Την προσδοκία του να επιλυθούν τα ανοιχτά ζητήματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σε πνεύμα συνεργασίας και καλής γειτονίας εξέφρασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Την προσδοκία του να επιλυθούν τα ανοιχτά ζητήματα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας σε πνεύμα συνεργασίας και καλής γειτονίας εξέφρασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο Έλληνας πρωθυπουργός προέβη στη δήλωση αυτή προσερχόμενος στις εργασίες της δεύτερης ημέρας της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, η οποία διεξάγεται στην Άγκυρα.
Κληθείς να σχολιάσει τις τοποθετήσεις των Ντόναλντ Τραμπ και Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν για το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, ο κ. Μητσοτάκης απέφυγε να κάνει κάποιο άμεσο σχόλιο, στέλνοντας ωστόσο ένα σαφές μήνυμα: «Μία συμμαχία πρέπει να βασίζεται στις θεμελιώδεις αρχές της καλής γειτονίας».
«Η χώρα μας αντιμετωπίζει μία διαρκή απειλή από την Τουρκία»
Παράλληλα, ο πρωθυπουργός έθεσε με σαφήνεια το πλαίσιο των ελληνοτουρκικών σχέσεων υπογραμμίζοντας:
«Η χώρα μας αντιμετωπίζει μία διαρκή απειλή από την Τουρκία. Θα πρέπει να είμαστε σε ετοιμότητα. Τα ζητήματα αυτά μπορούν να επιλυθούν σε πνεύμα συνεργασίας και καλής γειτονίας. Είμαι θερμός υποστηρικτής της βελτίωσης των σχέσεων των δύο χωρών μας».
Απαντώντας στις αξιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ προς τους Ευρωπαίους συμμάχους για ανάληψη μεγαλύτερων οικονομικών βαρών, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε τη συνέπεια της Αθήνας. «Η Ελλάδα δαπανά ήδη το 3,5% του ΑΕΠ της, υλοποιώντας παράλληλα ένα εκτενές πρόγραμμα εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων. Έχουμε τηρήσει στο ακέραιο τη δέσμευσή μας προς το ΝΑΤΟ», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τέλος, αναφερόμενος στις περιφερειακές εξελίξεις, εξέφρασε την ελπίδα να διατηρηθεί η εκεχειρία, επισημαίνοντας ωστόσο ότι «χρειάζεται χρόνος για να επιλυθεί αυτό το ακανθώδες ζήτημα», ενώ κατέληξε λέγοντας πως «ευελπιστούμε ότι δεν θα έχουμε νέα ένταση στην περιοχή».
Πώς διαβάζει η Αθήνα το γεωπολιτικό τοπίο και γιατί είναι κρίσιμη η σημερινή Σύνοδος του ΝΑΤΟ
Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Τι έδειξε η συνάντηση Τραμπ - Ερντογάν στην Άγκυρα
Με προσοχή και χωρίς να βγάζει βιαστικά συμπεράσματα «διαβάζει» η κυβέρνηση τα νέα δεδομένα που δημιουργούνται στη γεωπολιτική σκηνή. Σήμερα, θέματα που σχετίζονται με την άμυνα και την ασφάλεια θα είναι στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ και το μήνυμα που εκπέμπεται εμφατικά από την Αθήνα είναι πως αποτελεί αξιόπιστο εταίρο.
Στο μεταξύ χθες έγινε το τετ α τετ του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, όπου δόθηκαν μία σειρά από υποσχέσεις αλλά μένει να φανεί τι τελικά θα γίνει πράξη.
Στη συνάντηση, ο Τραμπ μίλησε με θερμά λόγια για τον Τούρκο πρόεδρο, με την ατζέντα των συζητήσεων να περιλαμβάνει όλα τα καυτά θέματα όπως τα F-35, την άρση των κυρώσεων του νόμου CAATSA και την πώληση κινητήρων για το τουρκικό ΚΑΑΝ.
Οι αντιδράσεις στο Κογκρέσο και ο Νετανιάχου
Ήταν σίγουρα μία δίωρη συνάντηση με πολλούς συμβολισμούς, ωστόσο μένει να φανεί αν το θερμό κλίμα θα αποτυπωθεί και σε κάτι απτό για την Άγκυρα.
Πρόκειται για μια περίπλοκη εξίσωση, καθώς ήδη 18 μέλη του Κογκρέσου επιχειρούν να μπλοκάρουν την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, επικαλούμενα τους περιορισμούς που εξακολουθούν να ισχύουν λόγω της αγοράς του ρωσικού συστήματος S400 από την Άγκυρα.
