Κατερίνα Κοκκαλιάρη
Πέντε μεγάλες αλλαγές που αφορούν τη μονιμότητα στο δημόσιο, τα άρθρα 86 και 16, τη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας και την ηγεσία της Δικαιοσύνης, πρότεινε ο πρωθυπουργός
Σημαντικές αλλαγές προτείνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στη Συνταγματική Αναθεώρηση -την έναρξη της οποίας ανακοίνωσε με διάγγελμά του το πρωί της Δευτέρας.
Συγκεκριμένα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προτείνει:
- αλλαγή στο άρθρο 86 του Συντάγματος περί ευθύνης υπουργών
- άρση της μονιμότητας των δημόσιων υπαλλήλων
- αναθεώρηση του άρθρου 16 για την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων
- αλλαγή στη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας
- αλλαγή στον τρόπο εκλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης
Το μήνυμα του Κυριάκου Μητσοτάκη
Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.
Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.
Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.
Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.
Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.
Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.
Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.
Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα.
Γιατί η κυβέρνηση ανοίγει τώρα τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση: Ποια άρθρα μπαίνουν στο τραπέζι του διαλόγο.
Στο Μαξίμου αποφάσισαν να ανοίξουν άμεσα το διάλογο, καθώς θέλουν να στείλουν σήμα πως δεν υπάρχει μεταρρυθμιστική κόπωση
Τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση ανοίγει η κυβέρνηση και μένει να φανεί σε ποια άρθρα μπορούν να επιτευχθούν ευρύτερες συναινέσεις. Στο Μαξίμου αποφάσισαν να ανοίξουν άμεσα το διάλογο, καθώς θέλουν να στείλουν σήμα πως δεν υπάρχει μεταρρυθμιστική κόπωση. Παράλληλα, στο στρατόπεδο της Ν.Δ. εκτιμούν πως μια σειρά από προτάσεις που θα κατατεθούν θα βρουν ευήκοα ώρα σε ένα μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης και επιδιώκουν να στριμώξουν πολιτικά τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Στο θέμα της Συνταγματικής Αναθεώρησης πρόκειται να αναφερθεί σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, περιγράφοντας τους λόγους για τους οποίους πρέπει να ανοίξει αυτή η συζήτηση και εκπέμποντας μήνυμα για την ανάγκη επίτευξης συναινέσεων. Στόχος της κυβέρνησης είναι να επιταχυνθεί η σχετική διαδικασία και οι «γαλάζιες» προτάσεις να κατατεθούν μέσα στον επόμενο μήνα, ώστε αμέσως μετά να ξεκινήσουν οι συνεδριάσεις της επιτροπής.
Να σημειωθεί εδώ πως αυτή η Βουλή είναι η προτείνουσα και όσα άρθρα συγκεντρώσουν πλειοψηφία 180 βουλευτών μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή με 151 «ναι». Ωστόσο, όσα άρθρα περάσουν με πλειοψηφία από 151 έως 179 βουλευτές χρειάζονται 180 θετικές ψήφους στην επόμενη Βουλή. Επομένως, στο «γαλάζιο» στρατόπεδο θέλουν να συγκεντρωθούν πάνω από 180 θετικές ψήφοι σε μια σειρά θεμάτων, ώστε να είναι ευκολότερη η αναθεώρηση των συγκεκριμένων άρθρων από την επόμενο Βουλή.
Ειδικότερα η συζήτηση αναμένεται να ανοίξει για κρίσιμα άρθρα, όπως :
-Το 16 που αφορά τα μη κρατικά πανεπιστήμια,
-Το 24 για θέματα που έχουν σχέση με το περιβάλλον και την χωροταξία,
-Το άρθρο 30 για τη θητεία του Προέδρου της Δημοκρατίας. Όπως έχει επισημάνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης «με δεδομένη την ενοποιητική αποστολή που έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πιστεύω ότι θα έπρεπε να ψηφίζεται για μία και μόνη 6ετή θητεία. Έτσι, η συζήτηση για ανανέωση της παραμονής του στο αξίωμα δεν θα άνοιγε, κάθε τόσο, τον χορό των αντιπαραθέσεων. Και ο θεσμός θα έμενε μακριά από τις κομματικές σκοπιμότητες».
