Η προσοχή των ανθρώπων αποτελεί σήμερα το πιο πολύτιμο αγαθό για τις επιχειρήσεις, καθώς ανταγωνίζονται για τον χρόνο και την εστίαση του κοινού.
Η υπερπληροφόρηση και οι εξελιγμένοι αλγόριθμοι κρατούν τους χρήστες συνδεδεμένους, αυξάνοντας τα διαφημιστικά έσοδα και την εμπορική αξία των πλατφορμών.
Οι τεχνολογικές εταιρείες επενδύουν τεράστια ποσά σε μάρκετινγκ και influencers, μετατρέποντας την ανθρώπινη προσοχή σε μετρήσιμο και εμπορεύσιμο προϊόν.
Η παγκόσμια ψηφιακή διαφήμιση ξεπερνά τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, με δισεκατομμύρια ώρες προσοχής να μετατρέπονται σε μεγάλα οικονομικά κέρδη.
Του Νίκου Γιαννόπουλου
Έχετε καταλάβει ότι όλοι, μα όλοι, διαθέτουμε κάτι που είναι υπερπολύτιμο για κάθε μεγάλη εταιρία που σέβεται τον εαυτό της και τους…μετόχους της; Αναρωτιέστε ακόμη; Κακώς! Αυτό το στοιχείο δεν είναι άλλο από αυτό που επιχειρούμε να σας “κλέψουμε” τώρα, εδώ, σ’ αυτές τις γραμμές, μ’ αυτό το κείμενο. Είναι η προσοχή σας, η ΠΡΟΣΟΧΗ ΣΑΣ. Μπορούμε να την έχουμε για μερικά λεπτά έτσι ώστε να σας ενημερώσουμε για την αξία της;
Υποθέτουμε ότι η απάντηση είναι θετική και συνεχίζουμε: Στον 21ο αιώνα, η προσοχή έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο πολύτιμα οικονομικά αγαθά. Αν παλαιότερα οι επιχειρήσεις ανταγωνίζονταν για πρώτες ύλες, κεφάλαια ή εργατικό δυναμικό, σήμερα ανταγωνίζονται για κάτι πολύ πιο περιορισμένο: τον χρόνο και την προσοχή των ανθρώπων.
Η έννοια της «οικονομίας της προσοχής» περιγράφει ακριβώς αυτή τη συνθήκη, όπου η ανθρώπινη προσοχή αντιμετωπίζεται ως ένας σπάνιος πόρος που μπορεί να μετατραπεί σε κέρδος.
Πώς προκύπτουν όμως τα παραπάνω συμπεράσματα; Γιατί η προσοχή διαθέτει πλέον τεράστια αξία;
Το κλειδί είναι η λέξη “υπερπληροφόρηση”. Ο σύγχρονος άνθρωπος βομβαρδίζεται καθημερινά από τεράστιες ποσότητες πληροφοριών. Ειδήσεις, διαφημίσεις, βίντεο, αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ηλεκτρονικά μηνύματα και ειδοποιήσεις ανταγωνίζονται αδιάκοπα για λίγα δευτερόλεπτα από το χρόνο μας.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον υπερπληροφόρησης, η προσοχή γίνεται το πραγματικά σπάνιο αγαθό. Όπως είχε επισημάνει ήδη από τη δεκαετία του 1970 ο οικονομολόγος και νομπελίστας Herbert Simon, η αφθονία πληροφοριών δημιουργεί έλλειψη προσοχής. Το βλέπουμε πλέον στην καθημερινότητά μας. Την προσοχή μας κερδίζουν τα πιο “δυνατά” μηνύματα, τα πιο ιδιαίτερα video, το πιο viral περιεχόμενο στα social media. Η προσοχή μας αξίζει ίσως εκατοντάδες δις ευρώ ή δολάρια.
Αυτός ο καταραμένος ο αλγόριθμος!
Οντως, θα αναρωτηθεί κάποιος; Μα είναι πολύ λογικό, θα απαντήσουμε! Οι μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες του κόσμου, όπως η Google, η Meta, η TikTok και η Netflix, βασίζουν σημαντικό μέρος των εσόδων τους στην ικανότητά τους να κρατούν τους χρήστες όσο το δυνατόν περισσότερο στις πλατφόρμες τους.
