Ελιζαβέτα Χόμιουκ
Μετά το… «αιγοπροβατο-θρίλερ» του ΟΠΕΚΕΠΕ και τις υπεξαιρέσεις που έκαναν τα ζώα να μοιάζουν με πρωταγωνιστές σε σενάριο φαρσοκωμωδίας, οι φετινές δηλώσεις στο ΟΣΔΕ δείχνουν μείωση τόσο στα αιγοπρόβατα όσο και στους… τυχερούς δικαιούχους. Η κυβέρνηση τρέχει τώρα να βάλει ηλεκτρονική σήμανση, υποσχόμενη διαφάνεια, ενώ οι κτηνοτρόφοι απλά ζητούν να πληρωθούν για τα ζώα που έχουν και όχι για φανταστικά
Στη σκιά των αποκαλύψεων που συνοδεύουν το σκάνδαλο των υπεξαιρέσεων στον ΟΠΕΚΕΠΕ, που ανέδειξε τα αιγοπρόβατα σε «πρωταγωνιστές» ενός μηχανισμού παράνομων επιδοτήσεων, τα στοιχεία των δηλώσεων του 2025 στο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ) καταγράφουν μια αρχική αναδίπλωση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει σήμερα η «Ν», στο ΟΣΔΕ του 2025 αποτυπώνεται μείωση τόσο στο δηλωθέν ζωικό κεφάλαιο όσο και στον αριθμό ΑΦΜ των δικαιούχων. Σε μια συγκυρία όπου η ανάγκη για διαφάνεια στις αγροτικές επιδοτήσεις και σε αξιόπιστους ελέγχους έχει μετατραπεί από διακηρυγμένος στόχος σε κυβερνητική υποχρέωση, το ζητούμενο πλέον είναι το αν -και πώς- το νέο πλαίσιο ελέγχων μπορεί να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη της κοινωνίας απέναντι στη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων και κυρίως να αποδώσει δικαιοσύνη στον κτηνοτροφικό κλάδο.
Η εφαρμογή της ηλεκτρονικής καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου φιλοδοξεί να αποτελέσει το επόμενο, κρίσιμο βήμα για τη θωράκιση της διαφάνειας στο φετινό σύστημα ενισχύσεων. Αναλυτικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες της «Ν», το 2025 δηλώθηκαν στο ΟΣΔΕ συνολικά 14.728.986 αιγοπρόβατα, ήτοι 7,5% λιγότερα από το 2024, όταν δηλώθηκαν 15.929.851. Ήδη παρατηρείται μια μείωση κατά περίπου 1,2 εκατ. αιγοπρόβατα που δηλώθηκαν στο σύστημα.
Αντίστοιχα, ο αριθμός των ΑΦΜ των δικαιούχων μειώθηκε το 2025 κατά 6,2%, σε 78.269, έναντι 83.451, δηλαδή 5.182 λιγότερα δηλωθέντα ΑΦΜ. Δεδομένων των ζωονόσων (πανώλη και έπειτα ευλογιά) που πλήττουν από τον Αύγουστο του 2024 την εγχώρια αιγοπροβατοτροφία, μέρος από τη μείωση των δηλωθέντων ζώων αφορά τις επιβεβλημένες θανατώσεις – που συνοδεύουν το πρωτόκολλο για την αναχαίτιση των νόσων. Συνολικά, με βάση τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης, από τον Αύγουστο του 2024 έως το τέλος Δεκεμβρίου του 2025 οι θανατώσεις ξεπέρασαν τις 450 χιλιάδες, οι οποίες -λογικά- δηλώθηκαν στο ΟΣΔΕ.
Σημειώνεται ότι ο αριθμός των θανατώσεων λόγω ευλογιάς προσεγγίζει πλέον τις 480 χιλιάδες. Σε ό,τι αφορά το νησί της Κρήτης, όπου στράφηκαν έντονα οι προβολείς του σκανδάλου ΟΠΕΚΕΠΕ, με βάση τα στοιχεία του ΟΣΔΕ, το 2024 δηλώθηκαν στις τέσσερις περιφερειακές ενότητες -Ηρακλείου, Χανίων, Ρεθύμνου και Λασιθίου- από 26.732 ΑΦΜ συνολικά 6.990.048 αιγοπρόβατα.
