Η αγορά αναζητά τι θα καλύψει το κενό που αφήνει το «Σπίτι μου ΙΙ», καθώς η επόμενη παρέμβαση για τη στεγαστική πίστη τοποθετείται στο 2028
Κενό που θα μπορούσε να φτάσει έως και το 30% στις νέες στεγαστικές χορηγήσεις ενδέχεται να αφήσει τα επόμενα ένα με δύο χρόνια η ολοκλήρωση του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ» και η πιθανή διαδοχή του από ένα νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ» το 2028.
Όπως αναφέρεται στην Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035, την οποία έθεσε σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας στις 18 Ιουνίου 2026, η πρόταση για την επόμενη επέκταση του «Σπίτι μου ΙΙ» (σσ «Σπίτι μου ΙΙΙ») προβλέπεται να υλοποιηθεί το 2028.
Από την ολοκλήρωση, επομένως, του «Σπίτι μου ΙΙ» έως την πιθανή ενεργοποίηση του νέου σχήματος μπορεί να μεσολαβήσει διάστημα ακόμη και έως δύο ετών χωρίς αντίστοιχο πρόγραμμα στήριξης της στεγαστικής πίστης, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από την Εθνική Στρατηγική και τις μέχρι σήμερα κυβερνητικές εξαγγελίες. Η περίοδος αυτή θα μπορούσε να καλύψει το τελευταίο μέρος του 2026, ολόκληρο το 2027 και μέρος του 2028, ανάλογα με το πότε ακριβώς θα ενεργοποιηθεί το επόμενο πρόγραμμα και εφόσον η κυβέρνηση που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές επιλέξει να υλοποιήσει την πρόταση της σημερινής ηγεσίας του ΥΚΟΙΣΟ.
Λαμβάνοντας υπόψη την αναφορά της έκθεσης του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής (α’ τριμήνου 2026), η οποία δημοσιεύτηκε την 1η Ιουλίου, το 30% των νέων στεγαστικών δανείων στις αρχές του έτους συνδέθηκε με τα συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου». Στελέχη της αγοράς αναφέρουν στην «Ημερησία» ότι η εικόνα αυτή δημιουργεί εύλογο προβληματισμό για το πώς θα εξελιχθούν οι νέες στεγαστικές χορηγήσεις όταν ολοκληρωθούν τα υφιστάμενα προγράμματα, εάν δεν υπάρξει άμεσα κάποιο νέο εργαλείο που να καλύψει μέρος της ζήτησης. Οι ίδιες πηγές εκφράζουν ανησυχία για το πως θα αντιδράσουν οι τράπεζες σε αυτή την νέα κατάσταση πολλώ δε μάλλον που δρουν ήδη σε συνθήκες αύξησης του κόστους δανεισμού μετά την απόφαση της ΕΚΤ για άνοδο των επιτοκίων.
Τι προβλέπει η Εθνική Στρατηγική για το νέο «Σπίτι μου»
Υπενθυμίζεται ότι η Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026–2035 προτείνει την επέκταση του προγράμματος «Σπίτι μου» σε έναν πιο διαρκή και βιώσιμο μηχανισμό, μέσω του οποίου νέοι και νοικοκυριά χαμηλού ή μεσαίου εισοδήματος θα μπορούν να αποκτούν πρόσβαση σε πρώτη κατοικία.
Το νέο σχήμα δεν θα βασίζεται στην άμεση επιδότηση επιτοκίου από εθνικούς ή ευρωπαϊκούς πόρους, αλλά στην παροχή φορολογικών ελαφρύνσεων προς τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, όταν αυτά χορηγούν σε επιλέξιμους δικαιούχους στεγαστικά δάνεια με μειωμένο ή μηδενικό επιτόκιο.
Ως συναφές ευρωπαϊκό παράδειγμα, η Στρατηγική παραπέμπει στη Γαλλία και σε εργαλεία όπως το Prêt à Taux Zéro (PTZ), το οποίο στηρίζει την απόκτηση πρώτης κατοικίας μέσω άτοκης ή ευνοϊκής χρηματοδότησης, καθώς και το Prêt Social Location-Accession (PSLA), που συνδυάζει τη μίσθωση με τη σταδιακή απόκτηση της κατοικίας.
Συνολικά, η Στρατηγική που έχει εκπονήσει το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας περιλαμβάνει 50 μέτρα, συνολικού προϋπολογισμού 6,5 δισ. ευρώ. Από αυτά, 14 αποτελούν νέες προτάσεις, ενώ 36 βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή ή έχουν δρομολογηθεί, με τη χρηματοδότηση να προέρχεται από εθνικούς πόρους, το ΕΣΠΑ, το Ταμείο Ανάκαμψης, την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, τις εμπορικές τράπεζες και νέους ευρωπαϊκούς πόρους.
Ισχυρές τράπεζες και συνεχιζόμενη πιστωτική επέκταση
Θετική εικόνα για τον ελληνικό τραπεζικό τομέα καταγράφει η έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, με την πιστωτική επέκταση να συνεχίζεται, τις καταθέσεις να ενισχύονται και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια να παραμένουν σε χαμηλά επίπεδα.
Το υπόλοιπο των τραπεζικών δανείων προς επιχειρήσεις και νοικοκυριά διαμορφώθηκε τον Μάιο του 2026 στα 130,3 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 7,4 δισ. ευρώ ή 6% σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα. Την άνοδο εξακολουθεί να οδηγεί κυρίως η επιχειρηματική πίστη, με τον ετήσιο ρυθμό αύξησης των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις να διαμορφώνεται στο 10,2%.
Σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση της οικονομίας εξακολουθούν να διαδραματίζουν τα συγχρηματοδοτούμενα εργαλεία. Κατά το πρώτο τετράμηνο του 2026, περίπου το ένα τρίτο των νέων επιχειρηματικών δανείων και το ένα τέταρτο της νέας χρηματοδότησης προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις συνδέθηκαν με προγράμματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας ή με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Πιο συγκρατημένη παραμένει η εικόνα στα νοικοκυριά, αν και και εκεί καταγράφεται επιτάχυνση. Τα καταναλωτικά δάνεια αυξήθηκαν με ετήσιο ρυθμό 7% τον Μάιο, ενώ τα στεγαστικά πέρασαν σε θετικό έδαφος, με άνοδο 1,2%. Παράλληλα, περίπου το 30% των νέων στεγαστικών δανείων στις αρχές του έτους συνδέθηκε με τα προγράμματα «Σπίτι μου ΙΙ» και «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου».
Ισχυρή παραμένει και η καταθετική βάση των τραπεζών, καθώς οι καταθέσεις επιχειρήσεων και νοικοκυριών έφθασαν τον Μάιο τα 214,9 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 15,3 δισ. ευρώ ή 7,7% σε ετήσια βάση.
Την ίδια ώρα, ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων διαμορφώθηκε στο 3,2% τον Μάρτιο του 2026, έχοντας υποχωρήσει θεαματικά από το 49% τον Μάρτιο του 2017. Η έκθεση αποδίδει την αποκλιμάκωση στις κινήσεις εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών, στις πωλήσεις χαρτοφυλακίων και στις τιτλοποιήσεις μέσω του προγράμματος «Ηρακλής».