-Το 86 σχετικά με την ποινική ευθύνη υπουργών. Πρόκειται για ένα άρθρο που είναι δεδομένο πως θα κυριαρχήσει στη συζήτηση και αναμένονται και οι προτάσεις των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
-Το 90 που αφορά τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της δικαιοσύνης (θέμα που είχε τεθεί και από το ΠΑΣΟΚ).
-Το 103 για την αξιόλογη στο δημόσιο τομέα. «Να δούμε το ζήτημα της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων μέσα από ένα διαφορετικό πρίσμα, βάζοντας και την έννοια της αξιολόγησης» σημείωσε σε πρόσφατη συνέντευξή του ο πρωθυπουργός.
Παράλληλα στόχος είναι να ανοίξει συζήτηση και για μια σειρά σύγχρονων θεμάτων, όπως η τεχνητή νοημοσύνη κ.α. Βέβαια μένει να φανεί και ποιες προτάσεις σκοπεύει να καταθέσει στο τραπέζι του διαλόγου η αντιπολίτευση.
Ψήφος αποδήμων
Το πρώτο «crash test» στην προσπάθεια της κυβέρνησης για την επίτευξη συναινέσεων, θα αποτελέσει το νομοσχέδιο για την ψήφο των αποδήμων. Ήδη έχει πραγματοποιηθεί η πρώτη συνεδρίαση της άτυπης διακομματικής επιτροπής και αναμένεται να υπάρξει νέο «ραντεβού» την Πέμπτη.
Η πρόταση της Ν.Δ. προβλέπει:
-Τη θεσμοθέτηση της επιστολικής ψήφου στις βουλευτικές εκλογές, αποκλειστικά για τους εκλογείς που βρίσκονται εκτός της χώρας. Απαιτούνται 200 «ναι» στη Βουλή για να εφαρμοστεί η συγκεκριμένη ρύθμιση.
-Τη δημιουργία μιας ειδικής τριεδρικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, όπου οι εκτός συνόρων εγγεγραμμένοι εκλογείς θα ψηφίζουν όποιον ή όποια επιθυμούν. Σε περίπτωση που δεν επιτευχθεί η αναγκαία πλειοψηφία των 200 βουλευτών, η ρύθμιση για την εκλογική περιφέρεια Απόδημου Ελληνισμού δεν θα ισχύσει για τις εκλογές του 2027, αλλά για τις μεθεπόμενες.
Η πολιτική «πίεση» στο ΠΑΣΟΚ
Με το βλέμμα στραμμένο σε ένα κεντρώο μετριοπαθές κοινό από την κυβέρνηση θα εντείνουν την πίεση στο ΠΑΣΟΚ το επόμενο διάστημα. Κατά τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση από το «γαλάζιο» στρατόπεδο - εστιάζοντας σε ένα αφήγημα μεταρρυθμίσεων - θα καλέσουν τη Χαριλάου Τρικούπη να τοποθετηθεί για μια σειρά θεμάτων της επικαιρότητας.
Ενδεικτική του κλίματος είναι η τοποθέτηση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, που σημείωσε «αν συνολικά οι συναινέσεις είναι πολύ σημαντικές για να πάει μπροστά ο τόπος, στη Συνταγματική Αναθεώρηση είναι μονόδρομος. Αν δεν υπάρχει συναίνεση, δεν υπάρχει Συνταγματική Αναθεώρηση». Αναφορικά με τη στάση του Νίκου Ανδρουλάκη σημείωσε πως «όσο και να προσπαθήσει να το αποφύγει και να πει ότι θα πάμε στην επόμενη Βουλή για το 180, θεωρώ ότι αυτό πρέπει να προσπαθήσουμε να το πετύχουμε ει δυνατόν και από την πρώτη Κοινοβουλευτική Σύνοδο».
Μάλιστα ανέφερε χαρακτηριστικά «θεωρώ ότι η Συνταγματική Αναθεώρηση θα είναι μια πολύ σοβαρή συζήτηση που θα καθορίσει το πεδίο στο οποίο θα κινηθούμε στις εκλογές. Δηλαδή, θα μετρηθούμε όλοι στη Συνταγματική Αναθεώρηση και θα μετρηθούμε και ως προς πόση διάθεση έχουμε να πάμε τον τόπο μπροστά».
