Μαρία Λιλιοπούλου
Δήμαρχοι και εκπρόσωποι των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), αλλά και η ίδια η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κάνουν λόγο για μια θεσμικά προβληματική μεταρρύθμιση
Σε μετωπική σύγκρουση με την κυβέρνηση οδηγείται η Τοπική Αυτοδιοίκηση με αιχμή το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας που επεκτείνει τη γεωγραφική αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ σε νέες περιοχές της χώρας.
Δήμαρχοι και εκπρόσωποι των Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), αλλά και η ίδια η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) κάνουν λόγο για μια θεσμικά προβληματική μεταρρύθμιση, η οποία επιχειρείται με διαδικασίες - εξπρές, χωρίς ουσιαστική διαβούλευση και χωρίς τη συναίνεση των τοπικών κοινωνιών.
Οι fast track διαδικασίες μάλιστα που ακολουθούνται για την ψήφιση του νομοσχεδίου έχουν προκαλέσει έντονη δυσφορία στους αυτοδιοικητικούς, καθώς η ελάχιστων ημερών δημόσια διαβούλευση ολοκληρώθηκε μόλις το πρωί της Δευτέρας (20/7) και, λιγότερο από δύο εικοσιτετράωρα αργότερα, αργά το βράδυ της Τρίτης (21/7), το νομοσχέδιο είχε ήδη κατατεθεί στη Βουλή. Παράλληλα, η πρώτη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής επιτροπής προγραμματίστηκε για αύριο Παρασκευή (24/7), με στόχο το νομοσχέδιο να έχει ψηφιστεί πριν από τη θερινή διακοπή των εργασιών της Βουλής.
Όπως αποφασίστηκε ομόφωνα στη χθεσινή συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, η Ένωση θα ζητήσει την απόσυρση του νομοσχεδίου, εκφράζοντας την αντίθεσή της στις επεκτάσεις της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ όταν αυτές γίνονται χωρίς τη συναίνεση των οικείων δήμων και των ΔΕΥΑ. Παράλληλα, η ΚΕΔΕ και οι Περιφερειακές Ενώσεις Δήμων θα ασκήσουν πρόσθετες παρεμβάσεις υπέρ των δήμων και των ΔΕΥΑ που θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα προσφύγουν στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) κατά των νέων ρυθμίσεων.
ΚΕΔΕ: «Σοβαρή θεσμική αντίφαση»
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, Λάζαρος Κυρίζογλου, έκανε λόγο για μια «σοβαρή θεσμική αντίφαση», επισημαίνοντας ότι μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ψηφίστηκε ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο οποίος προβλέπει ρητά ότι οι συγχωνεύσεις των ΔΕΥΑ μπορούν να γίνονται μόνο σε εθελοντική βάση.
«Δεν μπορεί το ένα υπουργείο να ψηφίζει έναν Κώδικα που προβλέπει αποκλειστικά οικειοθελείς συγχωνεύσεις και λίγες ημέρες αργότερα ένα άλλο υπουργείο να φέρνει νομοσχέδιο που επιβάλλει αναγκαστική επέκταση αρμοδιοτήτων», σημείωσε και ο επικεφαλής της αρμόδιας Επιτροπής, Κωνσταντίνος Ζέρβας, ο οποίος μάλιστα αναρωτήθηκε «εάν οι συντάκτες των δύο νομοθετημάτων ανήκουν στην ίδια κυβέρνηση».
Ο κ. Κυρίζογλου υποστήριξε ότι η επέκταση των δύο μεγάλων εταιρειών ύδρευσης προσκρούει και σε συνταγματικά ζητήματα, καθώς οι υποδομές των ΔΕΥΑ ανήκουν στους δήμους, οι οποίοι αποτελούν και τους μοναδικούς μετόχους τους. «Αν ένας δήμος θέλει να ενταχθεί στην ΕΥΑΘ ή στην ΕΥΔΑΠ, όπως για παράδειγμα το Ωραιόκαστρο, ας πάει. Δεν τον εμποδίζει κανείς. Άλλοι όμως όπως ο Λαγκαδάς ή η Θέρμη δεν θέλουν. Δεν μπορεί να επιβληθεί αυτό χωρίς τη συναίνεσή τους», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά του ο κ. Ζέρβας αμφισβήτησε συνολικά τη φιλοσοφία του νομοσχεδίου, υποστηρίζοντας ότι χρησιμοποιείται η λειψυδρία ως βασικό επιχείρημα για μια παρέμβαση που αφορά τελικά μόνο την αστική ύδρευση, δηλαδή ένα ποσοστό 15% - 18% της κατανάλωσης ύδατος. Δεν δίστασε να σημειώσει μάλιστα πως από ό,τι φαίνεται η εθνική στρατηγική για τα ύδατα, η οποία αναρτήθηκε σε δημόσια διαβούλευση ελάχιστες ημέρες νωρίτερα από το επίμαχο σχέδιο νόμου «λειτούργησε τελικά ως λαγός για το νομοσχέδιο», το οποίο - όπως είπε - κατατέθηκε αιφνιδιαστικά μεσάνυχτα Παρασκευής.