Οι περιφερειακές ενότητες Ρεθύμνου και Ηρακλείου κατέγραψαν το υψηλότερο πλήθος ζωικού κεφαλαίου και ΑΦΜ στο νησί. Με βάση τις «επιδόσεις» του 2024, η Κρήτη συγκέντρωσε το 43,88% της συνολικής δυναμικής των αιγοπροβάτων στην επικράτεια. Το 2025 η εικόνα διαφοροποιείται ελαφρώς, καθώς συνολικά στην Κρήτη δηλώθηκαν 6.414.154 αιγοπρόβατα, αριθμός μειωμένος κατά 8,2% σε σχέση με το 2024, ενώ αντίστοιχα κατά 3,99% υποχώρησε ο αριθμός των δικαιούχων ΑΦΜ. Πέρυσι στην Κρήτη δηλώθηκαν 1.066 λιγότερα ΑΦΜ δικαιούχων και 575.894 λιγότερα αιγοπρόβατα.
Πάντως, η συμμετοχή της Κρήτης στο σύνολο των αιγοπροβάτων διατηρήθηκε υψηλή, αντιπροσωπεύοντας το 43,54% της επικράτειας. Σε ό,τι αφορά το οικονομικό βάρος για την προμήθεια των βόλων, δείχνει να βαρύνει τους παραγωγούς, ωστόσο οι πληροφορίες της «Ν» αναφέρουν ότι από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναζητείται το αν υπάρχει δυνατότητα χρηματοδότησης (μερικής ή ολικής) από ευρωπαϊκά προγράμματα, ενώ εξετάζεται και η χρήση πιο σύγχρονου «εργαλείου» καταμέτρησης.
Οργανωτική ετοιμότητα
Το βέβαιο είναι ότι πρόθεση του ΥπΑΑΤ είναι μέχρι τέλος του έτους να υπάρξει ο τρόπος ηλεκτρονικής καταγραφής του ζωικού κεφαλαίου. Σημαντικός, ωστόσο, παράγοντας είναι η οργανωτική ετοιμότητα της δημόσιας διοίκησης, και πόσο δομημένο θα είναι το «back office», δηλαδή το υποστηρικτικό σύστημα που θα συνοδεύει την εφαρμογή του μέτρου.
Χωρίς ένα αξιόπιστο και πλήρως λειτουργικό μητρώο ζωικού κεφαλαίου, διασυνδεδεμένο σε πραγματικό χρόνο με το ΟΣΔΕ, η ηλεκτρονική σήμανση κινδυνεύει να μείνει ένα τεχνολογικό εργαλείο χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα. Παράλληλα, «τρέχει» και η Εκπόνηση Διαχειριστικών Σχεδίων Βόσκησης στις περιφέρειες της χώρας, δυνάμει της συμφωνίας μεταξύ του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και της εταιρείας Κοινωνία της Πληροφορίας ΜΑΕ, η οποία αναμένεται να αποδώσει καρπούς από το 2027.
Υπενθυμίζεται ότι η σχετική ΚΥΑ με την οποία έγινε η ανάθεση υλοποίησης του έργου υπεγράφη στις 31/10/2025, ενώ με βάση τα προβλεπόμενα χρειάζεται μια περίοδος παρακολούθησης 18 μηνών για να υπάρξουν τα πρώτα συμπεράσματα. Από πλευράς του κτηνοτροφικού κόσμου τονίζεται ότι «ο πραγματικός επαγγελματίας δεν φοβάται ούτε είναι αντίθετος στους ελέγχους».
Σύμφωνα με όσα αναφέρουν στη «Ν» εκπρόσωποι του κλάδου, «οι κτηνοτρόφοι ζητάμε καθαρούς κανόνες. Οι ενισχύσεις πρέπει να καταβάλλονται απευθείας στους ίδιους τους κτηνοτρόφους, με κριτήριο το πραγματικό ζωικό κεφάλαιο που διαθέτει ο καθένας. Η ευθύνη για την υλοποίηση του συστήματος ψηφιακής σήμανσης ανήκει αποκλειστικά στην πολιτεία. Μέσω των ελεγκτικών της δομών οφείλει να βάλει τάξη και να διασφαλίσει πλήρη διαφάνεια, τόσο ως προς τις επιδοτήσεις όσο και σε ολόκληρη την παραγωγική και εμπορική διαδικασία».
Πηγή:naftemporiki.gr
