Θανάσης Παπαδής
Νέα παράταση εννέα μηνών παίρνει η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή των ενοικίων, καθώς οι απαιτούμενες ηλεκτρονικές διασταυρώσεις δεν είναι ακόμη έτοιμες. Το νέο καθεστώς μεταφέρεται πλέον για την 1η Ιουλίου 2027
Για την 1η Ιουλίου 2027 μετατίθεται η υποχρεωτική καταβολή των ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού, βάζοντας στον «πάγο» για ακόμη εννέα μήνες μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που έχουν σχεδιαστεί στην αγορά των μισθώσεων.
Το νέο καθεστώς επρόκειτο να ενεργοποιηθεί την 1η Οκτωβρίου 2026, όμως η εφαρμογή του μεταφέρεται χρονικά, καθώς απαιτείται να ολοκληρωθεί η τεχνική υποδομή που θα επιτρέπει τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις των πληρωμών.
Πρόκειται ουσιαστικά για μία ακόμη παράταση στην εφαρμογή του μέτρου, καθώς ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε την ενεργοποίησή του από την 1η Απριλίου 2026.
Με τη νέα μετάθεση, ιδιοκτήτες και ενοικιαστές αποκτούν μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής, ενώ παράλληλα δίνεται χρόνος στις αρμόδιες υπηρεσίες για να ολοκληρώσουν το σύστημα μέσω του οποίου θα ελέγχεται εάν το δηλωμένο μίσθωμα καταβάλλεται πράγματι μέσω του τραπεζικού συστήματος.
Η υποχρεωτική τραπεζική πληρωμή δεν περιορίζεται στην απλή κατάθεση του ενοικίου σε έναν λογαριασμό του ιδιοκτήτη.
Ο σχεδιασμός προβλέπει τη δημιουργία ενός ηλεκτρονικού πλέγματος διασταυρώσεων, ώστε η φορολογική διοίκηση να μπορεί να συνδέει τη δήλωση μίσθωσης, το ακίνητο, τον ιδιοκτήτη, τον ενοικιαστή και την πραγματική πληρωμή του μισθώματος.
Στόχος είναι να περιοριστούν οι περιπτώσεις στις οποίες άλλα ποσά αναγράφονται στα ηλεκτρονικά μισθωτήρια και άλλα καταβάλλονται στην πράξη, αλλά και να δημιουργηθεί σαφές ηλεκτρονικό αποτύπωμα για κάθε συναλλαγή.
Για να λειτουργήσει, όμως, το σύστημα απαιτεί ανταλλαγή και διασταύρωση δεδομένων με τους παρόχους υπηρεσιών πληρωμών, διαδικασία που δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί στον βαθμό που απαιτείται για την καθολική εφαρμογή του μέτρου.
Στο νέο ψηφιακό περιβάλλον κρίσιμο ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων – ΜΙΔΑ, το οποίο φιλοδοξεί να αποτελέσει τον ενιαίο ηλεκτρονικό «φάκελο» για κάθε ακίνητο.
Μέσω του Μητρώου θα συγκεντρώνονται και θα διασταυρώνονται στοιχεία που σήμερα βρίσκονται κατακερματισμένα σε διαφορετικές εφαρμογές και βάσεις δεδομένων.
Η πλήρης λειτουργία αυτής της υποδομής αποτελεί βασική προϋπόθεση για να μπορούν να γίνονται αυτοματοποιημένοι έλεγχοι στις μισθώσεις και στις πληρωμές τους, χωρίς να απαιτείται κάθε φορά η προσκόμιση αποδεικτικών από τους φορολογουμένους.
Τι θα αλλάξει από τον Ιούλιο
Με βάση το νέο χρονοδιάγραμμα, από την 1η Ιουλίου 2027 η εξόφληση των μισθωμάτων θα πρέπει να πραγματοποιείται μέσω τραπεζικού συστήματος, ώστε να υπάρχει ηλεκτρονικά καταγεγραμμένη συναλλαγή.
Το μέτρο συνοδεύεται από ισχυρά οικονομικά αντικίνητρα για όσους παρακάμπτουν την τραπεζική πληρωμή.
Για τους ενοικιαστές, η μη τήρηση της διαδικασίας συνδέεται με την απώλεια παροχών που σχετίζονται με τη μίσθωση, μεταξύ των οποίων και η επιστροφή ενοικίου.
Για τους ιδιοκτήτες προβλέπεται απώλεια της έκπτωσης 5% που αναγνωρίζεται στο εισόδημα από ακίνητα για δαπάνες επισκευής, συντήρησης και άλλες λειτουργικές ανάγκες, με αποτέλεσμα μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος να υπόκειται σε φορολογία.
Τι ισχύει μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027
Η μετάθεση σημαίνει ότι μέχρι το τέλος Ιουνίου του 2027 δεν ενεργοποιούνται οι συνέπειες που έχουν συνδεθεί με τη νέα υποχρεωτική διαδικασία πληρωμής.
Το διάστημα που μεσολαβεί αναμένεται να χρησιμοποιηθεί για την ολοκλήρωση των πληροφοριακών συστημάτων, τη σύνδεση των απαιτούμενων βάσεων δεδομένων και την προσαρμογή τραπεζών, ιδιοκτητών και ενοικιαστών.
Η νέα ημερομηνία της 1ης Ιουλίου 2027 μεταφέρει έτσι για το επόμενο καλοκαίρι μία αλλαγή που αφορά εκατομμύρια μισθώσεις κατοικιών και επαγγελματικών ακινήτων και η οποία, όταν εφαρμοστεί πλήρως, θα αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο η φορολογική διοίκηση παρακολουθεί την αγορά ενοικίων.
Στεγαστικά δάνεια: Στο 4,9% βλέπουν τα επιτόκια τα νοικοκυριά. Το χάσμα ανά εισόδημα
Μαριαλένα Κυβερνήτη
Υψηλό κόστος στεγαστικής πίστης εξακολουθούν να περιμένουν τα νοικοκυριά της Ευρωζώνης, με τις εκτιμήσεις να διαφοροποιούνται αισθητά ανάλογα με το εισόδημα
Η αγορά κατοικίας με τραπεζικό δάνειο εξακολουθεί να αποτελεί δύσκολη υπόθεση για πολλά νοικοκυριά, καθώς η προοπτική μιας αισθητής υποχώρησης του κόστους χρηματοδότησης δεν φαίνεται ακόμη στον ορίζοντα. Οι καταναλωτές στην Ευρωζώνη εκτιμούν ότι τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων θα βρίσκονται κατά μέσο όρο στο 4,9% σε έναν χρόνο, με την εικόνα να γίνεται ακόμη πιο επιβαρυντική για όσους διαθέτουν χαμηλότερο εισόδημα.
Σύμφωνα με τη νέα Έρευνα Προσδοκιών Καταναλωτών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τον Αύγουστο, η εκτίμηση αυτή παρέμεινε αμετάβλητη σε σύγκριση με τον Ιούλιο. Ωστόσο, πίσω από τον μέσο όρο διαμορφώνεται ένα σημαντικό εισοδηματικό χάσμα, καθώς τα νοικοκυριά που ανήκουν στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής περιμένουν ότι τα στεγαστικά επιτόκια θα φθάσουν στο 5,7%, ενώ για το υψηλότερο εισοδηματικό 20% η αντίστοιχη εκτίμηση περιορίζεται στο 4,4%.
Διαφορετικές προσδοκίες ανά εισόδημα
Η απόσταση των 1,3 ποσοστιαίων μονάδων δείχνει ότι το κόστος χρηματοδότησης δεν γίνεται αντιληπτό με τον ίδιο τρόπο από όλες τις οικογένειες. Για παράδειγμα, τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα εμφανίζονται περισσότερο επιφυλακτικά απέναντι στην πορεία των στεγαστικών επιτοκίων, καθώς διαθέτουν μικρότερα περιθώρια για την κάλυψη μιας αυξημένης μηνιαίας δόσης και είναι περισσότερο εκτεθειμένα στις πιέσεις του κόστους ζωής.
Αντίθετα, ένα νοικοκυριό με υψηλότερα και σταθερότερα εισοδήματα μπορεί να διαθέτει μεγαλύτερη ίδια συμμετοχή, ισχυρότερο πιστωτικό προφίλ και περισσότερες δυνατότητες να εξασφαλίσει ευνοϊκότερους όρους από την τράπεζα. Επομένως, η εισοδηματική θέση επηρεάζει όχι μόνο τη δυνατότητα λήψης ενός στεγαστικού δανείου, αλλά και τις προσδοκίες για την τιμή με την οποία αυτό θα προσφερθεί.
Τα συγκεκριμένα ποσοστά δεν αποτελούν πρόβλεψη της ΕΚΤ ούτε αντιστοιχούν στα επιτόκια που προσφέρουν σήμερα οι τράπεζες, αλλά αποτυπώνουν τις εκτιμήσεις των καταναλωτών για το κόστος των στεγαστικών δανείων σε έναν χρόνο από σήμερα.
Περιορίζεται η ανησυχία για την πρόσβαση σε πίστωση
Παρά τις υψηλές προσδοκίες για τα επιτόκια, η έρευνα περιλαμβάνει και ένα πιο θετικό μήνυμα για την τραπεζική χρηματοδότηση, καθώς μειώθηκε το ποσοστό των νοικοκυριών που θεωρούν ότι η πρόσβαση σε πίστωση έγινε δυσκολότερη κατά τους προηγούμενους δώδεκα μήνες.
Αντίστοιχη βελτίωση καταγράφεται και για το επόμενο διάστημα, αφού λιγότεροι καταναλωτές περιμένουν νέα αυστηροποίηση των όρων δανεισμού. Η εξέλιξη υποδηλώνει ότι τα νοικοκυριά δεν ανησυχούν τόσο έντονα για το εάν θα μπορέσουν να αποκτήσουν πρόσβαση σε χρηματοδότηση, εξακολουθούν όμως να θεωρούν ότι το δάνειο θα παραμείνει ακριβό.
Για τις τράπεζες, η εικόνα αυτή συνθέτει ένα μικτό περιβάλλον. Η υποχώρηση της ανησυχίας για την πρόσβαση στην πίστωση μπορεί να υποστηρίξει το ενδιαφέρον για νέες χρηματοδοτήσεις, όμως το ύψος των επιτοκίων παραμένει ανασταλτικός παράγοντας, κυρίως για τα νοικοκυριά που διαθέτουν χαμηλότερα εισοδήματα και περιορισμένες αποταμιεύσεις.
Στο 3,4% οι προσδοκίες για τις τιμές των κατοικιών
Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές περιμένουν ότι οι τιμές των κατοικιών θα αυξηθούν κατά 3,4% μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ποσοστό που παρέμεινε αμετάβλητο σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα. Αυτό σημαίνει ότι οι υποψήφιοι αγοραστές εξακολουθούν να βλέπουν μπροστά τους έναν δύσκολο συνδυασμό, με υψηλό κόστος δανεισμού και περαιτέρω άνοδο των τιμών στην αγορά ακινήτων.
Στο ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, οι προσδοκίες των νοικοκυριών για τον πληθωρισμό αυξήθηκαν τον Αύγουστο. Η εκτίμηση για τους επόμενους δώδεκα μήνες ανέβηκε στο 3% από 2,9%, ενώ σε ορίζοντα τριετίας διαμορφώθηκε στο 2,9% από 2,7%. Η επιμονή αυτών των προσδοκιών ενισχύει την αίσθηση ότι τα επιτόκια και, κατ’ επέκταση, το κόστος των στεγαστικών δανείων δύσκολα θα υποχωρήσουν γρήγορα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε περίπου 19.000 ενήλικες από έντεκα χώρες της Ευρωζώνης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
