά κατευθυνόμενων πυραύλων, περισσότερα από 100 αεροσκάφη ξηράς και θαλάσσης, καθώς και περίπου 15.000 στρατιωτικούς, ενώ ενεργοποιείται και η πρωτοβουλία «Maritime Freedom Construct» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, που συνδυάζει διπλωματικές και στρατιωτικές ενέργειες για την ασφάλεια στην περιοχή.
Ο επικεφαλής της CENTCOM, ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, υπογράμμισε τη σημασία της επιχείρησης για την περιφερειακή ασφάλεια και την παγκόσμια οικονομία, την ώρα που οι ΗΠΑ διατηρούν και τον ναυτικό αποκλεισμό.
Τάνκερ χτυπήθηκε από «άγνωστα βλήματα» στα Στενά του Ορμούζ
Την ίδια στιγμή, η ένταση παραμένει υψηλή, με διαδοχικές επιθέσεις σε πλοία να καταγράφονται στα Στενά του Ορμούζ. Σε πρόσφατο περιστατικό, φορτηγό πλοίο δέχθηκε επίθεση από μικρά σκάφη κοντά στις ιρανικές ακτές, σύμφωνα με τη βρετανική υπηρεσία ασφάλειας ναυσιπλοΐας UKMTO, χωρίς να υπάρξουν τραυματισμοί ή περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχει ανάληψη ευθύνης, τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά εντείνουν την ανησυχία, ενώ μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει επίσημη αντίδραση από την ιρανική πλευρά.
ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζουν τις συνομιλίες
Οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζονται, με τις δύο πλευρές να διατηρούν διαφορετικές θέσεις ως προς το περιεχόμενο και την κατεύθυνση των διαπραγματεύσεων. Η ένταση παραμένει, αλλά η διπλωματική διαδικασία δεν έχει διακοπεί.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαγκεΐ, ξεκαθάρισε ότι «σε αυτό το στάδιο δεν υπάρχουν πυρηνικές διαπραγματεύσεις», επισημαίνοντας ότι η παρούσα πρόταση αφορά αποκλειστικά τον τερματισμό του πολέμου.
Από την πλευρά των ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε «απαράδεκτη» την ιρανική πρόταση 14 σημείων, υποστηρίζοντας ότι δεν ανταποκρίνεται στα αμερικανικά συμφέροντα και στις βασικές θέσεις της Ουάσιγκτον.
Παρά τις εντάσεις, ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ, Στιβ Γουίτκοφ, ανέφερε ότι οι επαφές με την Τεχεράνη συνεχίζονται, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας διπλωματικής λύσης, αν και το κλίμα παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστο.
Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί «χτυπούν καμπανάκι» για την παγκόσμια αγορά ενέργειας – Τα αποθέματα πετρελαίου πιέζονται ασφυκτικά
Μαρία-Ειρήνη Δημουλά
Οι προειδοποιήσεις για την αγορά πετρελαίου γίνονται όλο και πιο έντονες, με δύο διαφορετικά διεθνή ρεπορτάζ να συγκλίνουν στο ίδιο ανησυχητικό συμπέρασμα. Σύμφωνα με το Bloomberg, στελέχη μεγάλων αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών βλέπουν τα αποθέματα να πιέζονται επικίνδυνα, ενώ οι Financial Times μεταφέρουν εκτιμήσεις από κορυφαίους traders της αγοράς ενέργειας που προειδοποιούν για ακόμη πιο δύσκολη συνέχεια. Το κοινό μήνυμα και των δύο πηγών είναι ότι η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί περαιτέρω το επόμενο διάστημα.
Μπορεί την Παρασκευή οι τιμές πετρελαίου να υποχώρησαν ελαφρά, μετά την εκτόξευσή τους πάνω από 125 δολάρια το βαρέλι, όμως οι προειδοποιήσεις ότι πλησιάζουμε σε νέο «σημείο ανάφλεξης» πληθαίνουν.
