Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026: Στην Anne Carson απονεμήθηκε το βραβείο – Τα Νόμπελ του 2026 στις άλλες Επιστήμες

Το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας του 2026 απονέμεται στην Καναδή συγγραφέα Anne Carson, «για το τολμηρό και εφευρετικό έργο της, το οποίο, μέσα από έναν παιχνιδιάρικο διάλογο με την κλασική παράδοση, έχει δημιουργήσει νέες μορφές για τη σύγχρονη λογοτεχνία».

 

Η Anne Carson γεννήθηκε στο Τορόντο του Καναδά στις 21 Ιουνίου 1950.

 

Η γνωριμία της με τα αρχαία ελληνικά έγινε στο σχολείο, χάρη σε μια καθηγήτρια λατινικών που δέχτηκε να της παραδίδει μαθήματα την ώρα του μεσημεριανού διαλείμματος.

 

Από εκεί ξεκίνησε μια σχέση με την ελληνική γραμματεία που καθόρισε ολόκληρη τη ζωή της. Σπούδασε Κλασική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, από το οποίο αποφοίτησε έπειτα από δύο διακοπές των σπουδών της, και στη συνέχεια δίδαξε σε πανεπιστήμια του Καναδά και των ΗΠΑ.

 

Το πρώτο βιβλίο της Κάρσον, «Έρως ο γλυκόπικρος» (Eros the Bittersweet, 1986) είναι μια πρωτότυπη μελέτη για τον έρωτα στην αρχαία ελληνική λογοτεχνία. Η μεγάλη αναγνώριση ήρθε με την «Αυτοβιογραφία του κόκκινου» (Autobiography of Red, 1998), όπου ξαναέγραψε τον μύθο του Γηρυόνη και του Ηρακλή ως μια σύγχρονη ιστορία εφηβικού έρωτα.

 

Ακολούθησε το «Η ομορφιά του συζύγου» (The Beauty of the Husband, 2001), ένα βιβλίο για την επιθυμία, την απιστία και τη διάλυση ενός γάμου, που τιμήθηκε με το βραβείο Τ.Σ. Έλιοτ. Στα βιβλία της η ποίηση συναντά το δοκίμιο, η αφήγηση τη φιλοσοφία και η αρχαιότητα την καθημερινότητα. Παράλληλα, οι μεταφράσεις της Κάρσον στη Σαπφώ, στον Σοφοκλή και στον Ευριπίδη αντιμετωπίστηκαν ως αυτόνομα λογοτεχνικά έργα.

 

Η ίδια πάντως δεν θεωρούσε ποτέ αυτονόητο ότι θα γίνει συγγραφέας. Σε συνέντευξή της στη δημοσιογράφο Κέιτ Κέλαγουεϊ, που δημοσιεύτηκε στη βρετανική εφημερίδα «The Guardian» στις 30 Οκτωβρίου 2016, με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής «Float», είχε εξηγήσει ότι αρχικά προτιμούσε τη ζωγραφική. «Μου άρεσε περισσότερο να ζωγραφίζω, αλλά δεν ήμουν πολύ καλή. Άρχισα να βάζω τίτλους στα σχέδιά μου και αυτό σταδιακά εξελίχθηκε σε γράψιμο».

 

Είναι από τις σημαντικότερες ποιήτριες διεθνώς, διδάσκει κλασική φιλολογία και συγκριτική λογοτεχνία στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης. Έχει ασχοληθεί, εκτός από την ποίηση, με το έμμετρο μυθιστόρημα, το λιμπρέτο, τη φιλολογική κριτική και τη δοκιμιογραφία.

 

Ταυτόχρονα είναι διαπρεπής μεταφράστρια της αρχαιοελληνικής γραμματείας (Σαπφώ, Αισχύλος, Σοφοκλής κ.ά.).

 

Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026: Στην Anne Carson απονεμήθηκε το βραβείο

 

Νόμπελ Λογοτεχνίας: Πώς επιλέγεται ο νικητής;

 

Τα 18 ισόβια μέλη της Σουηδικής Ακαδημίας που αποφασίζουν για το Νόμπελ Λογοτεχνίας συχνά αποκαλούνται απλώς «Οι Δεκαοκτώ», παραπέμποντας στην εικόνα ενός αρχαίου συμβουλίου ηλικιωμένων ανδρών με λευκές γενειάδες και χιτώνες, που συνεδριάζουν στην κορυφή ενός λόφου. Είναι εύκολο έτσι να ξεχνά κανείς ότι πρόκειται για ανθρώπους που ζουν και εργάζονται κανονικά: ιστορικούς της λογοτεχνίας, δικηγόρους, γλωσσολόγους και δημοσιογράφους. Σήμερα, σχεδόν οι μισοί από αυτούς, επτά συνολικά, είναι γυναίκες, ενώ ένα από τα μέλη, ο γλωσσολόγος Ντέιβιντ Στέφαν Χόκενσον, είναι μάλιστα κάτω των 50 ετών.