Τόσο ο ίδιος όσο και οι υπόλοιποι αιρετοί αμφισβήτησαν την ολιστικότητα του νομοσχεδίου τονίζοντας ότι αφήνει εκτός πεδίου ρύθμισης το 85% της κατανάλωσης νερού που αφορά την άρδευση, ενώ επισήμαναν ότι απουσιάζουν αντικειμενικές μελέτες που να αποδεικνύουν πως οι αναγκαστικές επεκτάσεις θα οδηγήσουν σε οικονομίες κλίμακας ή σε καλύτερες υπηρεσίες.
Επιπλέον, τόνισαν ότι μολονότι ο ίδιος ο υπουργός έχει ανεβάσει το κόστος των απαραίτητων έργων για την υδατική θωράκιση της χώρας στα 10 δισεκατομμύρια ευρώ (3 δισ. περισσότερα από το ποσό που αναφέρεται στο κείμενο της εθνικής στρατηγικής), στο νομοσχέδιο φαίνεται να έχουν εξασφαλιστεί περί τα 500 εκ. Σύμφωνα με τον κ. Ζέρβα, από το νομοσχέδιο προκύπτει ότι περιλαμβάνεται συνολικό πακέτο 542 εκ. ευρώ εκ των οποίων τα 200 εκ. ευρώ από ΕΣΠΑ και εθνικούς πόρους για έργα αντιμετώπισης της λειψυδρίας, τα 200 εκ. για ληξιπρόθεσμες οφειλές σε παρόχους ενέργειας και 141,9 εκ. για έργα υποδομής, δηλαδή αφαλατώσεις, δίκτυα και γεωτρήσεις.
ΕΔΕΥΑ: «Δεν θα γίνουμε χρηματιστηριακός μεζές»
Από τις πιο αιχμηρές παρεμβάσεις ήταν εκείνη του προέδρου της Ένωσης των ΔΕΥΑ και δημάρχου Ρεθύμνου, Γιώργη Μαρινάκη, ο οποίος κατηγόρησε το υπουργείο ότι μετατρέπει την εθελοντική συνεργασία σε εξαναγκασμό χωρίς καμία οικονομοτεχνική τεκμηρίωση: «Δεν υπάρχει ούτε μία μελέτη βιωσιμότητας που να αποδεικνύει ότι θα προκύψουν οικονομίες κλίμακας ή ότι η ΕΥΔΑΠ και η ΕΥΑΘ μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά την καθημερινότητα δεκάδων νέων δήμων», είπε, προσθέτοντας ότι η πραγματική εμπειρία από τις μεγάλες εταιρείες δεν δικαιολογεί αυτόν τον ισχυρισμό.
Ως παράδειγμα ανέφερε ότι υπάρχουν περιπτώσεις όπως στον δήμο Βάρης-Βούλας-Βουλιαγμένης όπου συχνά χρειάζονται έως και 40 μέρες για να αποκατασταθεί μια διαρροή ή ακόμη και μήνες για την τοποθέτηση ενός ρολογιού. «Έχει συμβεί σε κάποιον από μας να δίνει προθεσμία 90 ημερών για ένα ρολόι;» διερωτήθηκε απευθυνόμενους στους συναδέλφους του.
Ο ίδιος εξαπέλυσε και ευθεία πολιτική επίθεση, αφήνοντας αιχμές ότι η επέκταση των δύο εταιρειών εξυπηρετεί και χρηματιστηριακές επιδιώξεις των δύο μεγάλων εταιρειών: «Μήπως τελικά αυτό γίνεται για να προστατευθούν οι μεγάλοι οργανισμοί, όπως η ΕΥΑΘ που υποσχέθηκε αύξηση κερδών κατά 20% σε δύο χρόνια μετά τις συγχωνεύσεις; Τι είμαστε εμείς; Χρηματιστηριακός μεζές;»
Ο κ. Μαρινάκης έστρεψε μάλιστα τα βέλη του και προς την ΑΑΔΕ αναφερόμενος στην πρόβλεψη του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης που ορίζει τη δυνατότητα ανάθεσης της είσπραξης ληξιπρόθεσμων οφειλών των ΔΕΥΑ στην ΑΑΔΕ, με παρακράτηση του 20% ως δαπάνης βεβαίωσης και είσπραξης, υποστηρίζοντας ότι ο δήμος Ρεθύμνου έχει εισπραξιμότητα 104% και θα βρεθεί στο τέλος με απώλεια εσόδων: «Αυτό είναι επίσημη θεσμική τοκογλυφία», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι δημοτικές επιχειρήσεις καλούνται να χρηματοδοτήσουν τον μηχανισμό της ΑΑΔΕ.
Παράλληλα, χαρακτήρισε «τυράκι» τη διάταξη που προβλέπει κρατική κάλυψη του 75% των ενεργειακών χρεών για όσες ΔΕΥΑ ενταχθούν στην ΕΥΔΑΠ ή την ΕΥΑΘ, τονίζοντας ότι δημιουργεί άνιση μεταχείριση εις βάρος όσων επιλέξουν να παραμείνουν αυτόνομες. Αναρωτήθηκε εάν αποτελεί πολιτική αφέλεια το γεγονός ότι η κυβέρνηση επιλέγει προεκλογικά να ψηφίσει έναν νόμο με μαζικές αντιδράσεις τονίζοντας ότι αυτή η αντιμετώπιση προσβάλλει την Τοπική Αυτοδιοίκηση, η οποία θα πρέπει να αντιδράσει: «Το Μαξίμου πρέπει να αντιληφθεί ότι θα θερίσει θύελλες διότι σπέρνει ανέμους», κατέληξε.