Την ίδια στιγμή, ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, δήλωσε ότι προέτρεψε προσωπικά τον Τραμπ να μην πουλήσει τα αεροσκάφη στην Τουρκία, λέγοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.
Πού εστιάζει η κυβέρνηση
Μέσα σε ένα σύνθετο τοπίο, από την κυβέρνηση εστιάζουν στα όσα έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια στο πεδίο της άμυνας. Είναι ενδεικτική η επισήμανση του κυβερνητικού εκπροσώπου, Παύλου Μαρινάκη, πως «δουλειά της δικής μας κυβέρνησης και υποχρέωση ημών είναι να λέμε στον κόσμο τι κάνουμε εμείς. Έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί το υποβαθμίζουμε πολλές φορές και είναι λάθος».
Αυτό που τονίζεται από τo κυβερνών κόμμα είναι πως από το 2019 έως τώρα η Ελλάδα ήταν εκτός προγράμματος F-35 και εκτός προγράμματος αναβάθμισης F-16.
Σήμερα 6,5 χρόνια μετά, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει 20 υπερσύγχρονα F-35 με τη δυνατότητα προαίρεσης αυτά τα 20 να γίνουν 40. Ως προς τα F-16, έχει γίνει αναβάθμιση ήδη σε 56 και το σύνολο θα είναι 83 (σε νέα τεχνολογία Viper).
Με ποιες θέσεις προσέρχεται στη Σύνοδο η Ελλάδα
Κεντρικό θέμα των εργασιών της Συνόδου θα αποτελέσει η αξιολόγηση της προόδου στην υλοποίηση της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ (3,5% για αμιγώς στρατιωτικές δαπάνες και 1,5% για ευρύτερες επενδύσεις στην ασφάλεια και την άμυνα) ετησίως έως το 2035.
Κυβερνητικές πηγές σημειώνουν πως «η Ελλάδα προσέρχεται στη Σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη».
Ειδικότερα, η Ελλάδα έχει υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη πετύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%). Οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία.
Ο πρωθυπουργός έχει επανειλημμένα τονίσει την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ.
Κυβερνητικές πηγές λένε πως η θέση της χώρας παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αποτελεί έναν ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο εταίρο, συμβάλλοντας τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.
Ιδρυτικό Μέλος της Παγκόσμιας Τράπεζας για Άμυνα και Ασφάλεια η Ελλάδα
Η ένταξη της Ελλάδας ως ιδρυτικού μέλους της Defence, Security and Resilience Bank (DSRB) αποτελεί μια σημαντική εξέλιξη τόσο για τη χώρα όσο και για την διεθνή αρχιτεκτονική χρηματοδότησης άμυνας και ασφάλειας, λένε κυβερνητικές πηγές. Η DSRB αποτελεί την πρώτη παγκόσμια πολυμερή αναπτυξιακή τράπεζα αποκλειστικά προσανατολισμένη στην άμυνα, την ασφάλεια και την ανθεκτικότητα
Η νέα αυτή Τράπεζα δημιουργείται με συνολικό κεφάλαιο ύψους 100 εκατομμυρίων ευρώ (καταβεβλημένο και απαιτητό / paid-up and callable). Σκοπός της είναι να κινητοποιήσει επιπλέον δημόσια και, κυρίως, ιδιωτικά κεφάλαια για τη χρηματοδότηση έργων που ενισχύουν:
- Την άμυνα και την ασφάλεια
- Την τεχνολογική υπεροχή και την καινοτομία
- Τις κρίσιμες υποδομές
- Την ανθεκτικότητα των συμμετεχουσών χωρών
Αυτό που σημειώνεται από την Αθήνα είναι πως η DSRB δεν υποκαθιστά τους υφιστάμενους ευρωπαϊκούς θεσμούς και τα ευρωπαϊκά χρηματοδοτικά εργαλεία. Λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ταμεία και χρηματοδοτικά προγράμματα κινητοποιώντας πρόσθετα κεφάλαια από τον διεθνή χρηματοπιστωτικό τομέα.
Κυβερνητικές πηγές λένε πως «με την κίνηση αυτή, η Ελλάδα επιβεβαιώνει έμπρακτα ότι μπορεί να διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο: όχι μόνο στη διαμόρφωση των νέων γεωπολιτικών ισορροπιών, αλλά και στη δημιουργία των θεσμών που θα στηρίξουν την διεθνή ασφάλεια για τις επόμενες δεκαετίες».