 

Ο πρώτος μόνιμος γραμματέας της Ακαδημίας, Καρλ Ντάβιντ αφ Βίρσεν, κατά την περίοδο που απονεμήθηκε για πρώτη φορά το βραβείο, θεωρούσε ότι αποστολή του Νόμπελ ήταν να στεφανώνει «τους μεγάλους άνδρες της ηπειρωτικής [ευρωπαϊκής] λογοτεχνίας». Ωστόσο, από τη δεκαετία του 1980 τα μέλη της Ακαδημίας άρχισαν να στρέφονται και πέρα από τη Δύση.

 

Η επιλογή του νικητή του Νόμπελ Λογοτεχνίας είναι μια διαδικασία που διαρκεί έναν ολόκληρο χρόνο. Τον Σεπτέμβριο του προηγούμενου έτους, εκατοντάδες πρόσωπα και οργανισμοί που έχουν δικαίωμα να προτείνουν υποψηφίους καλούνται να καταθέσουν τις υποψηφιότητές τους. Μεταξύ αυτών είναι καθηγητές λογοτεχνίας και γλωσσολογίας σε πανεπιστήμια και κολέγια, προηγούμενοι κάτοχοι του Νόμπελ Λογοτεχνίας και επικεφαλής ενώσεων συγγραφέων. Κανείς δεν μπορεί να προτείνει τον εαυτό του.

 

Την άνοιξη, μια επιτροπή Νόμπελ αποτελούμενη από τέσσερις ή πέντε ακαδημαϊκούς περιορίζει τις υποψηφιότητες σε μια απολύτως εμπιστευτική λίστα πέντε ονομάτων, την οποία παρουσιάζει στη Σουηδική Ακαδημία. Τα μέλη της Ακαδημίας περνούν το καλοκαίρι διαβάζοντας τα έργα των υποψηφίων και λαμβάνουν την τελική απόφαση στις αρχές Οκτωβρίου.

 

Τα κριτήρια που χρησιμοποιούν οι «Δεκαοκτώ» δεν δημοσιοποιούνται, ωστόσο οι αλλαγές στη σύνθεση της Ακαδημίας μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τις τάσεις στην ψηφοφορία. Ένας από τους λόγους, για παράδειγμα, για τους οποίους Σουηδοί παρατηρητές θεωρούν φέτος πιθανό ένα Νόμπελ Λογοτεχνίας σε ποιητή είναι ότι το νεότερο μέλος της Ακαδημίας είναι και η ίδια ποιήτρια. Η Άννα Χάλμπεργκ, η οποία εξελέγη νέο μέλος τον Μάιο του 2026, έχει εκδώσει εννέα ποιητικές συλλογές και έχει χαρακτηριστεί από την Ακαδημία ως «μία από τις πιο ασυμβίβαστα καινοτόμες και προσηλωμένες στη μορφή φωνές της σύγχρονης σουηδικής ποίησης».

 

Το Βραβείο Νόμπελ απονέμεται για το σύνολο του έργου μιας ζωής και θεωρείται το πιο διάσημο βραβείο στην παγκόσμια λογοτεχνία, ενώ ο νικητής λαμβάνει 12 εκατομμύρια σουηδικές κορόνες (1,2 εκατομμύρια δολάρια).

 

Για την Αν Κάρσον και το παράδοξο του Έρωτα • Fractal

 

Τα Νόμπελ του 2026 στις άλλες Επιστήμες

 

Νόμπελ Χημείας 2026: Στους Henri B. Kagan και Kenso Soai

 

Το φετινό βραβείο Νόμπελ Χημείας απονέμεται στους Henri B. Kagan και Kenso Soai «για την ανακάλυψη των μη γραμμικών φαινομένων και της αυτοκατάλυσης στην ασύμμετρη οργανική σύνθεση»

 

ΝΟΜΠΕΛ ΧΗΜΕΙΑΣ

 

Νόμπελ Φυσικής 2026: Στον Francis Halzen

 

Το βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2026 απονεμήθηκε «για τις καθοριστικές συνεισφορές του στο Παρατηρητήριο Νετρίνων IceCube και την ανακάλυψη νετρίνων υψηλής ενέργειας, αστροφυσικής προέλευσης».

 

ΝΟΜΠΕΛ ΦΥΣΙΚΗΣ ΝΙΚΗΤΗΣ ΒΡΑΒΕΙΟ

 

Νόμπελ Ιατρικής 2026: Στους Karl Deisseroth, Peter Hegemann και Georg Nagel το βραβείο

 

Το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής ή Φυσιολογίας 2026 απονεμήθηκε στους Karl Deisseroth, Peter Hegemann και Georg Nagel «για τις ανακαλύψεις τους σχετικά με τα φωτοκατευθυνόμενα κανάλια ιόντων και την οπτογενετική».

 

ΝΟΜΠΕΛ ΙΑΤΡΙΚΗΣ 2026 ΝΙΚΗΤΕΣ

 

Νόμπελ Ειρήνης 2026 στη Νοτιοαφρικανή δικαστή Νάβι Πιλάι. Για τις προσπάθειές της «να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο».

 

Νόμπελ Ειρήνης 2026 στη Νοτιοαφρικανή δικαστή Νάβι Πιλάι

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΝΕΑ