Η νέα γενιά στην Ελλάδα φαίνεται να αντιμετωπίζει το μέλλον με περισσότερο σκεπτικισμό παρά αισιοδοξία. Η πανελλαδική έρευνα «Παρέμβαση Νέων 2026», που πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 861 νέων, ηλικίας 17 έως 30 ετών, καταγράφει μια κοινωνία νέων ανθρώπων που αισθάνονται ότι οι ευκαιρίες δεν κατανέμονται δίκαια, ότι η οικονομική πραγματικότητα περιορίζει τις επιλογές τους και ότι οι θεσμοί αδυνατούν να εμπνεύσουν εμπιστοσύνη. Το τέλειο αδιέξοδο και εντελώς σκοτεινός ορίζοντας. Σκοτώνουμε τα όνειρα των νέων.
Την έρευνα πραγματοποίησε η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «Παρέμβαση Νέων», στην οποία συμμετέχουν σημαντικές προσωπικότητες, κυρίως νέοι.
Ευρήματα έρευνας
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα αφορά την αντίληψη για τις ευκαιρίες στη χώρα. Οκτώ στους 10 νέους θεωρούν ότι η Ελλάδα δεν προσφέρει ίσες δυνατότητες σε όλους. Το 34% πιστεύει ότι οι ευκαιρίες δίνονται κυρίως σε όσους διαθέτουν γνωριμίες, ενώ ένα επιπλέον 21% εκτιμά ότι καθοριστικό ρόλο παίζει η οικονομική στήριξη. Μόλις το 9% θεωρεί ότι υπάρχουν πραγματικές ευκαιρίες για όλους, γεγονός που αναδεικνύει το έντονο αίσθημα αναξιοκρατίας που επικρατεί μεταξύ των νέων.
Η δυσπιστία αυτή αποτυπώνεται και στον τρόπο με τον οποίο οι νέοι αξιολογούν τις προοπτικές της χώρας. Περισσότεροι από έξι στους 10 δε βλέπουν την Ελλάδα ως ένα ασφαλές περιβάλλον για να χτίσουν το μέλλον τους. Το 36% απαντά ότι προοπτικές υπάρχουν μόνο για όσους διαθέτουν οικονομική στήριξη, ενώ το 28% δηλώνει ότι δεν υπάρχουν προοπτικές «σε καμία περίπτωση». Αντίθετα, μόλις το 14% εμφανίζεται αισιόδοξο ότι μπορεί να οικοδομήσει το μέλλον του στη χώρα, χωρίς σοβαρά εμπόδια.
Οικονομικό περιβάλλον και ψυχική πίεση
Το οικονομικό περιβάλλον αναδεικνύεται ως ο βασικός παράγοντας που τροφοδοτεί αυτή την απαισιοδοξία. Η ακρίβεια αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για το 30% των ερωτηθέντων, ακολουθούμενη από το στεγαστικό ζήτημα με 25% και τους χαμηλούς μισθούς με 22%. Τα τρία αυτά ζητήματα συγκεντρώνουν συνολικά σχεδόν οκτώ στις 10 απαντήσεις, αποτυπώνοντας τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι νέοι στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν οικονομική αυτονομία.
Παράλληλα, η ψυχική πίεση αναδεικνύεται σε ακόμη μία σημαντική πρόκληση. Το 9% τη θεωρεί το σημαντικότερο εμπόδιο της καθημερινότητας, ενώ τα ευρήματα για τη συναισθηματική εξάντληση είναι ακόμη πιο ανησυχητικά. Το 41% δηλώνει ότι νιώθει πολύ συχνά εξαντλημένο συναισθηματικά, λόγω των απαιτήσεων της καθημερινότητας και το 33% αρκετά συχνά. Συνολικά, περισσότεροι από επτά στους 10 νέους αναφέρουν ότι βιώνουν συχνά φαινόμενα burnout, μια ένδειξη της αυξανόμενης ψυχολογικής επιβάρυνσης, που συνοδεύει τις οικονομικές και κοινωνικές πιέσεις.
Εμπιστοσύνη στους θεσμούς
Εξίσου αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για την εμπιστοσύνη στους θεσμούς. Ένας στους τρεις νέους δηλώνει ότι δεν εμπιστεύεται κανέναν θεσμό. Το σχολείο και το πανεπιστήμιο συγκεντρώνουν το υψηλότερο ποσοστό εμπιστοσύνης (21%), ακολουθούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση με 18%. Η Δικαιοσύνη, τα μέσα ενημέρωσης και ο στρατός καταγράφουν σαφώς χαμηλότερα ποσοστά, αποτυπώνοντας ένα γενικευμένο έλλειμμα εμπιστοσύνης προς τους βασικούς πυλώνες της δημόσιας ζωής.
Η έρευνα καταγράφει επίσης ένα έντονο αίσθημα γενεακής υποβάθμισης. Σχεδόν ένας στους δύο νέους (46%) θεωρεί ότι διαθέτει λιγότερες ευκαιρίες από εκείνες που είχαν οι γονείς του. Μόλις το 16% πιστεύει ότι η δική του γενιά έχει περισσότερες δυνατότητες, ενώ το 28% εκτιμά ότι οι ευκαιρίες παραμένουν περίπου ίδιες.
Τα ευρήματα της έρευνας συνθέτουν την εικόνα μιας γενιάς που ζητά περισσότερη αξιοκρατία, οικονομική ασφάλεια και πραγματικές προοπτικές εξέλιξης. Πίσω από τους αριθμούς διακρίνεται ένα ισχυρό μήνυμα: οι νέοι δεν αμφισβητούν μόνο τις δυνατότητες της χώρας, αλλά κυρίως την ικανότητά της να τους προσφέρει ένα μέλλον στο οποίο θα μπορούν να σχεδιάσουν τη ζωή τους με αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση.