Κάθε μέρα που τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά, «καίμε» καύσιμα από το ρεζερβουάρ, δηλώνουν τρεις αμερικανικοί πετρελαϊκοί κολοσσοί – η Chevron, η Exxon Mobil και η Cοnoco Phillips. Καταναλώνουμε τα εμπορικά και στρατηγικά αποθέματα και το αργό πετρέλαιο που είχε αποθηκευτεί σε δεξαμενόπλοια πριν ΗΠΑ και Ισραήλ ξεκινήσουν τον πόλεμο στο Ιράν.
Τα αποθηκευμένα καύσιμα βοήθησαν στη συγκράτηση των τιμών αλλά τώρα εξαντλούνται, δήλωσε η οικονομική διευθύντρια της Chevron Ίμερ Μπόνερ σε συνέντευξη στην τηλεόραση του Bloomberg. Η ίδια συμπλήρωσε ότι έχει εξαντληθεί μεγάλο μέρος των πετρελαϊκών αποθεμάτων και της εφεδρικής παραγωγικής ικανότητας. «Δεν έχουν μείνει σχεδόν καθόλου αποθέματα ασφαλείας», τονίζει.
Εδώ και καιρό οι αγορές ενέργειας έτρεμαν την πιθανότητα να κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ, ως ένα κατεξοχήν εφιαλτικό σενάριο.
Υπό κανονικές συνθήκες, από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα διέρχεται καθημερινά το 1/5 του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Ενώ οι τιμές του πετρελαίου έχουν ανέβει πάνω από 50% από τότε που το Ιράν έκλεισε ουσιαστικά τη διέλευση πριν από δύο μήνες, φτάνοντας πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, ακόμα απέχουν από τα επίπεδα ρεκόρ της προηγούμενης ενεργειακής κρίσης.
Κατά τη διάρκεια της η τελευταίας εβδομάδας (27/4 ως 1/5), οι τιμές του Brent κατέγραψαν υψηλά τετραετίας, ξεπερνώντας τα 126 δολάρια βαρέλι. Στη συνέχεια υποχώρησαν κάτω από τα 110 δολάρια σε μια αγορά που διακρίνεται για την έντονη μεταβλητότητά της. H αμέσως υψηλότερη τιμή που είχε φτάσει το πετρέλαιο ήταν τα 139 δολάρια το βαρέλι, τον Μάρτιο του 2022. αμέσως μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία.
Υπενθυμίζεται ότι οι τιμές αυτές αφορούν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (futures), που πρακτικά τιμολογούν τις παραδόσεις πετρελαίου σε βάθος δύο ή περισσότερων μηνών. Οι τιμές «spot» – της άμεσης παράδοσης, κατά τη διάρκεια του Απριλίου έφτασαν ως και πάνω από 140 δολάρια το βαρέλι, αγγίζοντας τα ρεκόρ του 2008.
Τα ρεκόρ των προηγούμενων ενεργειακών κρίσεων μπορεί να καταρριφθούν σύντομα, καθώς εξαντλούνται τα διαθέσιμα αποθέματα, δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Exxon, Ντάρεν Γουντς, σε τηλεδιάσκεψη με αναλυτές. «Είναι προφανές ότι δεν έχουμε δει ακόμα τον πλήρη αντίκτυπο της πρωτοφανούς διαταραχής στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου. Αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά, θα δούμε κι άλλα», είπε.
Μαζί με τα αφεντικά των πετρελαϊκών εταιρειών, οι traders προειδοποιούν ότι η «περίοδος χάριτος» τελειώνει. Μεγάλοι χρηματιστηριακοί παίκτες και αναλυτές συγκλίνουν στο ίδιο συμπέρασμα: Ως τα τέλη Μαΐου τα αποθέματα αναμένεται να υποχωρήσουν σε επικίνδυνα χαμηλά επίπεδα, και οι τιμές θα εκτοξευθούν.