Όσο περισσότερη ώρα περνά ένας χρήστης σε μια εφαρμογή, τόσο περισσότερες διαφημίσεις μπορεί να δει, τόσο περισσότερα δεδομένα παράγει και τόσο μεγαλύτερη γίνεται η εμπορική του αξία. Το ένα φέρνει το άλλο. Ακόμα και ένα απλό ανώδυνο ποστ για τις διακοπές σου στο Instragram δημιουργεί προστιθέμενη αξία στην πλατφόρμα. Είναι, προσέξτε, σαν να δουλεύουμε τζάμπα ως content creators για τις πάσης φύσεως πλατφόρμες.
Για να κερδίσουν αυτή την πολύτιμη προσοχή, οι εταιρείες χρησιμοποιούν ολοένα και πιο εξελιγμένες τεχνικές. Οι αλγόριθμοι των κοινωνικών δικτύων αναλύουν τις προτιμήσεις, τις συνήθειες και τις αντιδράσεις κάθε χρήστη, προβάλλοντας περιεχόμενο που έχει τις περισσότερες πιθανότητες να τον κρατήσει συνδεδεμένο.
Οι ειδοποιήσεις στα κινητά, τα ατελείωτα «scroll», η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο και τα εξατομικευμένα προτεινόμενα περιεχόμενα δεν είναι τυχαίες λειτουργίες· αποτελούν εργαλεία σχεδιασμένα για τη διατήρηση της προσοχής. O αλγόριθμος κάνει αυτή τη δουλειά. Φροντίζει να έχετε μπροστά σας σχεδόν κάθε δευτερόλεπτο περιεχόμενο που σας ενδιαφέρει έτσι ώστε να διατηρήσει την προσοχή σας! Τόσο απλό αλλά ταυτόχρονα και τόσο μεγαλοφυές από την πλευρά τους.
Την ίδια ώρα οι επιχειρήσεις ανά τον κόσμο επενδύουν τεράστια ποσά στη διαφήμιση και στο μάρκετινγκ επιρροής. Οι δημιουργοί περιεχομένου και οι λεγόμενοι influencers λειτουργούν ως ενδιάμεσοι μεταξύ εταιρειών και κοινού, αξιοποιώντας τη σχέση εμπιστοσύνης που έχουν αναπτύξει με τους ακολούθους τους.
Με αυτόν τον τρόπο, η προσοχή μετατρέπεται σε εμπορεύσιμο προϊόν που αγοράζεται, πωλείται και μετριέται με ακρίβεια.
Τάξεις (τεράστιου) μεγέθους
Kαι αφού φτάσαμε στο μέτρημα, ας δώσουμε και μερικούς αριθμούς:
Η παγκόσμια ψηφιακή διαφημιστική δαπάνη ξεπερνά πλέον τα 700 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως, με το μεγαλύτερο μέρος να κατευθύνεται σε πλατφόρμες που εμπορεύονται την προσοχή των χρηστών.
Η μέση τιμή ενός διαφημιστικού impression (μιας εμφάνισης διαφήμισης) μπορεί να είναι κλάσματα του λεπτού του ευρώ, όμως όταν πολλαπλασιάζεται επί δισεκατομμύρια προβολές μετατρέπεται σε τεράστια έσοδα.
Ένας μέσος χρήστης περνά καθημερινά περίπου 6–7 ώρες στο διαδίκτυο, εκ των οποίων πάνω από 2 ώρες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Αυτό σημαίνει ότι οι πλατφόρμες ανταγωνίζονται για περισσότερες από 700 ώρες προσοχής ανά άτομο κάθε χρόνο μόνο στα social media.
Αν μια πλατφόρμα έχει 100 εκατομμύρια ενεργούς χρήστες και καταφέρει να τους κρατήσει 10 επιπλέον λεπτά την ημέρα, κερδίζει:
- 100.000.000 × 10 λεπτά = 1 δισεκατομμύριο λεπτά προσοχής ημερησίως, δηλαδή περίπου 16,7 εκατομμύρια ώρες προσοχής κάθε μέρα. Αυτή η «δεξαμενή» χρόνου μπορεί στη συνέχεια να μετατραπεί σε διαφημιστικά έσοδα, συνδρομές ή συλλογή δεδομένων.
Κατάλαβες τώρα γιατί η προσοχή σου είναι χρυσάφι; Κατάλαβες ότι με τον τρόπο σου συμβάλλεις στην οικονομική γιγάντωση συγκεκριμένων εταιριών;
Η γνώση είναι όπλο. Και όταν συνειδητοποιήσουμε άπαντες ότι η προσοχή μας είναι ότι πιο πολύτιμο διαθέτουμε, μετά την υγεία και την αγάπη, τότε ίσως αποφασίσουμε να μην την σπαταλάμε σε πράγματα που δεν αξίζουν.
Προσοχή, λοιπόν!
libre.gr
