Κώστας Αλατζάς
«Πλήγμα» για την εικόνα της ασκούμενης εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης οι δηλώσεις Τραμπ περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35
Τα θερμά λόγια του Ντόναλντ Τραμπ για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την Τουρκία, καθώς και οι υποσχέσεις του για άρση των κυρώσεων της Ουάσινγκτον κατά της Αγκυρας στην πώληση αμερικανικού στρατιωτικού υλικού κλονίζουν την εικόνα της Ελλάδας, που φιλοτεχνεί η κυβέρνηση, περί «αξιόπιστου συμμάχου» και «στρατηγικού εταίρου» των Ηνωμένων Πολιτειών ενώ ταυτόχρονα προκαλούν προβληματισμό στην Αθήνα για τον ρόλο της Τουρκίας στη δυτική αμυντική αρχιτεκτονική.
Στην 36η Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ, που διεξήχθη στην Αγκυρα, η ελληνική κυβέρνηση βρέθηκε στο ίδιο έργο θεατής. Οπως και στην περίπτωση του επανεξοπλισμού (Rearm Europe) και του Μηχανισμού Δράσεων για την Ασφάλεια της Ευρώπης (SAFE) η ελληνική πλευρά διαπίστωσε ότι η διφορούμενη στάση του Ερντογάν απέναντι στον πόλεμο της Ουκρανίας και την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν, όχι μόνο δεν έχει οδηγήσει στην απομόνωση την Τουρκία αλλά αντιθέτως η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί συστατικό τμήμα της ευρωπαϊκής άμυνας και της νοτιοανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ.
Με άλλα λόγια, οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και η Ε.Ε. θεωρούν την Τουρκία σημαντικό εταίρο στην άμυνα και στο πεδίο της αμυντικής βιομηχανίας και γι’ αυτόν τον λόγο ο Τούρκος πρόεδρος στην τοποθέτησή του κατά τις εργασίες της Συνόδου της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας αναφέρθηκε στην ανάγκη συμμετοχής της Αγκυρας στο SAFE παρά τις αντιρρήσεις που εκφράζουν ορισμένα ευρωπαϊκά κράτη, όπως η Ελλάδα ή η Κύπρος.
Casus belli για εσωτερική κατανάλωση
Απέναντι σε αυτήν την πραγματικότητα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί -ιδίως στο εσωτερικό ακροατήριο- το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρής Ελλάδας και σημαντικού στρατηγικού συμμάχου των Ηνωμένων Πολιτειών επανάφερε το casus belli της Τουρκίας στην περίπτωση που η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στο Αιγαίο από τα 6 στα 12 ν.μ. Στις δηλώσεις του, μετά το τέλος των εργασιών της Συνόδου, ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι «πρέπει να ληφθούν υπόψη οι ευαισθησίες όλων των μελών του NATO», ενώ χαρακτήρισε το casus belli της Τουρκίας «ιστορική ανορθογραφία».
«Πλήγμα» για την εικόνα της ασκούμενης εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης αποτέλεσαν και οι δημόσιες δηλώσεις Τραμπ στο Λευκό Παλάτι, στην Αγκυρα, περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ο κ. Μητσοτάκης απέναντι στο πιθανό ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών 5ης γενιάς, της αναβάθμισης των τουρκικών F-16 και της απόκτησης αμερικανικών κινητήρων για το υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό αεροσκάφος, ΚΑΑΝ, παρέθεσε το δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων, επιχειρώντας να καταδείξει στο εσωτερικό τη στρατιωτική υπεροχή που έχει αποκτήσει η Ελλάδα επί διακυβέρνησης της Ν.Δ. Επίσης, κυβερνητικές πηγές εκτιμούν ότι η επαναφορά της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 συνιστά δύσκολη υπόθεση, καθώς η Αγκυρα εξακολουθεί να διατηρεί στο οπλοστάσιό της τα ρωσικά συστήματα S-400, ενώ η άρση των κυρώσεων CAATSA δεν είναι προσωπική υπόθεση του προέδρου Τραμπ αλλά του αμερικανικού Κογκρέσου.
«Κομπάρσος η Ελλάδα»
Τα όσα διαδραματίστηκαν και ελέχθησαν στη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ και οι υποσχέσεις Τραμπ για άρση των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Τουρκίας προκάλεσαν την αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, χαρακτήρισε «ανησυχητικές» τις εξελίξεις στη Σύνοδο Κορυφής κάνοντας λόγο για αναβάθμιση της Τουρκίας εντός της Συμμαχίας.
Ο δε τομεάρχης Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, σχολιάζοντας τις δηλώσεις Τραμπ περί επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, υποστήριξε ότι «είναι απολύτως αναγκαίο η ελληνική κυβέρνηση να μην αρκεστεί σε διαπιστωτικές αναφορές για “ευαισθησίες” της χώρας μας, αλλά αντιθέτως να αναλάβει κάθε αναγκαία διπλωματική πρωτοβουλία ώστε να αποτραπεί η πλήρης μεταστροφή της στάσης των ΗΠΑ.» Σε ανακοίνωσή του ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. σχολίασε ότι οι δηλώσεις του κ. Μητσοτάκη αναδεικνύουν με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο το αδιέξοδο της εξωτερικής πολιτικής της κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, το οποίο ακολουθεί εδώ και επτά χρόνια. “Είναι προφανές πως ο κ. Μητσοτάκης έχει μετατρέψει την Ελλάδα σε κομπάρσο των διεθνών εξελίξεων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την άμυνα και την ασφάλεια της χώρας”, καταλήγει η ανακοίνωσή του ΣΥΡΙΖΑ.
Η Νέα Αριστερά σημείωσε πως «η πολιτική Μητσοτάκη κάνει τη χώρα μας συμμέτοχη στις πολεμικές συγκρούσεις, υπονομεύοντας την κοινωνική συνοχή», ενώ η ΕΛΑΣ ζητά από τον πρωθυπουργό να εξηγήσει τι φέρνει στις αποσκευές του που να εξυπηρετεί τα εθνικά συμφέροντα.
Σε ανακοίνωσή της επεσήμανε ότι η κυβέρνηση “παραχώρησε διευκολύνσεις σε έξι ελληνικές βάσεις και τον λιμένα της Αλεξανδρούπολης επ’ αόριστον στις ΗΠΑ, πρωτοστάτησε με μεγάλες δηλώσεις και αποστολή βαρέων όπλων, στο ουκρανικό και σε «αντάλλαγμα», όχι μόνο δεν πιέζεται η Τουρκία για τις προκλητικές της ενέργειες αλλά ο ρόλος και η αμυντική της βιομηχανία αναβαθμίζονται ραγδαία”.
