Μαρία-Ειρήνη Δημουλά
Το 500ευρο δεν θα κάνει την εμφάνισή του στη νέα σειρά χαρτονομισμάτων του ευρώ που σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι τα υπάρχοντα χαρτονομίσματα παύουν να ισχύουν.
Όσοι έχουν στην κατοχή τους 500ευρα δεν χρειάζεται να ανησυχούν ή να βιαστούν να τα αντικαταστήσουν. Τα συγκεκριμένα τραπεζογραμμάτια εξακολουθούν να θεωρούνται κανονικά χρήματα, διατηρούν την ονομαστική τους αξία και μπορούν να ανταλλάσσονται στις κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος οποιαδήποτε στιγμή.
Η απουσία του 500ευρου από τον νέο σχεδιασμό του ευρώ σηματοδοτεί το τέλος της παραγωγής νέων χαρτονομισμάτων αυτής της αξίας. Η ΕΚΤ έχει ήδη σταματήσει εδώ και χρόνια την έκδοσή τους, με την επιλογή αυτή να συνδέεται κυρίως με τις ανησυχίες για τη χρήση χαρτονομισμάτων μεγάλης αξίας σε παράνομες οικονομικές δραστηριότητες.
Το συγκεκριμένο χαρτονόμισμα, λόγω του υψηλού ποσού που αντιπροσωπεύει σε μικρό όγκο, είχε προκαλέσει προβληματισμούς σχετικά με τη διευκόλυνση μεταφοράς και αποθήκευσης μεγάλων χρηματικών ποσών.
Παράλληλα, η ΕΚΤ συνεχίζει τον σχεδιασμό της νέας γενιάς τραπεζογραμματίων του ευρώ, με στόχο μια πιο σύγχρονη εικόνα και νέα στοιχεία ασφαλείας. Τα επικρατέστερα σχέδια κινούνται γύρω από δύο κεντρικές ιδέες: την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά και το φυσικό περιβάλλον της Ευρώπης.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται αναφορές σε σημαντικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής ιστορίας, αλλά και σε στοιχεία της φύσης, όπως ποτάμια, πτηνά και τοπία.
Η διαδικασία επιλογής βρίσκεται σε εξέλιξη, με τη συμμετοχή και των πολιτών της Ευρωζώνης μέσω δημόσιας διαβούλευσης. Η τελική μορφή των νέων χαρτονομισμάτων αναμένεται να αποφασιστεί μέχρι το τέλος του 2026.
Ωστόσο, η μετάβαση στη νέα σειρά δεν θα γίνει σύντομα. Θα προηγηθούν τεχνικές εργασίες, δοκιμές ασφαλείας και η διαδικασία παραγωγής, η οποία απαιτεί αρκετά χρόνια.
Έτσι, μέχρι να αλλάξει η εικόνα των χαρτονομισμάτων, τα ευρώ που κυκλοφορούν σήμερα θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται κανονικά. Το 500ευρο απλώς περνά σε μια νέα φάση: δεν θα εκδίδεται ξανά, αλλά όσα υπάρχουν παραμένουν απολύτως έγκυρα.
Ένα «τυφλό» παγκόσμιο οικονομικό σύστημα
Από την κρίση της Lehman Brothers και μετά, η παγκόσμια οικονομία γνώρισε μια πρωτοφανή ανισότητα στην αναδιανομή πλούτου, σε βαθμό που σχεδόν ακυρώνει την αξιοπιστία των μακροοικονομικών προβλέψεων και των στατιστικών ερευνών
Μια από τις δραματικές αλλαγές που προκάλεσε η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 είναι η αμφισβήτηση μερικών βασικών κανόνων που διέπουν τις οικονομίες και τις αγορές. Από την κρίση της Lehman Brothers και μετά, η παγκόσμια οικονομία γνώρισε μια πρωτοφανή ανισότητα στην αναδιανομή πλούτου, σε βαθμό που σχεδόν ακυρώνει την αξιοπιστία των μακροοικονομικών προβλέψεων και των στατιστικών ερευνών.
Όπως επισημαίνει ο Ρουχίρ Σάρμα, συγγραφέας και πρόεδρος του Rockefeller International, οι μηνιαίες δημοσιεύσεις ερευνών έχουν υψηλό βαθμό στρέβλωσης λόγω της αυξανόμενης ανισότητας και της εντυπωσιακής διεύρυνσης του πολιτικού χάσματος, ειδικά στις ΗΠΑ, αλλά και στην Ευρωζώνη και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το πλουσιότερο 10% αντιπροσωπεύει το ήμισυ των καταναλωτικών δαπανών σήμερα, από 1/3 που ήταν πριν από τρεις δεκαετίες. Αυτό αφήνει την πλειοψηφία απαισιόδοξη. Η ίδια αποσύνδεση παρατηρείται και σε βασικούς επιχειρηματικούς δείκτες εμπιστοσύνης. Οι κύριες έρευνες επικεντρώνονται στις μεγάλες επιχειρήσεις που μπορούν να αντιμετωπίσουν καλύτερα τις αβεβαιότητες που δημιουργεί ο πληθωρισμός σε σχέση με τις μικρές επιχειρήσεις. Ο πρώην πρόεδρος της Federal Reserve, Τζερόμ Πάουελ, είχε επισημάνει αυτή την αδυναμία των προβλέψεων με τη διάσημη ατάκα «οι Αμερικανοί εκφράζουν απαισιόδοξες απόψεις για την οικονομία και στη συνέχεια βγαίνουν έξω και αγοράζουν ένα καινούργιο αυτοκίνητο».
Το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα χρειάζεται να βρει ξανά αξιόπιστους τρόπους για να μετρά τις καταναλωτικές και επιχειρηματικές τάσεις, προκειμένου να μπορεί έγκαιρα να αντιδρά και να σχεδιάζει πολιτικές. Ένα «τυφλό» σύστημα που δεν μπορεί να προβλέψει αυτές τις τάσεις δεν πρόκειται να επιβιώσει ούτε να αναπτυχθεί.
Αθανάσιος Αδαμόπουλος