Ενώ στην αρχή οι αγορές έλπιζαν σε μια σχετικά σύντομη εξομάλυνση της κρίσης εφοδιασμού, πλέον ποντάρουν στις πιθανότητες μιας παρατεταμένης σύγκρουσης. Άλλωστε την Πέμπτη 30 Απριλίου, ο Τραμπ είπε στα στελέχη των πετρελαϊκών ότι ο αποκλεισμός στα Στενά του Ορμούζ μπορεί να «συνεχιστεί για μήνες».
Η κρίση χτυπά ήδη σκληρά τις ασιατικές χώρες, όπου διυλιστήρια μειώνουν την παραγωγή και κυβερνήσεις καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις τους. Αλλά η κρίση επεκτείνεται και εκτός Ασίας. Η JPMorgan εκτιμά ότι τα εμπορικά ενεργειακά αποθέματα των ανεπτυγμένων χωρών θα αρχίσουν να εισέρχονται σε επίπεδα λειτουργικής πίεσης ήδη από τις αρχές Ιουνίου. Αν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά, τον Σεπτέμβριο θα αγγίξουν τα κατώτατα όριά τους. Σύμφωνα με τον Άντι Ο Μπράιεν, οικονομικό διευθυντή της πετρελαϊκής Conoco Philips, οι χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές θα αντιμετωπίσουν κρίσιμες ελλείψεις το διάστημα Ιουνίου – Ιουλίου.
Ο Φρεντερίκ Λασέρ, επικεφαλής έρευνας της Gunvor, ενός εκ των μεγαλύτερων traders πετρελαίου παγκοσμίως, χαρακτήρισε αναπόφευκτο τον «τεράστιο πόνο» στην οικονομία, σημειώνοντας ότι οι συνέπειες δεν θα περιοριστούν στα καύσιμα των καταναλωτών, αλλά θα χτυπήσουν τη βιομηχανική παραγωγή και ενδεχομένως να οδηγήσουν σε ύφεση. «Το σημείο ασφυξίας είναι ξεκάθαρα τον Ιούνιο», τόνισε.
Ακόμη πιο δραματική είναι η εκτίμηση της αναλύτριας Αμρίτα Σεν, της Energy Aspects. Δηλώνει ότι αν ο πόλεμος δεν τελειώσει έως τα τέλη Ιουνίου, τα αποθέματα μπορεί να μηδενιστούν. Σε αυτό το σενάριο, οι τιμές του Brent θα μπορούσαν να αγγίξουν τα 150-200 δολάρια το βαρέλι.
Η αναλύτρια γεωπολιτικής και ενέργειας Χέλιμα Κροφτ, επικεφαλής της παγκόσμιας στρατηγικής εμπορευμάτων της επενδυτικής εταιρείας RBC Capital Markets, δήλωσε στους Financial Times ότι βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας σημαντικής αλλαγής και στην ψυχολογία της αγοράς. Τα μηνύματα των ΗΠΑ γίνονται όλο και λιγότερο πιστευτά, καθώς ο κόσμος συνειδητοποιεί ότι δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα. Η ίδια θεωρεί ότι αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί και τον Μάιο, οι τιμές του πετρελαίου θα ξεπεράσουν τα 140 δολάρια το βαρέλι.
Μέχρι πρόσφατα τα διυλιστήρια στις ΗΠΑ άλλαζαν το μείγμα της παραγωγής και έδιναν προτεραιότητα στα καύσιμα αεροσκαφών και το ντίζελ. Όσο όμως πλησιάζει το καλοκαίρι και αυξάνεται η ζήτηση για καύσιμα αυτοκινήτου, μεγαλώνουν και οι φόβοι για ελλείψεις βενζίνης. Στα τέλη Απριλίου, τα αποθέματα βενζίνης στις ΗΠΑ βρίσκονταν στα 222 εκ. βαρέλια – το χαμηλότερο σημείο για αυτή την εποχή του χρόνου εδώ και πάνω από μία δεκαετία. Αν τα αποθέματα πέσουν κάτω από 210 εκ. βαρέλια, αρχίζουν οι σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά. Τώρα εισερχόμαστε στη «ζώνη κινδύνου» καταλήγει η Κροφτ.
πηγή: in.gr
